...

LATINITATIS ITALICAE MEDII AEVI LEXICON PASCHALI SMIRAGLIA

by user

on
Category: Documents
4

views

Report

Comments

Transcript

LATINITATIS ITALICAE MEDII AEVI LEXICON PASCHALI SMIRAGLIA
LATINITATIS ITALICAE MEDII AEVI
LEXICON
(saec. V ex. - saec. XI in.)
CONDITUM A FRANCISCO ARNALDI
MODERANTE
PASCHALI SMIRAGLIA
CURA ET STUDIO
ANTONII DE PRISCO
MICHAELIS DI MARCO
HUIC FASCICULO CONFICIENDO PRAEFUIT
IOHANNES POLARA
ADDENDA - SERIES ALTERA
FASCICULUS II
caballarius — covix
La redazione del presente fascicolo è stata curata da Antonio
De Prisco (caballarius-compatienter) e da Michele Di Marco
(icompatriota-covix).
LEXICON
7
C
c a b a ll a r iu s
28
-
su b st. : G l . P h l o x .
207, 1,
-u s : KéXrjç, tju rcú g.
c a b a ll a s - cav- P a u l. d ia c . Hist. Lang.
120, 21 : L e x R om . R a e t . 313, 4.
caberii - M o n . N eap . A r c h . IV, a. 1019,
131, 14 in terris memorati -i (fort, perper.
pro cabstri, i. e. castri; cf. ibid. 7 et 26)
putheolani.
c a b il lis - v. A2 cavillis.
c a b lo - pronuntiare (M. W.) : L e x Rom.
R a e t. 372, 12 quicumque ... in aruspices, qui
aguria -ant, crediderint, capite puniantur.
c a b r o - v. A2 crabro.
c a b s t r u m - v. A2 castrum.
c a c a b a c e u s - -atius A n . e x div. 135, 2.
c a c a b a t i u s - v. A2 cacabaceus.
c a c a u t i c a - v. A2 calvatica.
c a c e m p h a t o n - -enfa- inf. — G l . B e r .
367, 8 (poeta) geminavit sillabam ... apud
nos cacenfa-n est.
c a c e n f a t o n - v. A2 cacemphaton.
c a c ia - v e n a tio , ital. caccia : C h r o n .
A lt. 16, 5 c o n s titu e r o n t u t ... c u m é q u ité s -as
b e s t ia r u m ... fa cer et.
- v. A l cloacum.
Lx cacoeticus.
c a c o d o x i a - nota locut. redund. haeretica -a : A n a s t . A p o c r . Ep. 663 C IO bonum
e s t ... haereticam -am publicare.
c a c o s m a c h u s -w .L x cacostomachus.
c a c r i - v. Lx cachrys.
c a c u c y m i a - v. Lx cacochymia.
c a c u l a t u m - P a u l. d ia c . Fest. 40, 24 -um
servitium.
c a c u m b e a t - v. A2 cambio.
c a d a v e r in a s - cadaveri similis : R a th .
Prael. 196 C 10 senes ... in -is corporibus
constituti.
c a d iv u s - gutta -a, epilepsia: R a th .
Prael. 168 C 10 cuiusdam divitis filius gutta,
quam -am dicunt, laborabat : 169 B 2 libera,
Deus, istum hominem ... a gutta -a.
c a d o - ind. praes. 3a pers. pi. -ent A n . e x
div. 131,21, inf. praes. cecidere M o n . N eap.
A r c h . IV, a. 1019, 130, 1. — Infaciem -ere,
ital. cadere bocconi : A n a s t . Vita Bas. 301 C
1 consternad super visionem, -erunt in
faciem, cum lacrymis glorificantes Domi­
num: P a ss. Firm . 129, 25 illa autem -ens in
faciem in pavimentum et adoravit D.N.I.C.
— Transi., sub deffinitionem -ere, sub definicad a
c a c o c t ic u s - v.
done comprehend! : B oeth . Div. 8 8 6 A 5
mediae (scil. res) ... sub deffinitionem -ere
possunt; in verbo -ere, blasphemare :
A na st . Vita Bas. 307 A 12 furiosus est,
domine, et inindosus, et timui ne forte -eret
in verbo. — Sensu leg., alci -ere, ei obvenire : M o n . N eap. A rc h . IV, a. 1016,2 (terra)
nobis cecidit et pertinet de legatione dispo­
siti.
c a d u s -v .L x carduus.
c a e c ita s - ce- Lis. S acr . 9, 1,41.
c a e c u b u m - v. Lx quibiu.
c a e c u lto - Pau l . d iac . Fest. 39, 11 -are
est caecos imitad: 54, 12 -ant: caecis
proximi sunt oculorum acie obtusa.
c a e c u m e n - in imag., caligo: R ath .
Prael. 340 C 5 hoc diuturno iam multum fatigatus -e, ipsum lucis datae perditae haesit
paululum animo auctorem.
c a e c u s - ce- L ex R o m . R aet . 430, 13:
inf. — Acc. sing. mase, ce-o C ap . A quil . 30,
5. — Transi., sensu spirit. : P a s s . R eg . 749,
2, 67 Fili Patris unigenite, qui venisti -o saeculo lumen dare ; seq. a cum ahi. : Ps. G reg .
Exp. 472 A 1 genus humanum ... -um cor a
spirituali intellectu habet. — Dominica de
-o, rubr. liturg. : L ib . S ac r . 48, 1,7 dominica
de -o. Oratio super populum.
c a e d e s - ce- C h r o n . d u c . a. 603, 567, 7.
c a e d o - ce- B re v . H ie r o s . 3, 89 : P e tr .
subd. Chron. 155, 27. — Capite -i,
decollari : Ps. A m br. Gerv. 746 D 9 tunc
comes Atasius iussit eum capite -i.
c a e d r u s - v. A2 cedrus.
c a e la t o r - ce- G l . P h ilo x . 209, 2, 9.
c a e la t u r a - ce- G l . P h ilo x . 209, 2, 10.
c a e le b r it a s - v. A2 celebritas.
c a e le b r o - v. Al et A2 celebro.
c a e le b s - v.L x celebs.
c á e le s - eoe- V e r c . in s c r . 6725, 4.
c a e le s t is - v. Lx, A l et A2 celestis.
c a e lic o la - nom. pl. -es G l . P h ilo x . 207,
1,7.
c a e lif lu u s - e caelo defluens, divinus:
P au lin . Hymn. 133, 6 , 28 beatus Simeon -o
sanctoque plenus adfuit spiramine.
c a e lis t is - v. A2 celestis.
c a e litu s - eoe- inf. — Divina volúntate :
A na st . Theod. Stud. 735 A 6 profectus est ad
civitatem ad quam -s vocabatur : G ump.
Vene. 218,40 rei publicae commoda curioso
8
PASCHALIS SMIRAGLIA
duci coe-s armati regimine studiosius geruntur.
1 c a e lo - ce- G l. P m lo x . 209, 2, 9.
2 c a e lo - v. A2 ícelo.
c a e lu m - v. Lx, Al et A2 celum.
c a e n a c u la r iu s - v. A2 cenacularius.
c a e n o b io lu m - v. A2 coenobiolum.
c a e n o b iu m - v. A2 coenobium.
c á e n o s - v. Al coenosus.
c a e n o v iu m - v. Al coenobium.
c a e n u s - v. Al coenum.
c a e r e f o liu m - cerepul- G l . P h ilo x . 210,
1, 10.
c a e r e u s - v. A2 cereus.
c a e r im o n ia - ce- P a u lin . Hymn. 133, 2,
6.
c a e r u lu s - caesul- G l . P h ilo x . 207,1,17.
c a e s t ic illu s - v. A2 cesticillus.
c a e s t u s - v. A2 cestus.
c a e s u llu s - P a u l. d ia c. Fest. 341, 6 raviliae a ravis oculis, quemadmodum a caesiis
-ae.
c a e s u lu s - v. A2 caerulus.
c a e s u r a - ce- G l. B e r . 385, 10.
c a e te r u s (ce-) - acc. pl. masc. ce-is M o n .
N eap . A r c h . I l , a. 930, 51, 8, abl. pl. masc.
ce-i inf. — Seq. gen. : C h r o n . A l t . 23, 7 ad
domnum patriarcham consecratum fui, tam a
ce-i episcoporum confratrum confirmatum.
— De -o, contra : B e r t. Barth. Lip. 40 F 19
quid ergo de -o faciunt ? Insaniunt contra
sacrum illud corpus. V. et A2 ceterum.
c a c t u s - v. Lx et Al cetus.
c a l a m a u c u m - galerus( cf. DUC. s. v.
camelaucum et Lx s. v. camilaucium) : C a s s .
Hist. 409, 4 Eusebius ... exsilio deportatus ...
habitu militari sumpto et -o caput operiens,
Syriam peragrabat.
c a la m is t r o - G l . P h ilo x . 207, 2 ,13 -at:
TuapayKiaxpov (-oí) Kai eiç xò auXov
(oöX-) auvTÍ0T|<nv xr\v KÓprjv.
c a la m it a s - -li- G l . P h ilo x . 207, 2, 18.
c a la m it h is - v. Lx calaminthis.
c a la m u s - -us Mosaicus, de lege
Moysis : P a u lin . Hymn. 133,2,7 legis sacratae sanctis cerimoniis subiectus omnis -o
Mosaico dignatur esse.
c a la n d a e - v. A2 calendae.
c a la s is - P a u l. d ia c. Fest. 44, 28 -is:
tunicae genus, quod Graeci KaXáaivov
dicunt. Alii dicunt nodum esse tunicae
muliebris, quo connexa circa cervicem
tunica submittitur.
c a l a t ia e
? -
G l. P h l o x .
207, 2, 4 -ae:
à v a i S e ï ç , a i a x p o ç ( - o ì ) arcò
t o í > O e p p a í-
v e a O a i (? ).
- v. A2 galbae.
- v. A l galbanum.
c a l b a r ia - v. A2 calvaría.
c a l c a r - v. A2 calpar.
c a l c a t e - presse : B oeth . Cath. syll. 830
D 11 si qua vero desini in Analyticis nostris
-ius exprimemus.
c a l c e o la r ia s - -ci- M o n . N eap . A rc h . I 2,
a. 952, 30, 5 : IV, a. 1020, 143, 23.
c a l c e r a d ig u m - pecunia pro calcéis
comparandis sol venda ? (cf. M. W. s. v. calceaticum) : R ath . Opuse. 610 A 2 quod si
voluerint eis non pro -o aliquid dare in ipsorum sii potestate.
c a l c ia m e n t u m - acc. sing, -o M o n . N eap .
A r c h . I l , a . 938, 110, 6.
c a l c in a s - y . Lx carcinus.
c a l c io l a r iu s - v. A2 calceolarius.
c a l c is t e r i u s - fort, calcestrerius, qui calcestrum (v. Due.) adhibet in viis, mûris etc.
struendis, caementarius : M o n . N eap . A r c h . I
1, a. 938, 113, 14 accepi ... hortum vestrum
qui fuit quidem anastasii -i.
c a l c o - gerund, abl. -andum M o n . N eap .
A rc h . IV, a. 1019, 127, 6.
c a l c u la d o - computado : D io n . Ep.
Pasch. 21 C 2 qui {scil. Aegyptii) -is prae
omnibus gnari sunt: C a s s . Var. 341 ,5 trutinatis omnibus et ad liquidum -e collecta
diversarum specierum pretia subter affiximus.
c a l c u lo s a s - cauc- A n . ex div . 141, 5 :
142, 22.
c a l c u lu s - cauc- A n . e x div . 142, 30, caucol- 137, 2 .
um, neutr. : P a u l . d ia c . Hist.
Lang. 63, 19 Dionisius ... pascale -um ...
composuit. — Nota locut. fiscalis -i functio,
tributum: C a s s . Var. 56, 14 cognoscite ...
nullum debere persolvere fiscalis -i functionem.
c a l e d u s - v. A2 calidus.
c a l e n d a e - -lan- G l . P hilox . 206, 2, 33,
-eud- C l u s . in sc r . 2545, 4.
c a l e r -w .L x color.
c a l e u d a e - v. A2 calendae.
c a l ic a t a s - P a u l . dia c . Fest. 41, 48 -a
aedificia, calce polita.
c a l ic u lu s - atramentarium : C a s s . Var.
350, 20 eo {scil. comiculario) ministrante
c a lb a e
c a lb a n u s
LEXICON
-um scripsimus inempti, quod magnis pretiis
optabatur implen.
c a l ic u s - v .L x colicus.
c a l id a s - -II- L ex R o m . R aet . 407, 4, -leA n . ex div . 140, 9. — Nom. pl. -aes A n . ex
div . 131,27. — Inflammans, in med. : A n . ex
div . 149, 12 pinorum núcleos -issimi sunt,
c a l im it a s - v. A2 calamitas.
c a l ip t r a - P a u l . dia c . Fest. 41, 9 -a genus
est vestimenti, quo capita operiebant.
c a l ix - ka- in f. — Acc. s in g , ka-e M o n .
N eap . A rc h . II, a. 9 8 5 , 5 1 , 14.
c a l la u d o - v. Lx collaudo.
1 c a l lid u s - v. A2 calidus.
2 c a llid u s - -us hostis, ep ith . d ia b o li:
I o h . XII 1 0 2 8 A 8 n e ... -i h o stis in v id ia ob
d e s id ia m in d e fìc ie n te r su b rip iat.
- v. A2 clam.
nis - P a u l . d ia c . Fest. 40, 25 -es :
calcei ex Ugno facti.
c a l o r - abl. sing, -em A n . e x div . 135, 13.
— In med.: A n . e x div . 149, 18 dactali
habent aliquid -is. — Transi., de amore Dei :
E n n . Hymn. 14, 68 hic fontis ignem nesciens, -e fervebat Dei : R ath . Prael. 256 C 1
post arborem a -e eius, cum non possis absconsus, ab eo scilicet corrigendas inveniaris.
c a l p a r - -Icar G l . P hilox . 207, 2, 28, -er
inf. — G l . P hilox . 207, 2, 30 -er : oîvoç èv
Ovaia : P a u l . dia c . Fest. 57, 17 -r : vinum
novum, quod ex dolio demitur sacrifìcii
causa, antequam gustetur.
c a l p e r - v. A2 calpar.
c a l p o (-or ?) - v. A2 calvo.
c a l t u d ia - G l . P hilox . 207, 1, 23 -a:
éopxf|.
c a l u m n ia - culpa, vitium: R ath . Prael.
201 A l l admiratio enim ista non est causa
ignorantiae, sed nota -ae. — In form, venditionis : M o n . N eap . A rch . IV, a. 1 0 1 1 , 4 4 , 13
tradidi tibi ... ad abendum et semper possidendum sine omnem -am.
c a l u m n ia d o - P a u l . d ia c . Fest. 39, 26
cavillatio est iocosa -o.
c a l u m n ia t o r - -ur L ex R o m . R aet . 4 1 5 ,
c a l lim
c a lo ,
9.
- v. A2 calumniator.
- act. I o h . viii 238, 15. —
Calumniando dicere : R ath . Prael. 229 B 2
-aris ea, quae de sanctis scripta sunt, ad nos,
qui longe infra pedes eorum iacemus.
c a l v a r ía - -Iba- G l . P hilox . 207, 1, 22.
c a l u m n ia t u r
c a l u m n io r
9
c a lv a t ic a - cacaut- inf. — G l . P hilox .
206, 2, 29 cacaut-a : e î Ôoç Çœvr|ç.
c a lv o - -Ip- G l . P hilox . 207, 2, 20.
1 c a lx - P aul . diac . Fest. 41, 48 -es
ampullae plumbeae.
2 c a lx - transi, finis : R ath . Prael. 335 A
1 ut pertentes, utrum hoc ... ad -em perducere valeas optimae perfections.
c a m a le ó n - v. A2 chamaeleon.
c a m a r a - v. Lx et A2 camera.
c a m a r a r iu s - v. A2 camerarius.
c a m b a r o s - v. Lx cammarus.
c a m b e o - v. A2 cambio.
c a m b ia d o - permutado: M o n . N eap.
A rch . II, a. 982, 12, 25 per hec nostra -e in
cambium recepimus ... a vos ... tribus petie
de terre.
c a m b io - cacumbeat pro cambiai G l.
P hilox . 208, 1,7.
c a m b iu m - permutado : M o n . N eap .
A rch . IV, a. 1010, 42, 7 terra que tultum per
-um habet de dicto Stefano.
c a m e liu s - abl. sing, -lis inf. — Gr.
yapf|Xioç : P au l . diac . Fest. 55,19 -lis virginibus supplicare nupturae solitae erant.
c a m e r a - -mma- inf., -ma- inf. — Gen.
pi. -erum C a s s . Var. 205, 1. — Pau l . diac .
Fest. 38,14 -mara et camuri boves a curvadone ex Graeco dicuntur. — Conclave :
M o n . N eap . A rch . I 2, a. 965, 144, 8 -mmara
antiquam qui est supra inferiore cellareum ;
cella thesauraria : R ath . Prael. 307 C 3
exquiritur ... cuius arca cumulador, -ave fortior, donis sit repletion
c a m e r a r iu s - -ma- inf. — De ministerialibus regum vel imperatorum : L ex R om .
R aet . 442, 30 si quis de senioribus quinqué
ministribus occiderit, id sunt -ma-us, butiglarius, senescalcus, iudicem publicum,
comestabulum ... ad CXX solidos fiat reconpensatus.
c a m e r a t u s - transi, multum elaboratus :
C a s s . Hist. 5, 26 decertator autem positus ...
non -o eloquio caperis.
c a m illu m - Pau l . diac . Fest. 55, 25
cumeram vocabant antiqui vas quoddam,
quod opertum in nuptiis ferebant, in quo
erant nubentis utensilia, quod et -um dicebant, eo quod sacrorum ministrum KáapiXov appellabant.
c a m is ia - P au l . d ia c . Fest. 407, 7 supparus vestimentum puellare lineum, quod et
subucula, id est -a, dicitur.
10
PASCHALIS SMIRAGLIA
- v. A 1 et A2 camera.
Lx cammaron.
c a m p a g li - v. A l compagii.
c a m p a n a - ka- M o n . N eap . A rch . IV,
1016, 103, 12.
cam m ara
c a m m o r o n - v.
a.
C a m p a n ia - G l . P hilox . 2 0 8 , 1, 13 -a :
T i a i Ô Î a Ç (7 T 8 Ô - ).
c a m p e n s is - -pes- inf. — -pese, subst.,
campus : M on . N eap. A rch . IV, a. 1021, 157,
13 alia (scil. petia) est -pese et est iusta ilia
padule et illu ponte de memorato loco
Acerre.
c a m p e s a r iu s - gen. pl. -is inf. — Fort.
campsorius (v. M. W.), campsarius (v.
Duc.), nummularius : M o n . N eap. A rc h . I 2,
a. 974, 231, 15 (terra) h ab et... ex alio capite
parte septemtrionis terra sergii. et theodori
germanis -is.
c a m p e s is ■ v. A 1 et A2 campensis.
c a m p h io - -pi- C oncord . 241, 36.
c a m p io - v. A2 camphio.
c a m p r a r e ? - M o n . N eap . A rch . II, a.
982, 30, 10 et q u an tu m intrat p er ip sa re g ia
c o m m u n e da fo re d e latitu d in e q u an tu m ip sa
re g ia c o m m u n is d e fo re e s s e vid etu r in tu s se.
-are s e d eb eat ad ib sa reg ia su a q u i intrat in
ib s o ce lla re o su o q u i ib i e s t a parte se p te n trion is.
cam pus - ha- M o n . N eap. A rch . I 2, a.
969, 173, 8: IV, a. 1011, 51, 13. — Sing.,
n o m . -urn M o n . N eap . A rch . 1 2, a. 946, 155,
3, -u I 1, a. 957, 96, 13, abl. -u I 1, a. 957,
139, 3 ; p l., n om . -oras M o n . N eap . A rc h . I
1, a. 937, 95, 8, abl. -eres IV, a. 1015, 75, 14.
— In -o viventium, in ter v iv e n te s : R ath .
P rael. 210 A 5 q u i ad h o c tan tum sin g u la re
n iteris fa stig iu m ... ex e rcer e prius c o m m u n iter in -o v iv e n tiu m .
Lx cammarus.
diac . Fest. 40, 3 -ae
forenses homines pauperes dicti, quod circa
canales fori consistèrent.
c a n c e lla , c a n c e lla e - v. Lx et A2 can­
celli.
c a m v a r u s - v.
c a n a lic o la - P aul .
c a n c e lla r iu s
R a et.
305, 10
-
scrib a :
L ex
R om .
o m n e s in d ic e s scian t, u t d e
a lia re g io n e n ec d o m e s tic u m n ec c o n s ilia riu m n e c -urn sin e c o n s e n su d e s u o s p atría­
n o s recip ere d eb eat.
acc., sing, -u M o n . N eap .
I 2, a. 950, 10, 16, pl. -a M o n . N eap .
A rch . I 2, a. 955, 37, 22 ; nom. pi. -ae B rev .
H ieros . 110, 36. — De dignitate cancellarli :
c a n c e lli -
A rch .
C a s s . Var. 335, 14 hoc igitur laudabile
praeiudicium ... -orum tibi decus attribuii ;
-os agere, cancellarium esse : C a s s . Inst. 56,
22 Marcellinus Illyricianus, qui adhuc patricii Iustiniani fertur egisse -os.
c a n c e llo s u s - cancellis instructus : C a ss .
Var. 169, 23 in patenti area -is se portibus
occulentes.
c a n c e r - P a u l. d ia c . Fest. 40, 8 -i dicebantur ab antiquis, qui nunc per diminutionem cancelli.
c a n c o l u s - v .L x calculus.
c a n c r a r iu m - G l . P l a c . 16, 1, 2 cancri
aestus melius dicitur quam Kpuoç ; -um
enim putet quasi putescat ipse cancer,
c a n c r e iu s - v. Lx cancrosus.
c a n c r i - v. Lx cachrys.
c a n c r u s - v. Lx cancer.
c a n d e la b r u m - genus lampadis: C a s s .
Hist. 6,61 fertur autem tibi ad eorum scientiam ministrare -um arte mechanica factum
et sponte fundens oleum in lucernam.
c a n d id a t io - candor : R a th . Prael. 213 B
12 Libanus -o interpretatur.
c a n d id a t u s - transi., de martyribus : Lib.
S a c r . 178, 2, 10 splendei ... campus de -a
turba infantum ... pro Christo occisa.
c a n d id u lu s - purus, in imag. : P a u lin .
Hymn. 131,38, 149 sálvete, flores martyrum
-i.
c a n d o r - acc. sing, -um A n . e x div. 134,
20 .
c a n d y s - G l . P l a c . 17,2, 1 -s (icàvôuç) :
vestís regia.
c a n e b u s -w .L x caro.
c a n e n t a s - P a u l. d ia c . Fest. 40, 11 -as
capitis ornamenta.
c a n e p h o r o s - -nifera- inf. — P a u l. d ia c.
Fest. 57, 8 -nifera mulier appellatur, quae
fert canuam, id est qualum, quod est cistae
genus.
c a n g u n c t u s - v. A l coniunctus.
c a n ic a p i t u s - gr. KuvoKÉcpa^oç, cynocephalus : Ios. F l . Apion. 57, 15 rex ... bovem
et hircum et crocodillos et -os volebat inspicere.
c a n ic ie s - v. A l etA 2 canities.
c a n if e r a - v. A2 canephoros.
c a n in u s - fronte -o, insolenter : R a th .
Prael. 289 C 12 impudentia et fronte -o de
non concesso quasi concesso gloriatur
talento.
LEXICON
- nom. sing, -es L ex R om .
418, 22. — In imag., de episcopis :
R ath . Prael. 271 B 6 cum sint -es ad hoc
Domini praepositi ovibus,... obmutuerint.
c a n it i e s - -ici- S a c r . G el . 8 3 , 8 : G ump .
Vene. 222, 3.
c a n n a b u s , c a n n e p a - v. Lx cannabis.
c a n n o n - v. A l etA 2 canon.
c a n o - ka- M o n . N eap . A rc h . IV, a. 1003,
18,21. — De missa sollemni: A n a st . Vita
Bas. 306 C 7 praecepit presbytero ut missas
-eret : M o n . N eap . A r c h . I 1, a. 939, 115, 21
in quinta ferie exinde -ere debeatis missa
una.
canon - ka- I o h . viii 238, 15 : L eo a b .
Hug. 688, 20, cann- L ex R om . R aet . 442, 2.
— Prex canonica in missa : S a c r . G el . 234,
12 cotidianis diebus ad missam cum -e :
O r d . R o m . 138, 2 surgit pontifex solus et
intrat in -em.
c a n o n ic a r ia - officium canonicariorum :
C a s s . Var. 8 4 , 5 ut ... secundum -ae fidem
tempora debeas constituía compiere.
c a n o n ic a r iu s - qui publicum canonem
exigit: C a s s . Var. 3 5 1 , 2 2 Iohanni -o Tusciae.
c a n o n ic e - -ae I o h . viii 52, 25 : L eo a b .
Hug. 686, 2. — Secundum cánones Ecclesiae : C o n c . R om . 826, 565, 5 ut episcopus
extra propriam parroechiam ultra -e statutis
diebus non consistât: A n a st . Vita Ioh. El.
503, 2 ,4 hos (scil. clericos) excommunicavit
-e per aliquot dies : I o h . xii 1018 B 13 cunctaque ... concedimus ... -e disponenda.
c a n ó n ic a s - ka- I o h . viii 5 2 , 2 5 . — Adi.,
de Ecclesiae legibus: E p. L a n g . 701, 6 -a
despiciens statuta : C o n c . R o m . 8 2 6 , 5 6 5 , 2
de custodienda regula -a in electione et ordi­
n atan e episcoporum ; missa -a, rubr. liturg. :
L ib . S ac r . 9 2 , 2 , 33 in Christi nomine incipit
missa -a. — Subst., clericus : R ath . Prael.
313 A 13 -us si diceris, vide ne a canonibus
devies sanctis.
c a n t a b ili s - praedicandus : C a ss . Var.
2 3 9 , 4 Gensimundus ille toto orbe -is.
c a n t a t ic a -w .L x cantatita.
c a n t a t o r i u m - liber ad usum cantoris :
O r d . R o m . 1 3 0 , 15 cantor cum -o adscendit
et dicit responsum.
c a n t e m o s - in -s, rubr. liturg. : Lib. S a c r .
170,1,43 incipiunt or. matutinales die domi­
nico : In -s.
c a n is
R a et .
11
c a n t ile n a - de cantu ecclesiatico : S teph .
922 A 14 sub ea videlicet ratione ut
quando -am perficitis in ... monasterio, ...
centum Kirie eleison exclamare studeatis.
1 c a n to - de missa sollemni : Rath .
Opuse. 559 B l l nullus extra ecclesiam per
domos aut in locis non consecratis missam
-et.
2 c a n to , nis - acc. sing, -e inf. — Angu­
las : M o n . N eap. A rch . I 2, a. 949, 7, 9 -e ...
conciare deveamus.
c a n t o r - cantor ecclesiasticus : O r d .
R om . 130, 15 -r cum cantatorio adscendit et
dicit responsum.
c a n tu s - acc. pl. -oras M o n . N eap . A rch .
II, a. 982, 29, 28 ( A lma VIII, pp. 5 ss.).
c a n n a - P aul . d iac . Fest. 57, 9 canifera
mulier appellatur, quae fert -am, id est qualum, quod est cistae genus.
c a n u m - gr. k u v o u v : P au l . diac .
Fest. 40, 5 -a dicunt Graeci, nos canistra et
per deminutionem canistella.
c a p a n n a - -pp- inf. — G l . B er . 356, 5
proseucha dicitur casula pauperis, videlicet
capp-a.
c a p a x - -tior L ib . S acr . 33, 2, 27.
c a p e r a tu s - -erra- P au l . dia c . Fest. 41,
27.
c a p e r r a tu s - v. A2 caperatus.
c a p e s c o - v. Al et A2 capesso.
c a p e s s o - -esc- I oh . viii 31,39.
c a p id u lu m - Pau l . dia c . Fest. 42, 6 -um
genus vestimenti.
c a p illa r i^ - P aul . diac . Fest. 50,12 capillatam vel -em arborem dicebant, in qua
capillum tonsum suspendebant.
c a p illa t u r a - tonsura capillorum : S acr .
G reg . 126,21 oratio ad -am.
c a p illa t u s - apud barbaros, viri nobiles :
C a s s . Var. 136,21 universis provincialibus et
-is defensoribus et curialibus Sciscia vel
Savia consistentibus Theodericus rex.
c a p io - pf. thema caep- G l . P hilox . 207,
1, 3: K a l . L eo n . 340, 8. — P au l . diac .
Fest. 57, 4 -tus locus dicitur ad sacrificandum legitime constitutus. — Movere : C a s s .
Var. 49, 10 ipse quoque annus ... quadrifaria
se diversitate componit, nec desiderium
-eret, si novitatis gratiam non haberet. —
Partem -ere, participem esse : C a s s . Inst. 95,
18 participium est pars orationis dicta quod
partem -at nominis, partem verbi.
IV
12
PAS CHALIS SMIRAGLIA
c a p is - P a u l. d ia c. Fest. 42, 1 -s poculi
genus, dictum a capiendo.
c a p is t r u m - acc. pi. -os C o n c o r d . 272,
46.
c a p it a lis - P a u l. d ia c. Fest. 57, 14 -is
lucus, ubi, si quid violatum est, caput viola­
to rs expiatur. — Praecipuus : R a th . Prael.
251 A 9 est sedes universalis, principalis, -is,
quia ipsis capitibus Ecclesiae insignis.
is
sententia, poena mortis : P ass. C y r . 6, 2, 1
(praefectus) iussit eum ... -em subire sententiam.
c a p it a n e u s - -ni- inf. — Gravis: L e x
Rom . R a e t. 337, 22 si vero maritus ipsa -nia
crimina ad suam uxorem probare potuerit :
383, 22 si exactores publici a populo accu­
sati fuerint u t ... aliquid -nia mala fecissent.
c a p it a n iu s - v. A l etA2 capitaneus.
c a p it a r iu m - P a u l. d ia c. Fest. 57, 14
-um aes, quod capi potest.
c a p it u la r is - praecipuus : C a ss . Hist.
206, 2 quae sunt -ia, non est incongruum
breviter explanare.
e, subst., index capitum : Cap. A q u il. 3 in nomine Domini incipit
-e Evangelii.
c a p it u la r it e r - ka- Ion. vm 6 0 , 12. —
Capitulatim: Ios. F l . Apion. 4 0 , 15 ex quo
volo -r unum eorum, quae ab eo sunt dicta,
percurrere.
e a p it u la r iu m - G l. P h ilo x . 208, 1, 33
-is : T oiç àoTpayaXioKoiç t o u %apTou.
c a p it u la r iu s - fort, exactor : C a s s . Var.
315, 5 macollarlos, vinarios, -os horreariorum et tabernariorum, fenerarios ... sic servari desideramus.
c a p it u la t im - ka- Ion. vm 190, 1.
c a p it u lu m - ka- Ion. vm 76, 24: Cap.
V ir c e b . 297, 2. — Capitulorum tituli : P a u l,
d ia c. Hist. Lang. 47, 23 expliciunt -a. —
Regum statuta : P a u l. d ia c. Hist. Lang. 155,
8 hie in edicto, quod Rothari rex composuerat, aliqua -a legis adiecit : M o n . N eap. A r c h .
II, a. 982, 32, 16 sicut continet in lege nostra
Langobardorum in -um Rotharii regis. —
Consessus monasticus: R a th . Prael. 315 B
15 rogavit me abbas, ut in festivitate sancti
Stephani in -o sororum venirem. — Quae­
stio : A n a s t. Vita loh. El. 504, 1,41 alii qui­
dam suggerebant mihi quod deceptus fuerim
in -o.
c a p n e u s , c a p n io n - v. Lx capnias.
c a p p a n n a - v. A2 capanna.
c a p p a r , c a p p a r a - v. Lx capparis.
- avis praedatoria, ital. falco :
Prael. 292 B 6 -o praepetem librai
volatum, accipiter raucisonam praeripit
gruem.
c a p r a - P a u l . d ia c . Fest. 42, 8 -ae dictae,
quod omne virgultum carpant, sive a crepitìi
crunim. Unde et crepas eas prisci dixerunt.
c a p r e f i c u s - v. A2 caprificus.
c a p r i f ic u s - -ref- G l . P hilox . 208, 2, 2.
c a p r u n c u lu m - P a u l . d ia c . Fest. 42, 13
-um vas fictile.
c a p s a - feretrum : C hron . A lt . 18, 25 ab
Veneticis negociatoribus in -a eius corpus
deductus est.
c a p s o - v. Lx et A2 casso.
c a p t a d o - captivitas : G l . P h ilo x . 208, 2,
3 -o :... a i x p a X œ a i a .
c a p t io - praeda : C a s s . Var. 36, 6 nec
indigent alieno labore vivere, quos -o potest
propria satiare : P etr . su b d . Iul. 882, 20 non
dedisti nos in -em et opprobrium inimicorum.
c a p t iv a t i o - captivitas: C a s s . Var. 317,
31 templando solum cautus semper incedit
(elephas), retinens initio -is suae fuisse sibi
noxiam ruinam.
c a p t iv o - transi., sensu mor., in malam
partem : C a s s . Var. 360, 8 per dulcedinem
superai (avaritia) quos amara deceptione -at.
c a p t iv o s - transi., sensu mor. : L ib . S ac r .
12, 1, 44 ut oratio -a peccatis, quae inimico
impediente fuscatur, vultus tui candore purgetur ; nota locut. : Lis. S ac r . 81, 2, 14 in
alta caelorum potenter ascendeos (Christus)
captivitatem nostram sua duxit virtute -am.
a, subst., mulier quae bello capta est:
los. F l . Apion. 100, 22 non enim ad -as
accedunt alienigenarum consortia formidantes.
c a p t o r - P a u l . d ia c . Fest. 91, 15 hosticapas hostium -r.
c a p t u s - expugnado: P a u l . d ia c . Hist.
Lang. 115, 19 de -u Cremonae.
c a p u d - v. A l et A2 caput.
c a p u llo - v. A2 capulo.
c a p u lo - -II- inf. — Caedere : L ex R o m .
R a et . 380, 21 linguas ipsorum {scil. delatorum) per secutores -llentur.
c a p u lu s - nom. -um inf. — P a u l . d ia c .
Fest. 53, 26 -um et manubrium gladii vocatur et id, quo mortui efferuntur, utrumque a
capiendo dictum.
cap p e
R ath .
LEXICON
(-d) - ka- G l . P l a c . 26, 1, 31, chaI 2, a. 979, 271, 19 : II, a.
982, 17, 10, -pe- M e d io l. in s c r . 6275, 7. —
Sing., gen. -es A n . e x div. 139, 5, -i K a l.
B o n . 354, 37, acc. -e M o n . N eap . A r c h . I 1,
a. 944, 148,4, abl. -t M a r t. H ie r . 123, 1, 16 :
inf., -pu M o n . N eap . A r c h . I 1, a. 939, 115,
7, -em IV, a. 1014, 72, 2. — Mase. gen. :
B r e v . H ie r o s . 110, 47 missorius ubi portatus
fuit -t Iohannis Baptiste. — P a u l. d ia c.
Fest. 53, 12 -a deorum appellabantur fasci­
culi facti ex verberibus. — In -e alcis operari, per eum operari : B e n . Mir. Cyr. 336, 2,
15 in -e martyris Christi ... potentialiter et
ineffabiliter operatus est Dominus. — -e
caedi, decollari : Ps. A m b r. Gerv. 745 D 9
tunc comes Astasius iussit eum -e caedi. —
Per -t, sensu distribut. : C o n c o r d . 274, 7
habeat pro presura de ipso servo per -d solid.
2. — De Christo, in imag. : S te p h . rv 795 C 8
humani generis hostis membra Ecclesiae
tentare aggreditur, qui -t ipsum ... tentare
non dubitavit ; Romano pontífice : S tep h . iv
790 A 9 o sacrum et venerandum -t : Io h . xii
1014 D 9 totius Christianitatis post Domi­
num -t effecti non aliquo privilegio umano.
— Initium, sensu temp. : Cap. F u ld . 439, 10
lectio in -t quadragesime. V. et Lx capud.
c a q u ill u s ? - G l . P h ilo x . 2 0 7 , 1, 3 5 -us :
àexôç.
carabus - naviculae genus, in imag. :
R a th . Prael. 285 C 5 mirari forte aliquem
contingat, cum tricipiti voluminum lintre
contiguos proposuerimus aestus tentare, qua
de re ... subierimus -urn.
carbasus - -va- inf. — G l . P l a c . 16, 2,
17 -vasa ... per U scribi oportet.
c a r b o n a ia , C a r b o n a r a - v. Lx carbona­
ria.
carbonarias - a c c . sing. ? -ru M o n .
N eap . A r c h . II, a. 9 8 8 , 7 8 , 3.
carbunclos - w. Lx carbunculus.
carbúnculos - -reu- inf. — Acc. pi. -us
A n . e x div. 1 4 3 , 2 2 , -reu-as 1 4 6 , 6.
carceralis - custodia -is, career : Gump.
Vene. 222, 33 quidam ... in similem -is custodiae poenam ... intruditur.
carcerarius - subst., carceris custos : Ps.
A m br. Cantian. 4 2 9 B 3 data pecunia -is, per
totam noctem ibi morati sunt.
carcineton - v .L x carcinethron.
cardellus - G l . P h ilo x . 2 0 7 , 1, 3 5 -us:
àCTTpayaHvoç.
cap u t
M o n . N eap . A r c h .
13
c a r d in a li« - g- C hron . A lt. 12, 3 3 . —
Princeps -is, tit. comitiacorum principi tributus : C a s s . Var. 2 1 8 , 2 5 quia principem
-em obsequiis nostris deesse non patimur.
c a r e - cha- Ps. G reg . Exp. 4 7 6 B 13 : inf.
— Libenter : R ath . Prael. 2 9 1 B 7 impúdicos
quam verecundos, mimos charius amplectuntur quam monachos.
c a r e u n c u lu s - v. A2 carbunculus.
c a r io p h a lu m - v. A2 caryophyllon.
c a r is a - -ss- inf. — G l . P hilox . 208, 2,
14 -a: pauXiŒTiiç, Ttopvoßomcog; Paul ,
di a c . Fest. 3 8 , 18 -ssam apud Lucilium
(1129) vafrum significai,
c a r is m a - v. A2 charisma.
c a r is s a - v. A2 carisa.
c a r ita s - ka- I oh . viii 50, 2 : al. — Nom.
sing, -em M o n . N eap. A rch . I 2, a. 959, 69,
19. — Hon. tit. : L eo a b . Hug. 686, 1 postquam vestrae -i legatura nostrum ... direximus. — In form, interiectionis, ironice:
A nast . Vita Ioh. El. 509, 1, 60 dixit ad eum
hilari vultu : Fac -em fili Trofie. Aestimas
quod in ventate dixerim tibi fratribus huiuscemodi dare ? Crede mihi, per iocum dixi
tibi dare.
c a r it a t iv o s - cha- R ath . Prael. 2 9 1 C 8.
— Benevolus : V ita L eu c . 6 7 3 , 6 , 2 Theodo­
sius ... cum Beneventano Principe -am inierat amicitiam ; caritate motus : G ump . Vene.
2 1 5 , 3 6 imbecillitale ... lassantes -o visitavit
solacio.
c a r m e n - sacrum -n, de sacra Scriptura :
S acr . G el . 1 2 2 , 2 4 per Moysen ... nos
quoque modulatione sacri -is erudisti: L ib .
S a cr . 3 0 , 1, 5 6 meruit (virgo) ... te verum
summumque Deum sacro -e concinere.
c a r m e n t a lia - G l . P hilox . 2 0 7 , 1 , 3 5 -a:
upvoX óyta.
c a r m in u lu m - parvum carmen : P etr .
P is . Gramm. 1 6 0 , 17 littera ... appellatur
adulescentula, cum poetica metra per versuum -a sufflat.
c a m a l is - de nomine, opponitur nomini
spirituali (cf. Al nomen) vel secundum
fidem : P a s s . R est . 12 A 1 si vero -e requiris
nomen meum, Restitutus dicor ; si autem
secundum fidem meam, Christianus sum:
P a s s . H il . 4 1 9 D 7 nomine -i Tatianus vocor,
spirituali vero Christianus.
e commer­
cium, de Christi incamatione: S acr . G el .
1 2 ,1 6 Deus ... fac quaesumus nos eius (scil.
14
PAS CHALIS SMIRAGLIA
Christi) perpetua divinitate munire, cuius
sumus -i commercio reparati.
c a m a l it e r - transí, ad verbum : Ps.
G reg . In I Reg. 163 A 14 -r scientiam legis
accipiunt.
c a r n e u s - nota locutt. -a claustra, -um
domicilium, de corpore : Lib. S acr . 132, 1,
43 -a relinquens claustra, cadesti choro iungitur laeta (Eufymia) : G ump . Vene. 220, 48
anima ... -i clausura dom icilii... exuta.
c a m i g e r - corpore praeditus : C a s s .
Hist. 398, 2 confìtemur ... a semet ipso
Deum existentem -um et hominem deiferum.
c a m o s u s - nom. pi. fern, -a A n . ex div .
148, 7.
c a r o - vestís -is, de hominum corpore :
E n n . Hymn. 5, 19 in veste -is abditus; de
corpore Christi : A nast . Vita Bas. 30 1 D 9
communicantibus omnibus ... data est ei in
ventate -o.
c a r o e n u m - acc. sing, -im G l . P la c . 16,
2,3.
c a r o e o p h ilu m - v. A2 caryophyllon.
c a r p e n ta r iu s - -to- inf. — Artifex ligna­
rias, ital. carpentiere : M o n . N eap. A rch . I 2,
a. 956, 43, 9 venumdedi... terra ... quomodo
mihi et at quidem Sergio -torio ... obvenit :
IV, a. 1003, 11,29 Lupo presbitero filio ...
Sergii -i.
c a r p e n t o r iu s - v. A2 carpentarius.
c á r p e n o s - v. Al carpinus.
c a r p ie s - G l . P hilox . 2 0 7 , 2, 3 4 - s :
pUTtttpÔÇ 7TÔKOÇ.
- transi, iter -ere, in imag. : P a u l ,
Hist. Lang. 80, 21 haec (scil. gesta
sanctorum) mostrant -ere lucís iter. —
Reprehendere : R ath . Prael. 164 D 4 ne more
Pharisaico, dum vehementer -imus, desperationem emendationis incutere videamur.
c a r p u s - v. Lx carpos.
c a r r a d a - \ .L x carrarius.
c a r r a d a s - adì, de loco qua carrus vehi
potest : M o n . N eap. A rch . II, a. 988, 81, 13
ecclesia ... situm in vico -o .
a, subst., via
carpo
d iac .
q ua carrus v e h i p o test : M o n . N eap. A rc h .
IV,
1005, 25, 13 d e a lio latere e s t -a
: IV, a. 1021,151, 8 parte sep ten trio n is e s t ... -a p rop ria e x ip su m fu n d u m . V. et
Al carrara.
c a r r u s - ka- C hron . A lt. 15, 17.
c a r ta (cha-) - -th- inf. — G l . B e r . 372,
2 -tha dicitur a cartino oppido. — Decretum
principis : C a s s . Var. 21,3 honores ergo quos
a.
com u n e
sumís ex cha-is, redde de meritis. — Pactio :
596, 1, 1 habes pretium iuxta -am ?
— Nuptiarum pactum : R a t h . Prael. 195 C 1
pactum autem et sacramentum, sponsalia vel
tabulas, sive cha-as dico, quibus invicem
insolubiliter confoederantur praesente ...
Deo.
c a r t h a - v. A2 carta.
c a r t i c in e u s - v. A l carticinus.
c a r t o l a (cha-) - acc. sing, cha-a M o n .
N eap . A r c h . 1 1, a. 916, 19, 10, acc. pl. cha-e
I 1, a. 941, 123, 11, cha-is I 1, a. 937, 102,
12, cha-es I 2, a. 970, 191, 3, abl. pi. cha-es
IV, a. 1016, 100, 7. — Nota locut. salutifera
-a : M o n . N eap . A r c h . II, a. 982, 31,4 saluti­
fera cha-a memorati secretarii ... ecclesie
Sánete Marie ; de bonis ecclesiae sive
congregationis ecclesiasticae : 1 2, a. 960, 81,
16 distribuant ... tare unum ad Sparanum
compatri meo tare unum in cha-a ecclesie
sancii Nikolaus: I 2, a. 974, 230, 15 cohe­
rente ivi memorata terra ... terras congrega­
tionis sacerdotum cha-as ecclesiae sancii
ae, pl., matricula morIohanni in c o rte .
tuorum : M o n . N eap . A r c h . I 2, 964, 116, 19
(ygumenus) abeat sivi ex eos solidos duos et
scribant nomini meo in sacros dypticos
ipsius monasterii et in quantum potuerit
ponat me in cha-is Sancii Thome et in cha-is
Sancii Archangeli ad Signa.
c a r t u l a r iu s - charto- P a u l. d ia c . Hist.
Lang. 70, 8 : Io h . viii 271,1.
1 c a r u s - cha- D io n . Coll. 238 A 3 : Ps.
G r e g . Exp. 516 D 6, ka- C a s s . Inst. 5, 3 : Ep.
L a n g . 698, 10 : Io h . v iii 29, 22.
2 c a r u s - v. Lx caro.
C a r tm .
- v. A2 carbasus.
- -roeophilum inf., -riophalum inf. — G l . P l a c . 1 6 ,2 ,2 -roeophi­
lum sic scribimus, quod vulgo -riophalum
dicunt.
ca rv a su s
c a r y o p h y ll o n
c a s a - -ss- C o n c o r d . 242, 41. — Acc.
sing, -a L e x R om . R a e t . 441, 10. — P a u l,
d ia c . Fest. 41, 16 -a a cavatione dicta. —
Domus : M o n . N eap . A r c h . II, a. 982, 28, 15
tradidimus vobis ... portione nostra de ... -a
commune. — Familia : M o n . N eap . A r c h . I
2, a. 968, 163,4 tu et omnibus masculis de -a
tua gratis ibi vendemniare ... debeatis. —
Nota locut. Yassallus domnicus de -a : L e x
R om . R a e t . 442, 34 si vassallum domnicum
de -a sine ministerio ... fuit.
15
LEXICON
casalicellum - p a rv u s c a s a lis : M o n .
IV, a. 1014, 6 8 , 14 -u m q u o d e st
N eap . A r c h .
ad e g u a le m en su r a c u m m em o ra ta terra m ea.
casaliculus - parvus casalis : S tep h . iv
976 C 14 confirmamus ... casalem Scandilianum per uncías VIII, necnon et -um, qui
nominatur AntiquuS.
casalinus - -a, subst. fern. : Ion. xii 1023,
A 5 -as duas, unam in Pedica ... et aliam in
Campo Majore : M o n . N eap . A r c h . IV, a.
1003, 11. 18 trasenda qui pergit at -as de
memorato loco.
casalis - -ss- Io h . x ii 1031, B 5. — PL,
n o m . -ibus M o n . N eap . A r c h . I 1, a. 938,
108, 5, a cc . -i I 1, a. 939, 118, 7, -ibus I 2, a.
952,30,23.
casana? - G l . P h ilo x . 207, 1, 35 -a :
GK£7Tr| tiX o ío u .
casaria - P a u l. d ia c . Fest. 41,23 -a, quae
custodii casam.
casella - -ss- M o n . N eap . A r c h . IV, a.
1008, 39, 24.
casellula - parva domus : Ps. A m br.
Gerv. 746 A 2 domum propriam ... et res uni­
versas parentum et -as venumdantes, dederunt omne pretium pauperibus.
casila - P a u l. d ia c . Fest. 41,21 -am anti­
qui pro casside ponebant.
cassa - v. A l etA 2 casa.
cassalis - v. A l et A2 casalis.
cassella - v. A l etA 2 casella.
cassiculus - nom sing, -urn P a u l. d ia c.
Fest. 44, 19.
casso - caps- inf., caus- M o n . N eap .
A r c h . II, a. 997, 181, 17, caubr- fort, perper.
pro caubs- inf. — Irritum reddere : C a ss .
Var. 5 1 ,2 3 omni contractu ... -to: C a rtm .
597, 1, 41 cartam reddatis ... capsatam et
taliatam : M o n . N eap . A r c h . I 2, a. 952, 32,
21 chartula cessioni mee aput te in presenti
caubrata remisi : IV, a. 1022, 167, 21 rumpere et -are ... carta donationis.
cassas - v. A2 casus.
castaldaticum - v. A l gastaldaticum.
castaldeus, castaldius, castaldus - v. Lx
et A2 gastaldius.
castanea - -ni- A n . e x div. 147, 17 : inf.
— A c c . p l. -nies M o n . N eap . A r c h . IV, a.
1012,58,34.
castaneetum - v. Lx castanetum.
castanetum - -nie- M o n . N eap . A r c h . IV,
a. 1015,75, 17.
castangnietum - v. Lx castanetum.
- v. A2 castanea.
- v. Lx et A2 castanetum.
c a s t e lla n a s - castelli incoia : R a th .
Opuse. 600 C l si quid perperam vel a massariis vel a -is fuerit actum ... sit iuste et legaliter emendatum
c a s t e lla n i - ka- inf. — Acc. pl. -as Cap.
A q u il. 11, 4. — Cum adì. mase, coniung. :
Cap. V ir c e b . 317, 13 in quondam -um. —
Vicus, pagus : M o n . N eap. A r c h . IV, a. 1017,
109, 7 abitato: intus ka-o de Cicala situm
vero at Nola.
c a s t e n e t u m - v. Lx castanetum.
c a s t ig o - vexare, transi. : C a ss . Var. 3, 15
nos ... alter miseriarum mole -at.
c a s tita s - de animalibus : S a c r . G e l. 83,
17 cuius (scil. apis) nec sexum masculi vio­
lant ... nec filii distruunt -em. — Munditia :
C a ss. Var. 11, 24 in illis autem rubicundis
fontibus cum ... comas ... intinxerit, habere
debet corporis ... -em.
c a s t o m a c h u s - v. Lx cacostomachus.
c a s t r im a r g ia - v. A l gastrimargia.
c a s t r o n i - cabs- M o n . N eap. A r c h . IV, a.
1008, 36, 6 : IV, a. 1019, 131,7. — In imag. :
Lib. S a c r . 38, 2, 25 Domine ... in cuius spiritalibus -is militât laudanda sobrietas.
1 c a s t u s - ka- O s t. I n s c r . 1897, 2. —
Nom. sing. fern, -am N o l a e in s c r . 1378, 2.
— De animalibus : A n a s t . Theod. Stud. 735
B 1 super duas itaque vitulas -as assumpta
(area).
2 c a s t u s - abl. sing, -o P a u l. d iac.
Fest. 145, 7.
c a s u la - vestís quaedam liturgica, pla­
neta (M. W.) : B en . Mir. Cyr. 337, 53, 33 aliquae guttae sanguinis ceciderunt super -am
et mantile, quibus ornatus erat sacerdos.
c a s u s - -ss- E por. in s c r . 6805, 6 .
u
faciente, forte : C o n c o r d . 240, 31 si quis ...
-u faciente nolendo occident. — Mutatio :
A n a s t. A p o c r . Ep. 672 B 3 -us (pexâTiTCû<71ç ) ... in alterutras (scil. naturas) omnímoda
est utrarumque peremptio.
c a t a - coram : M o n . N eap. A r c h . II, a.
997, 165, 5 certum est me Stephano ... -a
domino Sergio tribuno ... venum dedi... fundum meum.
c a ta b u lu m - stabulum : P a ss. C y r . 9, 1,
33 ut ... plancae stemerentur ad animalia -i
publici.
c a t a c iz o - v. A l et A2 catechizo.
c a s t a n ia
c a s ta n ie t u m
16
PAS CHALIS SMIRAGLIA
ca ta cu m b a
-
catatu-
P e tr .
sub d .
Chron. 163, 6.
- -tha- Nie. 1 284, 37.
- P a u l. d ia c. Fest. 41, 21 -o
genus est lusus.
c a t a p h a c t u s - v. A l cataphractus.
c a t a p h a r s is - v. A2 cataphasis.
c a t a p h a s is - -phars- inf. — Ace. sing.
-im inf. — Cum adi. mase, coniung. inf. —
Affirmatio : R a th . Prael. 258 C 5 et -pharsim
et apophasim tuum ... decidemus.
c a t a p o d iu m - v. A2 catapotium.
c a t a p o t iu m - -di- A n . e x div. 136, 25.
c a t a r a c t a - -tha- C a ss. Hist. 295, 22.
c a t a s y llo g iz o - gr. KaiaauXXoyiÇcû :
B o e t h . Anal. post. 705 B 16 ut autem non
-etur, observandum...
c a t a t u m b a - v. Lx et A2 catacumba.
c a t a t y m b a - v. Lx catacumba.
c a t e c h iz o - -taci- S a c r . G r e g . 124, 16,
-tezyz- S a c r . G e l. 81,2, -thetiz- Lib. S a c r .
23, 2, 24 -theziz- Gump. Vene. 216,5.
c a t e c h u m e n u s - -the- V ita S e v e r in i 501,
2, 48, -ticu- S a c r . G e l. 79, 13, -thicumiC a s s . Hist. 183, 28, -cumi- C h r o n . A l t . 11,
28 : Lib. S a c r . 64, 2, 14.
c a t e c h u m in u s - v. A l catechumenus.
c a t e c u m in u s - v. A2 catechumenus.
c a t e g o r ia - -the- C a ss. Hist. 232, 14. —
C a ss . Inst. 113,5 Aristotelis -ae sive praedicamenta, quibus mirum in modum per varias
significantias omnis conclusus est sermo.
c a t e g ó r ic a s
- -the- B o e t h . Anal,
post. 736 B 5. — C a ss . Inst. 115, 21 formu­
lae -orum, id est praedicativorum syllogismorum sunt tres.
c a t e z y z o - v. A2 catechizo.
c a t h a lo g u s - v. A2 catalogus.
c a t h a r a c t a - v. A2 cataracta.
c a t h e c h u m e n u s - v. A2 catechumenus.
c a t h e c u m e n u s - v. A l catechumenus.
c a t h e d r a - ka- inf. — Gen. sing, -a
M a r t. H ier. 10, 3, 2. — Sacerdotalis vel
pastoralis -a, de sede et muñere episcopali :
V it a G au d . Nov. 418, 2, 5 ibique viginti
annis -am sacerdotalem obtinuit (Gaudentius): R a th . Opuse. 348 B 10 pastoralem
deinde -am adeptus, tanta Domini sublimatus est gratia ut pene omnes mortales anteiret ; apostolicam -am, de Romano Pontífice :
B e n . i 683 B 5 lex divinae constitutions
apostolicam -am totius posuit orbis terrarum
magistram. — In liturg., de festivitate sancti
c a ta lo g a s
c a ta m p o
Petri : K a l . B o n . 353, 39 VIII kl mar. ka-a
saneti Petri apud Antiochia,
c a t h e g o r i a - v. A2 categoria.
c a t h e g o r i c u s - v. A2 categoricus.
c a t h e t i z o , c a t h e z i z o - v. A2 catechizo.
c a t h ic u m i n u s - v. A2 catechumenus.
c a t h o li c u s - subst., qui fidem catholicam
sectatur : C a s s . Inst. 11, 21 contigit ut ... -i
diligentius instruantur : R ath . Prael. 226 C 6
scias usum hune fuisse non quidem -orum,
s e d ... tyrannorum.
c a t i c u m e n u s - v. A l catechumenus.
c a t i lla t i o - P a u l . d ia c . Fest. 39, 2 -o
grave obprobrium hominibus generosis obiciebatur, si qui provincias arnicas populi
Romani expoliasset.
c a t illo , nis - P a u l . dia c . Fest. 39, 1 -es
appellabat antiqui gulosos.
c a t i n u s - nom sing, -um G l . P h ilo x . 15,
2 , 28 .
c a t o l ic u s - v. A l catholicus.
C a t o n i c u s - Catone dignus : R a th . Prael.
259 A 13 ita se habere non -is, sed Dominicis approbemus eloquiis.
c a u b r a t u s - v. A2 casso.
c a u c i o - v. A2 cautio.
c a u c o l u s - v. A2 calculus.
c a u c u - v. Lx: calcus.
c a u c u lo s u s - v. A2 calculosus.
c a u c u lu s - v. Lx et A2 calculus.
c a u d a - co- P a u l. d ia c . Fest. 34, 19, cuC o n c o r d . 276, 36. — In imag. : R a th .
Opuse. 529 A 7 -am hostiae indesinenter
Domino detrahit, indeque salutem sibi ipse
miserrimus adimit.
c a u d e u s - P a u l . d ia c . Fest. 40, 19 -ae
cistellae ex iunco, a similitudine equinae
caudae factae.
c a u li c u lu s - nom sing, -os G l . P hilox .
213, 1, 20.
c a u m a -v . Lx coma.
c a u p o n a - cop- P a u l. d ia c . Fest. 3 5 ,2 2
cop-a taberna a copiis dicta,
c a u r o n o - v. Lx corono.
c a u s a - ka- M o n . N eap . A r c h . IV, a.
1011, 52, 22. — Acc. sing, -a inf., acc. pi.
-ae P e l . ii 109, 44. — Res: L e x R om .
R a e t . 420, 5 si qualecumque -a de suum pro­
prium ibidem expendiderit. — De rebus
quae iure habentur : L e x R om . R a e t . 404, 5
tarn ille quam et sui heredes ipsa -a in perpe­
tuo securi possideant : M o n . N eap . A r c h . IV,
a. 1016, 89, 19 (terminus) badit per propria
LEXICON
-a ipsius vestri monasteri! et usque at illa
crucem. — Sordida vel necessaria -a, exinanitio alvi : L ex R o m . R aet . 379, 4 in ipsas
ecclesias non faciunt -as inlicitas vel sórdi­
das, sed liceat eis ipsa atria pro suas necessi­
tates ... ambulare : P e tr . sub d . Chron. 168,
12 divertens per forum ad necessariam -am
viscera eius (scil. A rii)... diffusa sunt. — De
fide : G reg . M. Mor. 665 C 5 et sunt nonnulli
qui quantum in eis est -am Dei defendant. —
Culpa : L ex R o m . R aet . 436, 18 si ... servus
de qualecumque -a incusatus fuerit. — Pro
-a cum gen. gerund., cans? : los. F l .
Apion. 118, 4 si tarnen pro filiorum -a creandorum agatur.
c a u s a d o - v. A 1 e t A2 causado.
c a u s a d o ( - c io ) - a c e . s in g , -e M o n . N eap .
A r c h . IV, a. 1011, 44, 22. — In -e venire,
lite m in ten d ere : L ex R o m . R aet . 3 1 3 , 6 q ui
p er scrip ta in - e v en iu n t.
c a u s a t o r - litig a to r : C on c o r d . 2 8 4 , 14 si
a m b o -e s d e sub ip s o sc u ld a is s u n t: L ex
R o m . R aet . 3 1 0 , 6 ip s o r u m -e s ... an te ip s o s
p r in c ip e s am b u lare fa cia n t.
c a u s e d it u s , c a u s e t ic u s
- v. A l causidi-
cus.
1 c a u s o - -ans, litigator : C a s s . Var. 87,
18 quando pro remedio -antium committuntur vobis ambigua iurgiorum.
2 c a u s o - v. A2 casso.
c a u s o r - v .L x causo.
c a u t e l a - praevidentia : R ath . Prael. 148
A 10 quod hie -ae gratia praemitto.
c a u t e r i u m - in imag. : A na st . Vita Ioh.
El. 513, 1, 68 pluribus verbis sapientissimus
... cum ... -o comburens proderat eius animae.
c a u t e s - transi. : C a s s . Inst. 61, 18
quando nullius sanae mentis acquiescit ingenium in illas -es incedere in quas alterum
cognoverint pertulisse naufragium.
c a u t io - -ci- L e x R o m . R aet . 325, 3. —
Ace. sing, -e M o n . N eap . A rch . IV, a. 1014,
69, 8. — Transi., sensu spirit. : S a c r . G el .
81,23 veteris piaculi -cm pio cruore detersit
(Christus).
c a u t u s - -um, subst., praescriptum :
C a s s . Var. 151, 21 triduanae praebeantur
annonae, sicut legum -a tribuerunt : 251, 22
lucra renuimus, quae legum -a profanant,
c a v a lic a t u r a - v. A l cavallicatura.
c a v a l l u s -v .A l et A2 caballus.
17
c a v a m e n - G l. P l a c . 18, 2, 7 -a : utraria,
vel loca cavata.
c a v e o - se -ere pro cavere : R a th . Prael.
272 B 2 Christianissime princeps, ... te ab
istis similibus prudentissime -cris.
c a v e r n a - in metaph. : R a th . Prael. 306
D 7 non desunt enim et tibi quaedam introrsus -ae, ubi aliquae latrocinantis inimici
adsint insidiae.
c a v ia e - P a u l. d ia c . Fest. 50, 16 -ae pars
hostiae cauda tenus dicitur.
c a v ia r e s - P a u l. d ia c. Fest. 50, 16 -es
hostiae dicebantur, quod caviae [id est] pars
hostiae cauda tenus dicitur.
c a v illis - -bi- inf. — G l . P h ilo x . 209, 1,
22 -billem : ôiôacncaXiav, Ttaiôeumv.
c a v ila s - v. Lx gravitas.
c a v illo - P a u l. d ia c. Fest. 50, 16 -em
dicebant, quam modo dicimus cautionem.
c e c it a s - v. A2 caecitas.
c e c u s - v. A l et A2 caecus.
c e d e s - v. Al et A2 caedes.
1 c e d o - v. A l et A2 caedo.
2 c e d o - se convertere : C a ss . Var. 124,
32 in lucrum -unt quae bene meritis conferuntur. — Cessare : P a ss. U r b . i 14, 2, 57
vacua -e responderé verba. — Daemonum
telis -ere, transi., daemonum temptationibus
non resistere : V ita G a u d . Nov. 421, 20, 4
puella ... dum secreta pomerii sui lustrarci,
daemonum telis impróvida repente -sit. —
Alci in sortem -ere, ei sorte obvenire : S tep h.
v 809, B 2 cum huius (scil. regni) divisio in
sortem -eret uni ex his (scil. filiis).
c e d r u s - cae- inf. — G l . P l a c . 16, 1, 2
cae-us cum A scribi oportet,
c e la e s tis - v. A2 celestis.
c e la tio - in log. : B o e t h . Anal. pr. 667 C
14 si autem non sic se habeat c ad d ut facial
syllogismum vane erunt sumpta, nisi induc­
tions aut -is aut alicuius alius talium gratia.
1 c e la t o r - v. A2 caelator.
2 c e la t o r - qui abscondit : C a ss . Var. 65,
28 deberemus itaque -es deputatae pecuniae
immodica poena percellere.
c e la t u r a - v. A2 caelatura.
c e le b r a c io - v. A2 celebrado.
c e le b r a t io - -ci- Ion. vm 289, 19. —
Sacra -o, -o divini mysterii, sensu Christ.,
Missa: C a ss . Hist. 553, 22 dum ... sacra -o
fuerit adimpleta, illi ... semel ipsos in terra
prosternunt : C o n c . R om . 826, 568, 17
18
PASCHALIS SMIRAGLIA
subiecti sacerdotes et taies clerici ad tempus
-e divini mysterii et officiis suspendantur.
c e le b r it a s - cae- Lœ. S acr . 1 1 6 , 1, 5 3 :
S a cr . G el . 2 5 3 , 2 5 . — Sacra mysteriorum
-as, sensu Christ., Missa : D io n . Coll. 2 3 4 A
3 id duximus decemendum, ut sacrae myste­
riorum -i intersint.
c e le b r o - cae- S acr . G el . 2 5 , 2 3 : inf. —
-ari, depon, more: G l . P hilox. 2 0 9 , 2 , 15
-amur : uptòpev : L ib . S acr . 2 5 , 1, 6 0 ut
quod debitae servitutis cae-amur officio ...
salvationis tuae sentiamus augmentum. —
Diem festum agere : D io n . Pasch. 5 7 , 2 5 si
Martio mense Pascha -atur.
c e le b r o s u s - v. A2 cerebrosus.
c e le s t is (cae-) - -lae- S acr . G el . 48, 13 :
I oh . vin 60, 12, caeli- L ib . S acr . 502, 3. —
De, Deo : I oh . vm 277, 28 postquam auctorem eius, -i patre revelante, cognovit ; para­
diso : E p. L a n g . 704, 16 in gremio ... -is regni
clavigeri Petri : I o h . vin 152, 34 ut ... in -i
regione post mortem cum Deo féliciter gaudeas.
c e lla - -a gemituum, de carcere : C a s s .
Var. 354, 13 -a gemituum, tristitiae domus.
c e lla r e u m - v. A l etA2 cellarium.
c e l i a t i l a - cellarius : C a s s . Var. 315, 5
fenerarios et -as, qui ad urbem Romam vel
ad mansionem pertinent Ravennatem.
c e lla r iu m - -re- M o n . N ear A rch . IV, a.
1 0 1 2 , 6 1 , 8 , -ru- II, a. 9 9 0 , 10 0 , 12.
c e lla r o m a r iu m ? - G l . P hilox . 209, 2,
13 cellar<i>um et -um : xap<i>sïov.
c e lla r u m - v. A2 cellarium.
c e llo l a - v. Al et A2 cellula.
c e llu la - -Ilo- S acr . G el . 83, 13. — Bai­
ne! parva cella : C a s s . Var. 68, 23 inhalat pri­
mae -ae sudatoriam qualitatem.
1 c e lo - cae- C oncord . 2 8 7 , 4 .
lassis
pro -laveris P au l . diac . Fest. 5 3 , 2 9 .
2 c e lo - v. Al et A2 1caelo.
c e ls c it u d o - v. Al celsitudo.
c e ls it u d o - transi., sensu mor. : R ath .
Prael. 1 9 5 C 6 nec montana, id est -em caelibatus, conscendere deliberasti. — De Deo :
L ib . S acr . 8 2 , 1, 6 0 nemo potest summi
verique Regis -e delectar!, nisi qui pestifera
... tyranni iura calcaverit.
o principatus,
summa auctoritas : S teph . v 819, B 3 ad quos
(scil. reges Francorum) -o principatus eiusdem terre specialiter pertinet. — Hon. tit., de
reg. et imper. : P au l . diac . Fest. 1, 13 hoc
vestrae -i legendum compendium optuli:
Steph. v 788 C 3 dicat -o tua quibus accusatoribus ... ilium condemnasti ?
c e ls u s - -a potestas, de Deo : M ir . A g r .
113, 8 absit ut hoc facinus permittat -a pote­
stas ; -a absol. vel -a regna vel -a polorum,
de paradiso : V it a G a u d . N o v . 420, 17, 5 Spi­
ritus vero, caelesti Angelorum choro inter­
esse desiderans, -a conscendit: M ir . A g r .
114, 5 ad tua -a regna levans: Eugipp.
Hymn. 7 1 ,4 quo Severinus penetravit almus
-a polorum. — Neutr. subst. -a, -iora, transi.,
sensu mor. vel spirit. : C a s s . Var. 47, 30
tende igitur ad laudum -a vestigium : D io n .
Gr. Nyss. horn. 390 B 14 Dominus ... paula­
tim fidem nostram ad -iora quibusdam processibus assuescit.
c e lt is - species piscis : G l . P h ilo x . 209,
2,21 -is : ßiva, i%6ùoç <e>îôoç.
c e lu m (eoe-, cae-) - transi. : C a s s .
Inst. 57, 25 testes sunt doctissimi viri diversa
laude praecipui, quibus velut stellis micantibus cae-um fulget ecclesiae ; de, sede beatorum : S a c r . G e l. 2, 14 ut ... eius (scil.
Christi) quoque gaudiis in cae-o perfruamur.
— Nota locut. sub isto -o : Io h . v iii 56, 21
Romanorum filios sub isto cae-o non legitur
fuisse obsides datos.
c e ly d r u s - che- inf. — De diabolo : V it a
A p ia n . 326, 2, 9 iacit virus saeva de fauce
che-us.
c e n a - v. Lx caena et A l coena.
c e n a c u l a r iu s - cae- G l . P h ilo x . 176, 1,
38.
c e n a t o r i u m - G l . P h ilo x . 209, 2, 27
-um: oiKTjpa.
c e n i t o r - v. A2 genitor.
c e n i t r ix - v. A l genitrix.
c e n o b ia t u s - -vi- M o n . N eap . A r c h . IV,
a. 1005, 30, 9.
c e n o b it a - v. A l coenobita.
c e n o b iu m - v. A l et A2 coenobium.
c e n o v i a t u s - v. A2 cenobiatus.
c e n o v i u m - v. A2 coenobium.
c e n s e n - pass., f. esse : S a c r . G e l. 13,14
da nobis quaesumus in eius (scil. Christi)
portione -eri.
c e n s il is - nom. sing, -em M o n . N eap .
A r c h . I 1, a. 946, 162, 4. — Censui
obnoxius: M o n . N eap . A r c h . I 1, a. 946,
163, 11 concessimus iterum in prefatam
sanctam sedem ut quanti -es sunt vel fuerint
de ipso episcopio ... nullam angariam ... in
partibus reipublice faciant.
LEXICON
- v. A2 cessio.
- iudex: R a th . Prael. 251 B 8
quid opus iudice, quando iam eo utimur -e ?
c e n s u r a - praeceptum : S tep h . iv 977 B
15 statuentes apostolica -a ... nulli umquam
liceat ... quae a praedicto domno Adriano
papa data sunt ... auferre. — Nota locut. -a
veritatis, sensu mor., de emendatione a peccatis (cf. I Tim. 2, 4) : A n a s t . Vita Bas. 307
D 5 ille qui omnes vult salvos facere, et in
-am veritatis reducere.
c e n s u s - nom. sing, -um L e x Rom.
R a e t. 404, 3, abl. -o M o n . N eap . A r c h . I l , a.
935, 83, 7, ace. pl. fern. ? -ora inf. — Tribu­
timi : C a s s . Var. 125, 30 -um praeterea praesentis anni relaxat vobis magnificentia prin­
cipalis : M o n . N eap . A r c h . I l , a, 943, 142,
16 tradidi vobis ... sex uncias ... cum ipsorum fundoras et cespites ... et cum omnibus
illorum consuetudinarias -ora seu regulis et
responsaticas.
Centaurion - P a u l. d ia c . Fest. 47, 19 -n
medicamentum a Chirone centauro inven­
timi.
c e n t e s i m u s - -ti- M a r t. H ie r . 16, 1, 34.
c e n t i m o la r iu s - molendinarius : M o n .
N eap . A r c h . I 2, a. 966, 151, 15 dispositum
quod fecit memorata thia tua cum quondam
Petro -o viro suo.
c e n t i s i m u s - v. A2 centesimus.
c e n t u - v. A l et A2 centum.
c e n t u m - -u M a r t. H ie r . 15, 1,6.
c e n t u m b o a - los. F l . Apion. 102, 17 isti
enim optant sacrificare ¿Kaxcopßiüia id est
-a suis düs.
c e n t u r i a t u s - P a u l. d ia c . Fest. 47, 1 -s
ager in ducena iugera definitus, quia Romu­
lus centenis civibus ducena iugera tribuit.
c e n t u r i o n u s - P a u l. d ia c . Fest. 43, 10 -s
antea, qui nunc centuno.
c e n u b ia li s - v. A l coenobialis.
c e n u v iu m - v. A l coenobium.
c e p p u s - v. A2 cippus.
c e r a s e a - v. A2 ceresia.
c e r b is a - v. A2 cervisia.
c e r b ix - v. A2 cervix.
c e r b u s - v. A2 cervus.
c e r c o lo p is - P a u l. d ia c . Fest. 47, 23 -is
genus simiae, qui ultimam partem caudae
villosam habet.
c e r c o p s - P a u l. d ia c . Fest. 49, 12 -a
Graeci appellant luerari undique cupientem,
c e n s io
censor
19
quasi KBpòcova, quem nos quoque lucrionem vocamus.
c e r c u s - v. Lx quercus.
c e r e b e r - v. Lx et A2 cerebrum.
c e r e b r o s u s - cele- G l . P h ilo x . 209, 2,
22 .
c e r e b r u m - nom. sing, -ber G l . P m lo x .
210, 1,26.
c e r e o s ta r iu s - qui cereostatum (cf. Al
s.v.) portât : O r d o Rom . 146, 8 deinde milites
draconarii... post eos baiuli, post eos -i.
c e r e p u liu m - v. A2 caerefolium.
c e r e s ia - -rase- A n . e x div. 146, 31.
c e r e u m a - v. A2 ceroma.
c e r e u s - cae- S a c r . G e l. 82,21, cyri- inf.
— Subst., -urn, fax cerea : A n a s t. Vita loh.
El. 516, 2, 7 v id it... Ioannem -a portantem :
M o n . N eap. A r c h . IV, a. 1020, 138,16 potestatem abeatis tollere ... cyria sex quails ibi­
dem introierit.
1 c e r im o n ia - v. A 1 et A 2 caerimonia.
2 c e r im o n ia - v. Lx quaerimonia.
c e r m a n u s - v. Al germanus.
c e m i c u lu m - G l . P h ilo x . 209, 2, 22
-urn: a6y<K>pr|CTiç (-Kpicr-).
c e m o - cognoscere : R a th . Prael. 162 B
7 vix unquam potui iudicem -ere sine cupiditia.
c e r n u u s - supplex : S a c r . G e l. 37, 7
maiestatem tuam -a devotione exorare.
c e r o f e r a r iu s - qui cereos vel candelabra
fert, acolytus : R a th . Prael. 3 1 3 C 1 -us es ?
Lumen aliis ministrans, te peccatorum et
ignorantiae tenebris obscurari ne sinas.
c e r o m a - -reum- G l . P l a c . 19, 2 , 4 .
c e r r o n e s - P a u l. d ia c. Fest. 3 5 , 15 -es
leves et inepti, a cratibus dicti, quod Siculi
adversus Athenienses cratibus pro scutis usi
sunt, quas Graeci yéppaç appellant.
c e r t a m e n - Studium : P a u l. d ia c. Hist.
Lang. 13 9 , 11 cuius instigatione et -e ista
patrata sunt. — Sensu leg., vade re ad -en,
certamen instituere: Q u a e s t. m on. 5 9 0 , 6
tunc vadat ad -en. — De peccatis -en habere,
de intercessione pro remissione peccatorum :
A n a s t. Vita Bas. 3 0 8 C 1 serve Dei, ... de
omnibus peccatis meis -en habuisti et exauditus es.
c e r t a t iv e - contentiose : C a ss . Hist. 37,
112 fu it... gratus ... licet qui cum eo disputa­
ient -e quaestiones inferrent.
c e r te - -issime tenere, pro certo habere :
R a th . Prael. 338 A 14 creatricem enim crea-
20
PASCHALIS SMIRAGLIA
tarn nullam esse substantiam ... tenemus
-issime. — Dum -e, dummodo : R a th . Prael.
203 B 2 dum -e interrogare volueris, inve­
ntes quosdam ... ad martyrium sponte prorupisse.
c e r tif ic o - -ari, depon, more, pro certo
habere : R a th . Opuse. 574 A 9 quod si hoc,
ut suspicor, imo -or, respuetis. — Sensu leg.,
confirmare : M o n . N eap. A r c h . IV, a. 1015,
77, 6 indices -averunt quomodo ... ibidem
nulla dominatione abuissemus nec aberemus
per legem.
c e r t o - -antum pro -andum G l . P h ilo x .
210, 1, 5. — Seq. in cum acc. : A n a s t. Vita
Bas. 307 A 12 bene -asti in ilium.
certus - notus : Ios. F l . Apion. 16, 19
quomodo ergo mirari decet, si neque nostra
gens plurimis erat -a. — Seq. quia cum ind. :
R a th . Prael. 173 B 5-6 -us quia pater ille
familias ... laborera tuum de coelis contemplabitur.
c e r v a r io s - P a u l. d ia c. Fest. 49, 17 -a
ovis, quae pro cerva immolabatur.
c e r v is ia - -rbisa inf. — Acc. sing, -rbisa
L e x Rom . R a e t. 442, 14.
c e r v ix - -rbi- G l . P h ilo x . 210,1, 7.
c e r v u s - -rb- G l . P h ilo x . 210, 1, 12.
c e s p e s - v. A 1 cispes.
c e s s im - gradatim : R a th . Prael. 337 C 12 ab irais praeceptorum Domini veluti per
scalam caute -raque scandendo ad elabora
prosecutus.
c e s s io - censi- L e x Rom. R a e t. 386, 13.
— Acc. sing, -e M o n . N eap. A r c h . IV, a. 937,
104, 19.
c e s s o - seq. ger. abl. : A n a s t. Vita loh. El.
501, 1 , 4 -a, misera anima, tentando intentabilem. — Finem habere : R a th . Prael. 208 C
6 pervenitur ad Deum ; ubi cura pervenitur,
-at orane quod agitur, quia non est nécessi­
tas, qua agatur. — Cedere : L e x R om .
R a e t. 397, 12 flumen ... terram illi adquirit,
de cuius finis -at.
c e s t ic illu s - cae- inf. — P a u l. d ia c .
Fest. 39, 4 cae-us appellatur circulas, quem
superponit capiti, qui aliquid est laturus in
capite.
c e s t o s - cae- G l . P l a c . 24, 2, 7.
c e s o r a - v. A2 caesura.
c e te r o m - P e t r . P is. Gramm. 169, 10
causales coniunctiones XXXVI sunt: si,
enim, etenim ,... -um, alioquin, praeterea.
c e t e r o s - v. Lx, Al et A2 caeterus.
c h a m a e l e o n - camal- inf. — Transi., de
haereticis : C a s s . Hist. 50, 99 tamquam
camal-es mutabantur studentes ad semet
ipsos trahere.
c h a o s - transi., sensu mor. : Ps. G r e g . In
I Reg. 412 B 13 quosdam enim diabolus in
apertura -s fornicationis invehit.
c h a p u t - v. A2 caput.
c h a r a c t e r - ka- C a s s . Inst. 67, 3.
c h a r e - v. Lx, A l et A2 care.
c h a r i s m a - ca- Ion. vin 319, 39. — Nota
locut. redund. : Ps. G r e g . In I Reg. 262 C 10
spiritualia -um dona ... accipiunt.
c h a r i s t i a - Dei gratia : Gump. Vene. 214,
9 quam {scil. plagara aquilonalem) ipsa sacri
pneumatis -a ad christianae cultura profes­
sions ... dignata est instituere.
c h a r i t a t iv e - v. Lx caritative.
c h a r i t a t iv u s - v. A2 caritativus.
C h a r ta - v. Lx et A2 carta.
c h a r t a c e u s - -ci- inf. — E charta confectus : C a s s . Inst. 29, 2 reliquas {scil. epístolas)
in -ciò codice conscriptas vobis emendatas
reliqui.
c h a r t a c i u s - v. A2 chartaceus.
c h a r t a r i u s - officialis sacri patrimonii
(THES.) : C a s s . Var. 270, 2 magnitudinem
tuam iubemus -um destinare.
c h a r t o l a r iu s - v. A2 cartularius.
c h a r t u la - v. A l et A2 cartula.
c h a r o s - v. A l et A2 carus.
c h a s m a - -a tartareum, apud Christ., de
sceleratorum sede: P a ss. M a r t in a e 15, 37,
17 naufragium animae tuae in -e tartareo
deposuisti.
c h a u s o , c h a u s o r - v. Lx et A2 causo.
c h e l a n d io m - -dri- S te p h . v 789 B 8.
c h e l a n d r i o m - v. A2 chelandium.
c h e l y d r u s - v. Lx et A2 celydrus.
C h e r u b im , c h e r u b in , c h e r u b y m - v. Lx
et A l cherub.
c h ia t u s - v. A2 cyathus.
c h in o s b a t o s - \ . L x cynosbatos.
c h ir o g r a f u m - v. A2 chirographum.
c h ir o g r a p h u m - ci- inf., ci-af- L e x R om .
R a e t . 312, 1, ci-ajf- 359, 2, cy- C h r o n .
A l t . 10, 22, -af- P e t r . sub d . Chron. 173, 15.
— Autographum : C h r o n . A l t . 9, 26 pro
ci-orum scriptis constitueront de his qui
inquisissent ; nota locut. redund. : P e t r ,
su b d . Chron. 178, 5 (Iustinianus) misit fidem
suam scripto -o proprio ad sedera apostolicara. — In imag. : P a u lin . Hymn. 136, 3, 14
LEXICON
-um mortis cruore diluii rosifluo : L ib. S a ck .
72, 2, 12 cy-um est antiquae praevaricationis
extinctum.
C h is t ia n u s - v. Lx Christianus.
c h la m i s - v. A2 chlamys.
c h la m y s - eia- C a s s . Hist. 343, 15:
R a th . Opuse. 620 A 11, dam i- C a ss .
Hist. 608, 6: Lib. S a c r . 2, 1 ,9 : inf., -miC a s s . Hist. 358, 8. — Cum adi. mase,
coniung. : P a ss. T h e o n . 347 F 1 Theonestus
... -mide suo obduxit foramina quae in naví­
cula erant. — In imag. : L ib. S a c r . 108, 2,49
sub clami-e imperii Christi tui miles agebat
absconditus.
c h le r ic u s - v. A l dericus.
c h o d - v. A l 1qui.
c h o f in u s - v. A2 cophinus.
c h o h e r e o - v. A l cohereo.
c h o le r a - co- i n f . — Acc. sing, co-a A n .
e x Div. 138, 13.
c h o le r ic u s - co- C a s s . Hist. 118, 32.
c h o lo m b a r i u s - v. A l columbarius.
c h ô m e s - v. A l comes.
c h o m it a t u s - v. A 1 comitatus.
c h o m o d o - v. A 1 quomodo.
c h o m u t a t io - v. A 1 commutatio.
c h o p e r i o - v. A 1 cooperio.
c h o r d a - co- C a s s . Inst. 142, 15 : G l.
B e r . 361, 1.
c h o r o n a t u s - v. A 1 coronatus.
c h o r u m - v. A l 1qui.
c h o r u s - concentos : C a s s . Var. 72, 10
variis sonis efficitur quidam suavissimus -us.
— De, synodo episc. : C a s s . Hist. 84, 41
etiam Persa ad concilium venit episcopus.
Vero nec Scyta defuit ex eorum -o ; Angelorum coetu : V it a G a u d . N o v . 420, 17,5 Spiri­
tus vero, caelesti Angelorum -o interesse
desiderans, celsa conscendit ; congregatione
monachorum: A n a s t . Vita loh. El. 516, 1, 8
xenodochia, gerontocomia atque monasteria
a fundamentis aedificans, -os sanctorum
monachorum statuens.
c h r e s i m o n - ex gr. %pf|oipog, signum
quo verba notantur: C a s s . Inst. 3 3 , 16 cui
(scil. volumini) tantum in bonis dictis -on, in
malis achreston, quantum transiens valui
reperire ... competenter affixi.
c h r i s m a l is - cr- S a c r . G e l. 73,8.
c h r i s m o - sacro chrismate ungere : R a th .
Prael. 254 BC 11 filios eorum baptizaverunt,
praedicaverunt, -erunt, paenitentiam indulserunt.
21
C h r istia n ita s - Universitas Christianorum : Ioh . xii 1 0 1 4 D 9 totius -is post Domi­
num caput effecti non aliquo privilegio
umano. — Hon. tit., reginae Theudelindae
tributus : P a u l. d ia c. Hist. Lang. 11 9 , 5 nec
aliter de -e vestra confidendum fuit nisi quia
... bonitatem vestram omnibus monstraretis.
Christianus - cri- M a r t. H ie r . 5 , 4 , 5 :
Ioh. vm 4 7 , 6, cristaea- C lu s . in s c r . 2 5 5 1 , 2,
cres- S y r . in s c r . 7 1 7 3 , 1. — Norn. sing, -o
K a l. B o n . 3 5 5 , 7 . — Religione -issimus, fervens fidei christianae sectator : P a ss. V ig .
1 6 5 , 2 , 2 4 Sisinnium scilicet atque Alexandrum ... viros religione -issimos.
issimus,
hon. tit. regum et imper. : S a c r . G e l. 7 9 , 6
oremus et pro -issimis imperatoribus nostris :
P a u l. d ia c. Hist. Lang. 5 9 , 2 scimus te (scil.
Grimoaldum regem) -issimum et pium esse :
V ita . L a u r. 6 1 , 2 , 3 4 v ix it... usque ad tem­
pora ... Iustiniani -issimi principis : P a ss.
T h eo n . 3 4 5 B 3 Ambrosius Theodosium
imperatorem -issimum adiit. — Pius, pro­
bus : M o n . N eap. A r c h . I 2 , a. 1 0 2 0 , 1 4 4 , 16
vendere aut dare debeamus in pretio ut fuerit
atpretiatum a -issimis viris.
christifer - qui orthodoxam fidem tradit :
A n a s t. Hyp. 6 8 0 C 1 divina nobis lex ...
iubet eos qui aliud, praeter quod a -is viris
accepimus, docere ... conati fuerint ..., ana­
tem atizare.
Christus - cri- M e d io l. in s c r . 6 2 5 7 , 5,
al. — De episcopis : R a th . Prael. 2 2 7 B 5
episcopi... Dii sunt, Domini sunt, -i sunt.
chronographia - gr. xpovoypa^ta:
R a th . Opuse. 5 2 4 B 10 -am, graecizando
vanus, cum non sit saltern Latinus, huiusmodi sui temporis vocat scripturam, quae
utique contemporalium sibi contineat vitam.
c h r o n o g r a p h u s - gr. xpovoypcujmç :
R a th . Opuse. 4 5 1 A 2 antiquissimus ac vera­
cissim a aevi prioris narrat -us.
chrysatticus - crisati- G l . P l a c . 17, 2 , 9.
chrysolithus - cris-tus A r d e r . 4 6 9 , 4 7 .
chultus - v. Al 1cultus.
chum - v. A l 1cum.
cibicida - civi- inf. — G l . P h ilo x . 211,
1,31 civi-a: aKaio<J)àyoç (ano-),
cibilis - v. A2 civilis.
cibitas - v. Lx, Al et A2 civitas.
ciboreum - v. A l ciborium.
ciborium - cy- P a u l. d ia c. Hist. Lang.
113, 7.
22
PASCHALIS SMIRAGLIA
- civ- G l . P h ilo x . 211, 1, 36, cy26, 1, 1*2. — Nom. sing, -os A n .
e x Div. 133, 16, nom. pl. -us inf. — Transi.,
sensu spirit., de eucharistia : Lm. S a c r . 11,1,
37 repleti -o spiritualis alimoniae te,
Domine, supplices deprecamur : S a c r . G e l.
36, 17 sit nobis quaesumus, Domine, -us
sacer potusque salutaris : 199, 12 u t ... illius
agni -o satiemur ; in imag. : Ps. G r e g . In I
Reg. 32 D 12 quid fuit tunc sanctae Ecclesiae manducare, nisi -um solatii divina
cohortatione suscipere ? — De arboribus,
fructus : A n . e x div. 149, 19 palmarum -us
nutriunt corpus.
c i c a t r ic e - P a u l. d ia c. Fest. 57, 19 -are :
cicatricem inducere.
c i c c u m - G l . P h ilo x . 210, 2, 26 -um:
YpU, KÔKKOÇ.
c i c c u s - cinc- G l . P h ilo x . 2 1 0 , 2 , 15.
c ib u s
Lib. S a c r .
c ic e o n - c ic e r : A n . e x div. 14 9 , 19 -o n
(q u o d ) g r e c e c ic e r dicitur.
- abl. sing, -er An. e x div. 135, 24.
- v. A l cycnus.
c ic la s - v. Al cyclas.
c i c la s - v. A l cyclus.
c ic o e t ic u s - v. Lx cacoeticus.
c ic u m a - P a u l. d ia c. Fest. 35, 3 -a avis
noctua.
c ic u r - P a u l. d ia c. Fest. 30, 24 bigenera
dicuntur ammalia ex diverso genere nata, ut
-r ex apro et scrofa domestica,
c id o n iu s - v. A l cydonius.
c ie o - G l . B e r . 371,3 ‘ciere’ est proprie
fletum alicuius commovere,
c ig n o r iu m - v. A l eyenarium.
e i g n e s - v. A l cycnus.
e i g n e s - v. A l cyclus.
c iliu m - cinum G l . P h ilo x . 211, 1, 2,
cinlo M o n . N eap. A r c h . IV, a. 1008, 39, 20.
c iliu m b r is - de oculo, qui a supercilio
inumbratur : B o e th . Top. Arist. 971 A 5 si
non positis nominibus utitur, ut Plato -e oculu m ... dixit, omne obscurum, quod insuetum
est.
c illib a - P a u l. d ia c. Fest. 38, 3 -ae mensae rotundae.
1 c im a - su m m ita s : M o n . N eap . A r c h . II,
a. 982, 23, 11 p rom ittim u s v o b is q u a te n u s ...
c ic e r
c ic in u s
ex
ip s a
arbore
a b sc id ere
d eb e a m u s
< r a m o r a > ... u sq u e at -a m eiu s.
2 c im a - v. Al cyma.
- P a u l. d ia c. Fest. 37, 29 -i lin­
gua Gallica latrones dicuntur.
c im b e r
c i m e li a r c h a - cymi- inf. — Gustos thesaurorum ecclesiae : M o n . N ea p . A r c h . I 2,
a. 977, 247, 3 Cesario presbitero et cymi-a
sánete Neapolitane ecclesie.
c im e li a r c h iu m - -mi- A n a s t . Vita loh.
El. 514, 1, 43. — Gazophylacium : R a th .
Opuse. 611 B 7 ostiarii... ostium -i tempore
nocturnali semper observent,
c i m e li u m - v. Lx cymilium.
c i m ic o - cimis inf. — Cimicibus lectum
purgare: G l . P h ilo x . 210, 2, 30 -mis:
KOpÎÇto.
c i m ic t e r iu m - v. A 1 coemeterium.
c im ili a r c h iu m - v. A2 cimeliarchium.
c i m in u m - v. Lx cuminum.
c i m is - v. A2 cimico.
c i m it ir i u m - v. A2 coemeterium.
c i m u s s a - G l . P h ilo x . 210, 2, 31 -a:
a<e>ip<x.
c i n a - v. A2 coena.
c i n c u s - v. A2 ciccus.
c i n g u lu m - in liturg., cinctum sacerdo­
tale : O r d o R om . 124, 23 subdiaconi... accipiunt ad induendum pontificem ipsa vesti­
menta, alius lineum, alius -um, alius
anagolaium. — Transi., in imag. : Ps. G r e g .
Exp. 598 B 7 obiecto -o castitatis, funiculum
intexuit lasciviae. — Maxima -a , de summo
imperio: los. F l . Apion. 112, 14 etiam viri
maxima -a et principaba gubernantes profitentur ignorationem.
c i n g u lu s - P a u l. d ia c . Fest. 3 8 ,3 -os
appellabant homines, qui in his locis ubi
cingi solet, satis sunt tenues.
c i n i f lo - con- G l . P h ilo x . 2 17,1,11.
c i n i s - nom. sing. mase, -us G l . P h ilo x .
210, 2, 34, neutr. -us C a s s . Hist. 352, 14.
c i n l o - v. A2 cilium.
c i n n u s - nutus, ital. cenno : G l . P h ilo x .
217, 1,11 -us : veupa.
c in o b ia l is - v. A l coenobialis.
c i n o s b a t o s - v. A l cynosbatos.
c i n q u a g in t a - v. Lx quinquaginta.
c i n q u e - v. Lx quinquem.
c i n u m - v. A2 cilium.
c i n u s - v. A2 cinis.
c i p a r is s u s - v. A l cyparissus.
c i p e r u m -v .A l cyperum.
c i p p u s - ce- inf. — Instrumentum
ligneum, quo captivorum pedes constringuntur : M a r t. H ie r . 5 ,2 ,1 5 carcere mancipatus,
missus in ce-o est.
LEXICON
- -ka M o n . N eap . A r c h . II, a. 9 8 2 ,
— Cum abl. : M o n . N eap . A r c h . I I , a.
8 2 0 , 6 , 7 -a terra Teudi : inf. — Adv., de tem­
pore, fere : A n a s t . A p o c r . Ep. 6 6 0 C IO hinc
cornicio ... quod -a undécimo kalendas vel
nono Augustas ... in Domino ... obdormierit.
— Praep., contra : Ios. F l . Apion. 6 0 , 14 non
-a omnes bella committere ; iuxta : A n a s t.
Vita loh. El. 5 0 0 , 1 , 4 relatum e s t ... quod per
xenia ecclesiae rectores empti personas acciperent -a dispositions captivorum; pro :
C a s s . Var. 6 4 , 11 grata nobis est ... -a mili­
tates publicas impensa devotio : B e r t . Barth.
Lip. 4 1 D 6 (nec nostrum est dicere) quanta
... mira faciens operetur -a eos, qui ... ad
ipsum fide confugiunt ; super : A n a s t .
Theod. Stud. 7 3 5 B 7 tunc recessu invisibili
motus est (mons) quasi stadiis septem -a
mare suspensas ; de rei. : Ios. F l . Apion. 15,
15 sed ñeque -a latrocinia sicut quidam ahi
vacaverunt.
a hora, ilio tempore : Ios. Fl.
Apion. 66, 14 et dum -a hora contra Aegyptios pugnatum fuerit.
c ir c a n e u s - P a u l . d ia c . Fest. 37, 22 -a
dicitur avis, quae volans circumitum facit.
c ir c in n o - v. A2 circino.
c ir c in o - -nn- inf. — Circumsecare : L ex
R o m . R aet . 373, 21 quicumque solidum
minorem fecerit aut -nnaverit.
c ir c it o - G l . P hilox . 209, 2, 22 -at et circat : kukX,8Ú£i.
c i r c o m p o n o - v. A2 circumpono.
c ir c u e n s is - C a s s . Var. 106, 17 circus a
circuita dicitur, circenses quasi -es.
c i r c u id o - de tempore : D io n . Gr. Nyss.
horn. 383 A 13 si bona ... est resurrectio
mortuorum, cur non olim facta est, sed quibusdam temporum -ibus sustinetur.
c ir c u it u s - in -u, ubique : I o h . viii 2 4 5 ,2 8
succurrite nobis, ut non dicant in -u
nationes : Ubi est imperator eorum ? — De
tempore : D io n . Ep. Pasch. 2 0 C 2 concurrentium ... hebdomadum ratio ... septeno
annorum iugi -u terminatur.
c ir c u la r is - de numero : C a s s . Inst. 139,
18 -is numeras est qui, dum similiter multiplicatus fuerit, a se inchoans ad se convertitur, ut verbi gratia quinquies quiñi XXV ; in
re astron. : C a s s . Inst. 154, 23 numeras -is
stellarum est per quem cognosci dicitur per
quantum tempus unaquaeque stella circulum
suum implere potest, sive per longitudinem
sive per latitudinem.
c ir c a
12, 7.
23
c ir c u la r it e r - de tempore : O r d . Rom.
116, 21 scire oportet... numerum dierum per
hebdomadam quo ordine -r obsequantur.
c ir c u la tu s - de numero, circularis :
C a ss . Inst. 139, 15 superficialis numerus est
qui non solum longitudine sed et latitudine
continetur, u t ... -us numerus.
c ir c u m - cum gen. : C h r o n . A lt . 23, 27
omne (v. 1. omnem) -m palacii de foris
adstantem.
c ir c u m a m ic io - transi. : P a ss. M a r tin a e
13, 19, 26 alienum veritatis ... confusione
-ens: A n a s t. Vita Bas. 295 C 31 (Basilius)
-tus veritate Christi.
c ir c u m c a e d o - circumcidere : P a u l.
DiAC. Fest. 18, 20 ancaesa dicta sunt ab antiquis vasa, quae caelata appellamus quod
-endo talia fiunt.
c ir c u m c is io - de festo : Cap. F u ld . 437,7
de -e in octabas Domini.
c ir c u m c lu d o - transi. : P e l. ii 124, 15
anathemate -ebat inspicientem non manife­
stare aliis scripta.
c ir c u m d o - -cun- M o n . N eap. A r c h . I 2,
a. 965, 141, 25. — Nota locut. mortali came
-tus, de vita terrena : Ps. G r e g . Exp. 571 A 8
mortali carne -tus ... a virtute sapientiae alie­
nas existit.
c ir c u m d u c o - nota locut. alqm ducere et
-ere, eum longe lateque secum ducere:
A n a s t. A p o c r . Ep. 661 C 1 princeps ... septem mensibus duxit et -xit me per omnes
praedictas regiones nudum et discalceatum.
c ir c u m e o - ind. pf. -ibi inf. — De loco,
circumscribere : M o n . N eap. A r c h . I 2, a.
974, 235, 25 venundedi ... petiola mea de
terra ... sicut per memorate coherentie -ibi.
c ir c u m f le x u s - v. A2 circumfluo.
c ir c u m f lu o - part. pf. -flexus inf. — G l.
P h ilo x . 211, 1, 22 -flexus: TTEpippuioç. —
Seq. dat. : S a c r . G e l. 88, 7 fons ille beatus,
qui dominico lateri -xit, moles expulit vitiorum.
c ir c u m fo r a n e u s - urbis incoia: R a th .
Prael. 149 A 15 vis esse Christianus, bonus
Christianus ... de -is ?
c ir c u m lu v iu m - P a u l. d ia c . Fest. 56, 25
-um ius praediorum.
c ir c u m n o - P a u l. d ia c. Fest. 15, 24
amnis proprie dicitur a -ando, quoniam am
ex Graeca praepositione sumptum, quae est
áp<¡)í, significai circum, et nare fluere.
24
PASCHALIS SMIRAGLIA
c ir c u m p o n o
- -com-
R ath .
Opuse. 4 5 8
C
14.
c ir c u m p u t a tu s - P a u l. d ia c. Fest. 23, 9
amputata, id est -a, dicuntur ab eo, quod
antiqui putum pro puro dicebant, unde deducuntur pudor et pudicus.
c ir c u m q u a q u e - ubicumque : Ioh . vm
141, 34 vestri concives -e positi ... foedus
inire procurent.
c ir c u m q u ir o - P a u l. d ia c. Fest. 20, 16
anquirere est -ere.
c ir c u m s a e p io - v. A2 circumsepio.
c ir c u m s c r ip t io - de corpore, animae
sede : D ion. Gr. Nyss. hom. 362 D 7 non pro­
bare contendam quod localibus quibusdam
-ibus incorporea substantia concludatur.
c ir c u m s e p io - -sae- C a ss . Hist. 3 1 3 , 19.
— Transi. : R a th . Prael. 189 B 14 C hriste,...
die de profundis clamanti misericorditer :
« exi », tenebris horrendis -pto, « relevare
carceris de ergastulo ».
c ir c u m t a llu m - G l. P h ilo x . 210, 2, 14
-um : a<j)uôpôv.
c ir c u m t e g o - transi., sensu spirit. : S a c r .
G el . 2 3 6 , 12 tua sacramenta nos Deus -ant et
reforment.
c ir c u m u s t u s - P a u l. d ia c. Fest. 5, 5
ambustus : -us.
c ir c u n d o - v. Al etA2 circumdo.
c ir ib r u m - v. A2 cribrum.
c ir iu s - v. Lx cereum.
c ir k a - v. A2 circa.
c ir o g r a f u m ,
phum
c is
c ir o g r a ffu m ,
c ir o g r a -
- v. A2 chirographum.
- v. A2 qui.
c it a t e
- G l.
P h ilo x .
211,
1, 3 0
-e :
èvTpexœç.
- cy- C a ss . Inst. 143, 20: Lin.
2, 1, 54.
c it h a r iz o - cy- L ie . S acr . 2, 1, 56.
c it in o n - v. A2 cytinus.
c it in u s - v. A l cytinus.
c it o - -dus G ump . Vene. 220, 32.
c it o c o t ia - v. A1 citocacium.
c it o n iu s - v. Al cydonius.
c iv e t a s ■v. A l et A2 civitas.
c iv ic id a - v. A2 cibicida.
c iv iit a s - v. A2 civitas.
c iv ilis - cib- L ex R o m . R aet . 309, 13. —
De philosophia : C a s s . Inst. 112, 5 philosophia ... -is dicitur, per quam totius civitatis
amministratur utilitas.
c it h a r a
Sacr.
c iv is - nom sing, -e L e x R om . R a e t . 436,
10, -erri 374, 9, nom. pl. -e 406, 24.
c iv it a s - cib- M o n . N eap . A r c h . I 2, a.
951, 23, 9, -ve- M a r t. H ie r . 53, 4, 15, -vii6 1 ,1 ,3 5 . — Gen. sing, -es M a r t . H ie r . 127,
1, 29, abl. -em C h r o n . A l t . 7, 16, acc. pl.
-ibus 5, 28. — Sancta -s, de Hierusalem:
C o d . C a r . 652, 36 a sancta -e quidam ...
deferens synodicam fidei missam a Theodoro Hierusolimitano patriarcha : A n a s t .
Vita loh. El. 506, 2, 33 sume me et duc in
sanctam -em ; regina -s, de Constantinopoli :
A n a s t . Vita loh. El. 515,2, 18 ne didigneris
fatigar! usque ad reginam -em.
c iv u s - v. A2 cibus.
c l a c e n d ix - P a u l. d ia c . Fest. 40, 26 -x :
genus conchae.
c la d e s - labes, peccatum : los. F l .
Apion. 140, 4 quoniam exinde propter -em
corporis sint expulsi.
c l a m - callim inf. — P a u l. d ia c . Fest. 41,
6 callim antiqui dicebant pro -m.
c l a m a t io - invocatio: V it a . A sp r . 177,
15 caepitque Aspren ... ad -em nomini Salva­
tone signa et prodigia facere.
c l a m d e s t i n u s - v. Al et A2 clandestinus.
c l a m is - v. A2 chlamys.
c l a m m o - v. A2 clamo.
c l a m o - -mm- M o n . N eap . A r c h . IV, a.
1012, 57, 9. — Sollemniter dicere: R a th .
Prael. 184 D 7 die ergo, quaeso, tu, loquere
tu, -a tu, sermone, eruditione ingenioque
mirande. — Transi., loqui : A n a s t . Vita Bas.
304 B 2 etsi ego tacuero, opera mea -abunt.
c iá r n o s o s - qui valde clamai, in imag. :
C a s s . Var. 138, 34 loquacissimae manus, linguosi digiti, silentium -um, expositio tacita,
c l a m y s - v. A2 chlamys.
c la n d e s t in u s - clam- G l . P l a c . 18, 2, 19.
us insidiator, de diabolo : S erm . R o f il.
380 D 4 ne -us insidiator zizania infereret...
ecclesiam divina munivit protectione.
c l a r e o - seq. in cum abl. : A n a s t . Vita
Bas. 295 C 19 qui in theologia -uit.
c l a r ig a t i o - G l . B e r . 374, 6 iussio i. e.
-o.
c l a r o - G l . P h ilo x . 211, 2, 25 -o:
pupaívrj isp á .
c l a r o s - candidus: C a s s . Hist. 131, 4
monachus ... vestem quidem -am, qua indutus erat, exutus est.
c l a s s e u s - ad classem (navium) pertinens : C a s s . Var. 153, 17 obtulisti oculis
25
LEXICON
nostris subito -am silvam, domos aquatiles,
exercituales pedes.
c l a s s ic a r iu s - G l . P hilox . 2 1 1 , 2 , 13 -i:
craXTncjTai.
- v. A l glaucus.
(clu-) - contineo : C a s s . Var.
106, 20 ut dici noctisque horae tali numero
-erentur ; comprehendere : C a s s . Inst. 34, 12
quos {scil. auctores) sedula curiositate col­
legi ut ... in uno corpore adunati codices
-erentur. — Lucis -ere metam, mori :
M ediol . in sc r . 6183a, 7 ambo pari lucis
-erunt tempore metam.
c la u s tr a li^ - ad claustrum pertinens:
C a s s . Var. 243, 4 quae (scil. urbs Comum)
licet munimen -e probetur esse provinciae.
c l a u s t r u m - de, sede damnatorum :
S ac r . G el . 87, 20 inferorum -a disrumpens
(Christus) : P au l in . Hymn. 136, 3, 14 -a
gehennae fregit ; sede beatorum : S ac r . G el .
33, 16 Petrum ... caelestium -orum praesulem custodemque fecisti. — Nota locut. car­
nea -a , de corpore : Lib. S ac r . 132, 1,43 car­
nea relinquens -a, caelesti choro iungitur
laeta (Eufymia).
c l a u s u la - G l . P hilox . 2 1 1 , 2 , 7 -a:
vóripa.
c l a u s u r a (clu-, clu-ria) - acc. sing, -a inf.
— Claustrum regionis, castellum : C a s s . Var.
57, 5 universis Gothis et Romanis vel his qui
portibus vel clu-is praesunt Theodericus rex.
— Saeptum : M o n . N eap . A rch . IV, a. 1016,
91, 28 per giro in giro ipsa clu-a claudere
debeamus. — Transi. : G ump . Vene. 220, 48
anima ... carnei -a dom icilii... exuta.
c l a u s u s - obscuras : C a s s . Inst. 3 4 , 18
aperiri nobis incipiunt quae prius -a manserunt. — Fons -us, de Maria Virgine : E n n .
Hymn. 22, 68 fons dicta -us accipit, fons
membra -us egerit.
c la v a c a - v. A2 cloaca.
c l a v ig e r - de, Petro : P a u l . d ia c . Hist.
Lang. 187, 39 Petro coelesti ... -o ; Romano
Pontífice : A n a st . Vita loh. El. 498, 1, 32
ñeque enim fas est, ut ... absque -o caeli ...
aliquid divulgetur.
c la v is - in imag. : P a u l in . Hymn. 141, 3,
14 linguae eorum -es caeli factae sunt.
c la v u s - nom. pl. -es G l . P hilox . 211,2,
17. — Transi., sensu Christ. : E n n .
Hymn. 21, 65 vivit sepultas et iuvat -um
tenens ecclesiae.
c l e b a - v. A2 gleba.
c la u c u s
c la u d o
- v. Lx climacterica.
- v. A2 dementia.
Clemens - -es Rav. in s c r . 2815. — De
Deo: P e t r . subd. Agripp. 113, 15 salvat -s
pietate patema : P a ss. M a g n i 716, 1, 49 per
-issimum Deum te deprecor ; Maria Virgine :
V e r c . in s c r . 6734, 2 Maria ... casta gravis
sapiens -s.
d e m e n t ia - -ci- L e x R om . R a e t. 393,13 :
C od . C a r . 653, 5. — De Deo, in form. :
M o n . N eap. A r c h . IV, a. 1018, 122, 16 inspi­
rante Domini -a placuit vobis fabricare
ecclesia.
cie r n e s - v. A2 clemens.
c le m o n t ia - v. A l clementia.
c le r e c u s - v. Al et A2 clericus.
c le r ic a t o s - gen. sing, -i L e x Rom.
R a e t. 392, 10.
c le r ic o - se -are, clericum fieri : T r a n se .
B a r th . 62, 1, 45 qui devote se ante corpus
eius -avit.
c le r ic u s - -re- L e x Rom . R a e t. 387, 8.
c le r u s - nom. sing, -o M o n . N eap. A r c h .
I 2, a. 960, 81, 1. — Clericus : C o n c . Rom.
826, 554, 5 fratres et coepiscopi, sacerdotes
et cuncti -i.
c lib a n a t iu s - v. A2 clibanicius.
c lib a n ic iu s - -nati- inf. — In olibano
coctus, de pane : A n . e x div. 134, 25 -natius
autem et focatius valde sicci sunt.
c lib a n u s - -us gehennae, de inferno :
P a ss. M a r tin a e 15,9 vox de caelo facta est :
Ingredere, Alexander, in -um gehennae.
c lim a - C a ss. Inst. 156, 8 sunt ... -ta
quasi septem lineae ab oriente in occidentem
directae, in quibus et mores hominum dis­
pares et quaedam animalia specialiter
diversa nascuntur.
c lim a c t e r ia c a - v. Lx climacterica.
d i n g o - P a u l. d ia c. Fest. 49, 11 -ere, cin­
gere a Graeco k u k X o u v dici manifestum est.
c lin iu s - v. A l clinus.
c lip e u s - v. Al et A2 clypeus.
c lip s t e r iu m -v .L x clysterium.
c lis t e r io - v. Lx clysterio.
c lit e lla e - nom. sing. -Ilia G l . P h ilo x .
211, 2, 35. — P a u l. d ia c. Fest. 52, 9 -ae
dicuntur non tantum eae, quibus sarcinae
conligatae mulis portantur, sed etiam locus
Romae propter similitudinem, et in via Fla­
minia loca quaedam devexa subinde et
adcliva. Est etiam tormenti genus eodem
nomine appellatimi.
c le m a c t e r a
c le m e n c ia
PASCHALIS SMIRAGLIA
26
c lit e llia
e lit r a
-
- v. A2 clitellae.
G l . P hilox .
211, 2, 14
-a :
K > X £ > ï9 p a .
clivius - P a u l. d ia c. Fest. 56,19 -a auspi­
cia dicebant, quae aliquid fieri prohibebant ;
omnia enim difficilia -a vocabant, unde et
clivi loca ardua.
clivus - -ib- M o n . N eap. A r c h . I 2, a.
977, 246, 5 : inf. — Acc. sing, -bu M o n .
N eap . A r c h . 12, a. 970, 190, 9.
c lo a c a - clavaca I oh . xii 1033 C 10.
c lo e o - P aul . diac . Fest. 56, 19 -are (v. 1.
cloacare) inquinare. Unde et cloacae dictae.
c lo p e o - G l . B er . 3 7 6 , 4 ‘c lip e u s ’ d icitu r
q u a si ‘c lu p e u s ’ a v er b o ‘- o ’ i. e. c a e lo .
c lo p p u s - G l . P hilox .
212, 1, 2
-u s:
XcoXôç.
c lu c id a t u s - g- inf. — P au l . d ia c .
Fest. 48, 13 -um dulce et suave dicebatur :
87, 24 g-um, suave et iucundum. Graeci etenim yXuKÙv dulcem dicunt.
e lu d o - v. Lx, Al et A2 claudo.
c lu is . G l. B e r . 399, 1-3 ‘-is’ dicitur
auditrix sive auscultatrix. nam ‘d u o ’ grecum
verbum est, i. e. ausculto, est autem polise­
mas sermo ; nam ‘-is’ nobilis et pugnax vel
auscultans dicitur et defensor,
c lu n a c lu m - v. A2 clunaculum.
c lu n a c u lu m - -cl- inf. — P au l . dia c .
Fest. 43, 23 -cium cultrum sanguinarium
dictum, vel quia ad dunes dependet vel quia
dunes hostiarum dividit.
c l u n a r - G l . P hilox . 212, 1, 4 -r (v. 1.
g lu m a ) : KpiOfjç Xércupov.
clupeus - v. Al et A2 clypeus.
dura - G l . P h ilo x . 211, 2, 36 -a:
ö poia ; P a u l. d ia c. Fest. 48,11 -as simias a
clunibus tritis dictas existimant.
c lu s u r a - v. Lx, A l et A2 clausura.
c lu s u r e lla - demin. a clausura : I o h . xii
1022 B 7 -am de vinea, quae vocatur Asarbo.
c lu s u r ia - v. Lx, A l et A2 clausura.
c lu t u s - P au l . d iac . Fest. 48, 16 -um
Graeci kXutóv dicunt. Unde accepta praepositione fit inclytus.
c ly d io n - v. Zjc clidion.
c ly p e u s - eli- L ib . S acr . 133, 2, 34 : inf.,
-pp- P a u l . diac . Hist. Lang. 121,21 — G l .
B er . 376, 4-5 ‘cli-us’ dicitur quasi ‘clupeus’
a verbo ‘clopeo’ i. e. caelo ; vel dicitur greca
etimologia ‘apo tu cleptin somata’ i. e. a
furando corpora. — Transí., tutamen : S e r m .
R ofil . 380 D 4 ne clandestinas insidiator
zizania infereret -o spirituali ecclesiam
divina munivit protections,
c l y p p e u s - v. A2 clypeus.
c l y s t i r io - v. Lx clysterio.
c n a s o n , onis - P a u l. d ia c . Fest. 44, 24
-as acus, quibus mulieres caput scalpunt.
c n e p h o s u s - P a u l. d ia c . Fest. 44, 24 -um
antiqui dicebant tenebricosum. Graeci enim
Kvé<t>aç appellant obscurum.
c o - v. Lx quo et quod.
c o a c t i la r i u s - v. A2 coactiliarius.
c o a c t i li a r iu s - -la- inf. — G l . P h ilo x .
212, 1,11 -larius : 7tî|X,07toiôç (ttiX-).
c o a d - v .L x quoad.
c o a d h u n o - v. A2 coaduno.
c o a d u n a d o - unió : D io n . Gr. Nyss. horn.
404 C 2 in conflatorio -em quamdam totius
materias perficit (ignis).
c o a d u n o - cona- G l . P h ilo x . 215, 2, 31,
-dhu- G l . B e r . 364, 7. — In imag. : S tep h .
vm 1090 C l l Deus peculiariter decrevit -are
et adunare et ordinare Ecclesiam suam.
c o a e c u a lis - v. A2 coaequalis.
c o a e q u a e v u s - coaequalis : R a th . Prael.
210 A 13 volo te a -orum continere loquelis.
c o a e q u a li s - eoe- M o n . N ea p . A r c h . I 1,
a. 937, 103, 20, -cu- G l . P h ilo x . 212, 1, 8.
— In theol., de Trinitate : S te p h . v 801 D 9
tres certe personae subsistentes, Patris, et
Filii, et Spiritus Sancii coaetemae sibi sunt
et -es.
c o a e q u iv o c u s - qui idem nomen habet :
Nie. i 275, 11 -us vester Karolus ad nostram
apostolicam ... studuit destinare fratemitatem.
c o a e t e r n a lit e r - eadem sempitemitate :
R a th . Prael. 196 A 11-12 unigénitas Dei
Filius, coessentialiter et -r Deus.
c o a e v u s - eoe- inf. — Subst., aequalis :
D io n . Gr. Nyss. hom. 391 B 12 (filius) solus
erat causa laetitiae ..., cum -is in processionibus ... iungeretur : G l . B e r . 360, 17 chorus
est proprie coe-orum cantus atque saltatio.
c o a g i t a t io - P a u l. d ia c . Fest. 5 8 ,6 cogi­
tado dicta velut -o, id est longa eiusdem rei
agit<at>io in eadem mora consilii expli­
cando
c o a g m e n t a r i u s - G l . P h ilo x . 212, 1, 16
-us : àppoXôyoç.
c o a g n e l ic u s - v. A l coangelicus.
c o a g u s t o - v .L x coangusto.
27
LEXICON
c o a m b u lo - simul ire : R a th . Prael. 239
A 9 simul cum eo dulces capiebant cibos in
domo Dei, quasi cum consensu -antes.
c o a p o s t o lu s - qui cum aliis apostolus
est: L ib . S a c k . 1 1 6 , 2 , 1 0 Deus ... beatum
Petrum apostolum ... erexit et -um eius Pau­
lum ... de profundo pelagi liberavi!.
c o a p t a t u s - de hominibus, idoneus :
P a u l. d ia c . Hist. 89, 4 ad bella peragenda
toto corpore -us ; de rebus, opportunus :
P a u l. d ia c . Hist. 47, 26 septemptrionalis
plaga quanto magis ... propagandis est gentibus -a.
c o a r c t o - v. Lx, A l et A2 coarto.
c o a r m o - armare, transi. : C a s s . Hist.
295, 32 sacratissimus homo orationibus
milites -avit et alios urbis habitatores.
c o a r t o (-rct-) - seq. intra et acc. : P a u l,
d ia c . Hist. Lang. 63, 4 constitutiones principum ... intra duodecim libros -avit. — Affligere : A n a s t . Vita loh. El. 501, 1, 16 mise­
rere mei, quia -rctor.
c o a s s ig n o - simul designare : B o e t h .
Top. Arist. 957 A 10 quemadmodum nec in
terminis oportet praeter earn orationem, quae
indicat substantiam, adiungere quippiam
plusculum, sic nec in propriis praeter earn
orationem, quae facit proprium, quod dictum
est, quidquam -andum.
c o a s s u m o - simul assumere : B o e t h .
Top. Arist. 974 C 4 non est possibile sine
altero alterum cognoscere, eo quod necessarium est in alterius oratione -i et alterum.
c o a u d it u s - P a u l. d ia c . Fest. 57, 11
comauditum -urn, sicut coangustatum dicitur.
c o a x o - quax- P a u l. d ia c . Fest. 313, 9,
quas- G l. P h ilo x . 257, 1, 6
c o b e m a t o r - v. A l gubemator.
c o c c io - v. A2 cocio.
c o c e t u m - P a u l. d ia c . Fest. 35, 6 -um
genus edulii ex melle et papavere factum.
c o c ia t r i ? - G l . P h ilo x . 221, 2, 5 -i:
p£iaßXr|TiKTi.
c o c io - -cc- P a u l. d ia c . Fest. 19, 1, -eti­
mi. — P a u l. d ia c . Fest. 44, 15 -ctiones dicti
videntur a cunctatione, quos in emendis vendendisque mercibus tarde perveniant ad iusti
pretii finem.
c o c la c a - P a u l. d ia c . Fest. 35, 6 -ae
dicuntur lapides ex flumine, rotundi ad
coclearum similitudinem.
c o c n i lia - v. A2 conchylium.
- v. Lx quisquís.
- v. Al quisquís.
c o c tio - v. A2 cocio.
c o c tit o - P a u l. d ia c. Fest. 54, 6 coquitare
pro -are, id est frequenter coquere.
c o c tu m - cibus : S tep h . v 800 B 7 laicus
vero, qui contradictor apparuerit, a vino et -o
suspensas existât.
c o c tu r a - infiammalo : A n . e x div.
149,11 (balaustium) -as oculorum et faucium cum melle mixtum tollit.
c o c u lu m - P a u l. d ia c . Fest. 34, 24 -a
dicunt ligna minuta, quibus facile decoquantur obsonia.
c o c u m q u e - v. Lx quocumque.
c o d - v. Lx, Al et A2 qui.
c o d a - v. Al et A2 cauda.
c o d ic illi - cutice- L e x Rom . R a e t. 437,
2: inf. — Acc. pi. cutice-us L e x Rom.
R a e t. 437, 4.
c o e le s - v. A2 cáeles.
c o e litu s - v. Lx et A2 caelitus.
c o e lu m - v. Lx, A l et A2 celum.
c o e m b iu m - v. A l cymbium.
c o e m e t e r iu m - -mi- P a ss. C y r . 8, 2, 30 :
M ir. R u fin . 820,1,31, cimiti- M a r t. H ier. 7,
3, 3, cymiti- 9, 3, 2, cymity- 98, 3, 1.
c o e m it e r iu m - v. A2 coemeterium.
c o e m p t io - emptio frumentaria a fisco
facta vel provinciis imputata (T h e s .) : C a ss.
Var. 67, 14 illustris magnificentia vestra per
hoc iuge biennium nuncupates nulla faciat -e
vexari.
c o e n a - ci- Cap. R eg in . 262, 28.
c o e n o b io lu m - cae- inf. — Parvum coenobium : R a th . Opuse. 549 B 1 incenso ab
Hungaris cae-o ad hoc miserabiliter est perventum.
c o e n o b iu m - cae- Ion. v iii 47, 6, ce- Ioh.
vin 25, 14: C h ro n . A l t . 11,7, cenov- M o n .
N eap. A r c h . II, a. 997, 168, 22. — Gen. sing.
-bi Ioh . xii 102 A 10.
c o e n u m - transi., sensu mor. : D io n . Gr.
Nyss. horn. 381 D 8 quis autem in -um teterrimae ac foedissimae libidinis rueret.
c o e p io - pf. thema cep- M ir . A g r . 114,
10 : M o n . N eap . A r c h . IV, a. 1008, 39,4 : inf.
— Ind. pf. 3a pers. sing, cepet Cap. A q u il.
37, 6.
c o e p is c o p u s - dignitatis vel officii episcopalis comparticeps : C a ss . Hist. 197, 6
hoc etenim vere gestum quilibet inspiciet in
fratre et -o nostro Atanasio: Io h . viii 9 ,1 6
co co
c o c q u is
28
PAS CHALIS SMIRAGLIA
suggestionibus fratrum -orumque nostrorum
manus porreximus : R a th . Prael. 298 B 5
iste, a -is quidem, a laicis vero nulla
praeeunte audientia exilio deportatus.
c o e q u a lis - v. A2 coaequalis.
c o e s p e s - v. A l cispe s.
c o e s s e n s - qui simul cum aliis adstat :
P a ss. V ig . 166, 1, 28 palma victoriae inter
-es a proprio donatur (Vigilius) Regni
Domino.
c o e s s e n t ia lis - qui eiusdem essentiae
est : R a th . Prael. 247 A 2-3 confìteor me cre­
dere aequalem, -em ... Trinitatis unitatem.
c o e s s e n t ia lit e r - eadem essentia : R a th .
Prael. 196 A 11 unigénitas Dei Filius, -r et
coaeternaliter Deus.
c o e tin u s - v. Al cytinus.
c o e v a n g e lis t a - qui una cum aliis Evan­
gelium praedicat : S tep h . v 820 C 10 -am
suum Sergium Paulum missurum denuo
repromisit.
c o e v u s - v. A2 coaevus.
c o g a t u s - v. A2 cognatus.
c o g it a t im - P a u l. d ia c. Fest. 53, 22 -im
adverbialiter pro cogitate.
c o g it a t io - nota locut. redund. : R a th .
Prael. 214 B 9-10 conscientia pravitatis tangat memoriam -is.
c o g it o - part, praes. gen. pl. -antum C a ss .
Var. 115, 32. — Alqd -are, de eo sollicitum
esse : C a ss . Var. 25, 18 non enim inania verborum popularium -amus
c o g n a t u s - -ga- M o n . N eap. A r c h . I 2, a.
970, 179, 17. — Gen. sing, -is M o n . N eap .
A r c h . I l , a. 944, 149, 6.
c o g n ic io - v. A2 cognitio.
c o g n it io - -ci- inf. — Ad alqm -cionem
f acere, eum certiorem facere : C h r o n . A l t . 7,
20 ad eum -cionem fecit.
c o g n itio n a lis
ad
cognitionem
pertinens : C a ss. Hist. 457, 58 yvcoaiiKa
7rpoßXf|paTa id est -es propositions.
c o g n it u s - -urn facere alci, eum certio­
rem facere, seq. quia : M a r in , i 969 C 5 -um
facimus omnibus vobis quia praesens Ame­
lins ... commendatus factus est.
c o g n o m e n o -v .A l cognomino.
c o g n o s c e - -gnu- L e x Rom. R a e t. 3 8 4 ,
24.
c o g n o s c e - v.A l etA2 cognosco.
c o g o - perficere : A n a s t. Vita loh. El.
498, 2, 24 venimus ad ostendendum ...
volentes et propositum suum -entes excellentiores nobis demonstran.
c o h a b it a d o - -io mulierum, in malam
partem, concubinatos : R a th . Opuse. 592 C 7
quae (soil, vitia) non levius quam -o mulie­
rum et fornicado vel adulterium, incestuositas naturae ipsi quoque adversa, canonica
feriuntur machaera.
c o h a b it o - habitare : C a r tm . 596, 2, 47
sit liber ... et habeat licentiam et potestatem
de -are ubi voluerit. — Transi., sensu spirit. :
IoH. vn 242, 3 quatenus ... caritatem Dei in
tuo vase diffusam -are permitías,
c o h a e r e d it a s - v. A2 cohereditas.
c o h a e r e n t i a - v. L x ,A l et A2 coherentia.
c o h e r e d it a s - -hae- inf. — De haereditate qua una cum aliis fruimur : R a th . Prael.
236 B 6-7 vide ne haereditate et -hae-e illorum (scil. filiorum ecclesiae) a temet frauderis.
c o h e r e n c ia - v.A l coherentia.
c o h e r e n t i a - -hae- C a r tm . 595, 2, 23,
quo- M o n . N eap . A r c h . I 2, a. 973, 219, 24.
— Acc. pl. -es M o n . N eap . A r c h . I 2, a. 956,
43, 19.
c o h e r e o - quohe- M o n . N eap . A r c h . I 1,
a. 946, 152, 14. — Seq. acc. : M o n . N eap .
A r c h . I 1, a. 941, 126,3 (domucella) a parte
occidentis -et domum campuli.
c o h ib e n t ia - v. A2 coniventia.
1 c o h ib e o - se -ere, abstineri : P a u l. d ia c .
Hist. Lang. 107, 5 nomina vero episcoporum
qui se ab hoc scismate -erunt haec sunt.
2 c o h ib e o - v. A2 coniveo.
c o h ib il is - G l . P h ilo x . 2 1 2 ,2 ,2 -is : facilis, 6Ù%cpqg.
c o h ic io - v. A2 conicio.
c o h iv u m - v. A2 conivum.
c o h o p e r i o - v. Zjc et A2 cooperio.
c o h o p e r o r -v .A l cooperor.
c o h o p r io - v. A2 cooperio.
c o h o r s - nom sing, -ta G l . P h ilo x . 212,
2, 14.
c o h u m - P a u l. d ia c . Fest. 34, 26 -um
lorum, quo temo buris cum iugo conligatur,
a cohibendo dictum,
c o i c io - v. A2 conicio.
c o i e c t u s - v. A2 coniectus.
c o in g e n itu s
- aeque cum Patre
ingenitus : C a s s . Hist. 69, 21 alii (scil. haeretici) quidem dicunt Filium eructuationem,
alii vero propositionem, alii -um.
c o i t in u s - v.A l cytinus.
29
LEXICON
coiux - v. A2 coniux.
colaphus - de bestiis : C a s s . Var. 35, 10
videmus ... equos adiunctas sibi feminas -is
ac morsibus vindicare.
c o l a t o r iu m - G l . P l a c . 18, 2, 7 colum :
-urn. — Vas sacrum : O r d . R om . 120, 23
gemelliones argénteos, -um argenteum et
aureum ... mansionari! sumunt. — Transi.,
de parte laryngis : D io n . Gr. Nyss. horn. 359
C 2 superius vero paulatim concavum de
inferioribus sonum recipiens, et geminis fistulis ad nares usque pertingens, vocem erga
-i loca disrumpit, maioresque sonitus efficit.
c o l a t u s - v. A 2 coleatus.
c o l e a t u s - -la- inf. — G l . P h ilo x . 212,2,
36 -latus : ó evop%aç (-%oq) Kai ßißd^cov.
c o l e c t o r - v. A2 coniector.
c o l e g a - v. A2 collega.
c o l e g o - v. Lx et A l 2collego.
c o l e r a - \ . L x et A2 cholera.
c o l é r ic o s - v. Lx et A2 cholericus.
c o l ib e t - v. A l quilibet.
c o l in a - v. Al culina.
c o l ip h i u m - -ly- G l . P l a c . 17, 2, 7.
e o l it o s - v. A l 1cultus.
c o l iv e t - v. A l quilibet.
c o l la - fort, perper. pro collativum : G l .
P h ilo x . 212,2, 25 -a : Ouata iepecov.
collacrimo - -ry- A n a s t . Vita loh. El.
500, 1, 47: i n f .
ari, depon, more : Ps.
G r e g . Exp. 582 A 6 audiamus flentem et
-rymemur.
collacrymo - v. A2 collacrimo.
collariom - G l . P h ilo x . 212, 2, 38 -urn:
%EpiTpa%f|liov.
collativos - coni- inf. — P a u l. d ia c.
Fest. 33, 23 conl-um sacrificium dicitur,
quod ex conlatione affertur.
colleccio - v. A2 collectio.
collecta - tributum : Ep. L a n g . 713, 20
non sufferunt pauperes illi quotidianis diebus -as Langobardorum : M o n . N eap . A r c h .
II, a. 988, 83, 15 confirmamus ut homines
ipsius casali sint liberi ab omni data vel -a
que est pensione publica. — De memoria
defunctorum, in liturg. : A n a s t. Vita loh. El.
508, 1, 63 illi (seil, parentes) vero tamquam
pro mortuo, faciebant ei tres -as per singulos
annos.
collectaculum - receptaculum : C a ss .
Var. 318, 5 vesicae -o patefacto ... dicitur
alluvionem egerere.
- collectio: M o n . Neap.
I 2, a. 970, 187, 18 dimictere debeas
... unum codicem tuum qui est -um artis
medicine.
c o lle c tio - -cci- L e x Rom . R a e t . 375, 5.
— Acc. pl. -is A n . e x div. 138, 23. — Spor­
tala pro chartis : C a ss . Var. 280, 10 tria milia
solidorum cum -e chartarum censemus accipere. — In med., contractio : D io n . Gr. Nyss.
hom. 402 B 2 palpebrarum ... -o. — Oratio
(cf. B la i s e 6) : A n a s t. Vita loh. El. 508,1, 52
-es pro defunctis ... perficere.
c o lle c tiv u s - comprehensivas : C a ss.
Inst. 106,11 -um (enthymema) est <cum> in
unum quae arguméntala sunt colliguntur.
c o lle g a - cole- Q u a e s t. m on. 591, 21 :
inf., -Ili- C o n c o r d . 214, 53. — Cum adi.
fern, coniung. : C o n c o r d . 238, 21 si quis
contra inimicos pungnandum -am suam
dimiserit. — De rebus: C a ss . Var. 68, 28
(piscina Neroniana) auctoris sui participans
nomen (scil. Aponi) -a est cum viriditate
gemmarum.
c o lle g e n t ia - v. A2 colligentia.
c o lle g iu m - nota locut. pari -o, una:
V ita G au d . Nov. 419, 6,11 Gaudentius dum
ad ipsum ... Laurentium pervenisse! ... pari
-o diutius gregem pavit regium; alqm a
Christi -o sequestrare, eum excommunicare : Ioh . viii 22, 35 ut eosdem ... praedones,
sacrilegos quoque sive tyrannos ac per hoc a
Christi -o synodice sequestrates studiosius
requiri iubeatis ; fraternum -um vocare, de
synodo, convocare: Io h . viii 133, 22 frater­
num sanctitatis vestre -um ... more praecessorum nostrorum vocamus.
1 c o lle g o - v. Al et A2 2colligo.
2 c o lle g o - v. A2 congelo.
c o llif a n a - G l. P h ilo x . 212, 2, 34 -a:
Ttpoßaia íepá.
c o llig a - v. A2 collega.
c o llig a m e n t u m - instrumentum colligandi : B o e th . Cath. syll. 796 D 7 coniunctiones et praepositiones et alia huiusmodi
non partes orationis sunt, sed quaedam -a.
c o llig a t io - coni- inf. — Apud grammaticos, coniunctio: P a u l. d ia c. Fest. 507, 20
conl-io quidem est disiunctiva.
c o llig e n t ia - -Ile- inf. — In arte dialect.,
de syllogisme : B o e t h . hyp. syll. 856 A 7 si
ratio -ae talis sit, ut constituât et confirme!
assumptio quod enuntiatio prima pronuntiat,
sedecim necesse est fieri complexiones :
c o lle c ta r iu m
A rch.
30
PASCHALIS SMIRAGLIA
C a ss . Inst. 119, 16 ita ut primo libro de
regula, ut ipse (scil. Tullius Marcellus Carthaginensis) dicit, colle-arum artis dialecticae disputare!.
c o llig ia - G l. P l a c . 15, 2, 23 corrigiae a
coriis vocantur ; vel a colligatione quasi
‘-a e \
1 c o llig o (coni-) - obligare, seq. in cum
acc. : L e x Rom. R a e t. 438, 3 si quicumque
iudex ... ominem in causas fiscales conl-averit. — In imag. : Ioh . vin 59, 35 vos cum illis
quasi fasciculi coll-ti ad comburendum
aeterno igni reservaremini.
2 c o llig o - con- inf., -Ile- L e x R om .
R a e t . 438, 20: M a r t. H ier. 144, 1, 40. —
Ind. pf. -ligerunt inf., fut. pf. -ixerimus M o n .
N eap. A r c h . IV, a. 1003, 21, 16.— Nota
constr. : Cap. A q u il. 30, 5 conligerunt pontí­
fices et pharisei consilio. — Nota locut. :
R a th . Prael. 273 A 9-10 no veris divitias,
undecumque fiant (= sint) collectae, de iniquitate procedere. — Carpere : R a th . Prael.
229 A l l quid ante messem -ere zizania vultis ? — Intelligere : R a th . Prael. 167 A 9 firmissima -itur definitione, non natura, sed
volúntate homines a se invicem distare.
c o lliq u e s c o - de rebus illustrandis, clarius fieri : B o e th . Diff. top. 1187 A 6 id quod
dicimus patefaciamus exemplis, ut omnis
quaestionum... ratio -at.
c o llis - abl. pi. -is M o n . N eap. A r c h . I 2,
a. 963, 109,14.
c o l lis io - coni- inf. — Transí., altercado,
rixa: P a u l. d ia c. Hist. Lang. 95, 25 simul
possumus vivere et sine conl-e communiter
habitare (regionem).
c o llo c a t io - con- L e x Rom . R a e t. 3 7 9 ,
14.
c o llo c u t io - de ammissione ad regem
(THES.) : C a ss. Var. 17 9 , 2 6 (magister) aspec­
tos regii haud irritus promissor, -is nostrae
gloriosos donator.
c o llo n u s - v. Lx et A2 colonus.
c o llo q u iu m - v. Lx et A2 conloquium.
c o llo t a d u m
- fort,
perper.
pro
coloratum: G l . P h ilo x . 213, 1, 1 -um:
nXacTÓv.
- v. A2 colluvium.
- v. A l et A2 conludium.
c o llu d o - G l . P h ilo x . 217,1, 33 -it : auvôouxÇei, aupTtsÇeiai (-TtaiÇ-).— Transi., de
venis marmoreis : C a ss . Var. 17,3 qui (scil.
marmorarii peritissimi) eximie divisa
c o llu b iu m
c o llu d iu m
coniungant, ut venís -entibus litigata naturalem faciem laudabiliter mentiantur.
c o l lu m - in imag. : R ath . Prael. 223 C 3
omnium adversantium tibí subito supplicant
-a.
c o l lu s t r o - G l . P hilox. 217, 1, 33 -at:
aupTrepiépxeTai.
c o l lu v ia r i s - Paul . diac . Fest. 49, 27 -is
porcus dicitur, qui cibo permixto et colluvie
nutritur.
c o l lu v iu m - -bi- inf. — G l . P hilox. 213,
1, 23 -bium : aôyxuaiç.
c o l o - celebrare : A nast . Theod. Stud.
738 A 7 dormitionis vero eius festiva celebritas -atur ... nono kalendas septembris.
c o l o m b a - v. A2 columba.
c o l o n i a - -lumn- G l . P hilox. 212,2,33.
c o l o n u s - -II- C hron . A lt. 9, 25.
c o l o p h o n - Paul . diac . Fest. 33, 24 -on
dixerunt, cum aliquid finitum significaretur.
c o l o r - v. Lx calor.
c o l o r a t o r - -ur inf. — G l . P hilox. 212,
2,31 -ur : axi^ßcoxiig.
c o l o r a t u r - v. A2 colorator.
c o l o s t r e u s - de colostri, i. e. primi lactis,
dulcedine : C ass . Var. 371, 26 exormiston
inter pisces regium genus, -a delicatitudine
praeditum.
c o l p u lo - v. A l copulo.
c o l u m - vas sacrum : O rd . R om . 136, 2
archidiaconus sumit amulam pontificis ... et
refudit super -um in calicem.
c o l u m b a - -lo- G reg . M. Cant. 493 D 3.
c o l u m n a - -mpn- C hron . A lt. 13,35. —
Transi., ignea -a orthodoxiae, epith. sancii
Bartholomei : B ert. Barth. Lip. 41 E 5 gaudeas, divinitus illustrata, et ignea -a ortho­
doxiae.
c o l u m n ia - v. A2 colonia.
c o l u m p n a - v. Lx, A l et A2 columna.
c o l y p h iu m - v. A2 coliphium.
c o m - v. A l et A2 cum.
c o m a - transi., de serico, filum : C ass .
Var. 11, 23 in illis autem rubicundis fontibus
cum albentis -as serici doctus moderator
intinxerit ; in imag. : C ass . Var. 146, 8 famae
suae -as per aperta distendit. — De tonsura
ecclesiastica: C onc . R om . 826, 579, 7 qui
semel se Deo voverunt et ... -as totonderunt
regulärem teneant vitam.
c o m a c i n u s - -mm- inf. — Caementarius :
C oncord . 242, 35 si magistri -mm-i ...
LEXICON
domum ad restaurandam vel fabricandam ...
susceperint.
c o m a t e r - v. A 2 commater.
c o m a u d it u s - P a u l. d ia c . Fest. 57, 11
-um coauditum, sicut coangustatum dicitur.
c o m b e n ie n t i a - v. Al et A2 convenientia.
c o m b e n io - v. A 2 convenio.
c o m b in o - con- inf. — G l . P h ilo x . 220,
2, 39 con-at : Çeuyvùei, auváTrcei.
c o m c a m b i u m - v. A l et A2 concambium.
c o m d is c i p u lu s - v. A2 condiscipulus.
c o m e a t u s - v. A l et A2 commeatus.
c o m e d o - -mm- Lib. S a c k . 8, 1 ,9 : M o n .
N eap . A r c h . I I , a. 927, 42, 5 : inf. — Part,
pf. nom. sing. neut. -mmesta A n . e x div. 139,
29, nom. pi. fern, -mmestas A n . e x div. 142,
29. — Bibere : R ath . Prael. 300 A 12 lac qua
fronte -is gregis, qui contra furem ... vocem
dare ... pavescis ?
c o m e d o s - P a u l. d ia c . Fest. 57, 11 -um
bona sua consumentem antiqui dixerunt.
c o m e m o r a t io - v. A2 commemoratio.
c o m e n d o - v. A l et A2 commendo.
c o m e o s - v. A l gummi.
c o m e s - -mm- M o n . N eap . A r c h . IV, a.
1016, 96, 18: inf. — Norn. sing, -is Cap.
in s c r . 4500, 3: P a u l. d ia c . Hist. Lang. 91,
27, gen. -tes M e d io l. in s c r . 6176, 2, -ti M o n .
N eap . A r c h . I 1, a. 939, 119, 32, ace. -mm-e
II, a. 991, 110, 5. — Fund, cum obsequii :
M o n . N eap . A r c h . I I , a. 937, 101, 10 filius
quidem domini Leoni comobsequii.
c o m e s a t io - v. A2 comissatio.
c o m e s t a b u lu s - nom. sing, -urn inf. —
De ministerialibus regum vel imperatorum :
L e x R om . R a e t . 442, 30 si quis de senioribus
quinqué ministribus occident, id sunt camararius, butiglarius, senescalcus, iudicem
publicum, -urn ... ad CXX solidos fiat reconpensatus : M o n . N eap . A r c h . II, a. 982, 34,
24 ego Sichelgarda ... filia quondam
Madelmi - i ... declaro.
c o m e s t io - -mm- inf. — Acc. pi. -mm-is
inf. — De eucharistia : Ps. Greg. In I Reg.
83 C 13 salutis ... fructum non percipiunt in
-e salutaris hostiae. — Melon., cibus: Ps.
Greg. In I Reg. 322 C 11 appetitus -is restinguendus, non extinguendus est; epulum:
Chron. A lt. 10, 24 precepit ut omnique
annum in festivitate (sancii Laurencii) ...
-mm-is plebanis faceret.
31
c o m e te s - nom. sing, -is P a u l. d ia c. Hist.
Lang. 154, 16. V. et Lx commetes.
c o m f e c t u s - v. A2 confectus.
c o m f e s s io - v. A2 confessio.
c o m f e s t im - v. A2 confestim.
c o m f ic io - v. A2 confido.
c o m fid o - v. A2 confido.
c o m flig o - v. A2 confligo.
c o m flo - v. A2 confio.
c o m ia tu s - v. Al et A2 commeatus.
c o r n ic io - v. Lx et A2 commino.
c o m iit e r - v. A2 comiter.
c o m in d o - v. A2 commendo.
c o m is s a t io - -mmi- P a u l. d ia c. Fest. 36,
1, -mesa- G l . P h ilo x . 214, 2, 26 : G l . P la c .
18, 1, 36, -mme- Lib. S a c r . 36,21, 52.
c o m is s a t o r - comme- G l . P h ilo x . 213, 1,
42.
c o m ita tu s - acc. pi. -a Ioh. viii 139, 3.
co m ite r - -ii- G l . P hilox. 213,1,42.
co m itia cu s - officialis quidam: C ass .
Var. 51,15 Specioso viro devoto -o Theodericus rex.
co m itia lis - Paul. diac. Fest. 34, 12 -es
dies appellabant, cum in comitio conveniebant.
c o m it o r (-o) - -mu- G l . P hilox. 213,2,
37. — G l . P hilox. 213, 2, 35 -atur :
auvEKÖripsl. — Sensu spirit., auxilian :
S acr. G el. 48, 14 Domine, ... quos imbuisti
celaestibus institutis, salutaribus -are solaciis : C ass . Inst. 56, 22 ut ad veram fidem ...
Domino -ante veniamus ; seq. cum et abl. :
Pass . U rb . i 15, 1, 29 obsecro te (seil. Chri­
stum), ut mecum -are dignetur gratia tua.
c o m itto - v. Lx, A l et A2 commino.
c o m ix t io - v. A2 commixtio.
c o m m a c in u s - v. A2 comacinus.
c o m m a n if e s t o - simul manifestare :
B oeth. Top. Arist. 971 B 9 si non manifesta
est contrarii oratio ex hoc, quod dicitur, quae
bene assignantur, contraria -ant.
c o m m a r o n - v. Lx cammaron.
c o m m a s t ic o - in imag. : G reg. M.
Cant. 508 B 1 dentes quippe bene sancii
praedicatores vocantur, quia dum Sanctam
Scripturam explanando minoribus fratribus
élucidant, quasi panem parvulis tamquam
maires filiis -ant.
co m m a ter - coma- inf. — Mulier quae
per baptismum quasi altera mater facta est :
C oncord. 260, 37 nullus présumât coma-em
suam uxorem ducere.
32
PASCHALIS SMIRAGLIA
c o m m e a t a lis
- ad co m m e a tu m
p erti-
: C a s s . Var. 220, 20 fo rm u la -is.
c o m m e a tu s - come- P a u l. d ia c. Hist.
Lang. 109, 25, comi- inf., -mmi- L e x R om .
R a e t. 438, 12 : inf. — Licentia : L e x R om .
R a e t. 407, 8 (libertus) per comi-um patroni
sui ... condonare potest : M o n . N eap. A r c h .
IV, a. 1016, 85, 1 si per nostrum commi-um
... (arbores) non taliaveritis.
c o m m e d o - v. A2 comedo.
c o m m e m o r a l o - come- M a r t. H ie r . 47,
3 ,5 0 : 147, 3, 16.
c o m m e m o r o - -nm- inf. — Ind. praes.
pass, -nm-tus sum C h r o n . A lt . 8, 12. —
Minitanter dicere: R a th . Prael. 149 C 7
illud, quod quam terribiliter Psalmista -at,
audi.
c o m m e n d a t io - -nm-ci- inf. — Sensu
leg., subiectio : L e x Rom. R a e t. 438, 12 si ...
ingenuus homo ... se ipsum ad alterum homi­
nem commendaverit, pro tale conm-cione ...
ingenuitatem non perdat.
c o m m e n d a t o « - subst., sensu leg., qui
patrocinio subiectus est: M a r ín , i 9 6 9 C 6
Amelius religiosas presbyter noster -us factus est: R a th . Prael. 173 A 15 non semper
culpa est patronum, quod aliquandiu detinent mercedem mercenariorum, vel quorumlibet sibi -orum.
commendo - -nm- L e x Rom . R a e t. 423,
5: inf., come- Lib. S a c r . 141, 1, 47: Rav.
in s c r . 331,6, comi- Cap. in s c r . 4529, 1. —
Ind. pf. 3a pers. pi. -nm-aberum Tib. in s c r .
3898, 4. — Commemorare, sensu liturg. :
P a ss. C y r . 8, 2, 55 sanctum vero Cyriacum
collegit et -avit ibidem sub die XVII Calend.
Aprilis. — Transi., sensu spirit. : S a c r . G e l.
66, 6 maiestati tuae, Domine, fideles popu­
los -et oblatio: A n a s t. Vita Bas. 308 C 15
tunc mulier -avit se sancto Dei episcopo.
c o m m e n s u r a b ili« - qui una et eadem
mensura metiri potest : B o e t h . Inst. ar. 1096
A 13 si quis nobis eosdem {scil. numéros)
proponat et imperet agnoscere utrum aliqua
mensura -es sint an certe sola unitas
utrosque metiatur.
c o m m e n s u r a t io
- apta proportio :
B o e t h . Top. Arist. 9 3 5 B 11 robur in nervis
et ossibus, pulchritudo autem membrorum
quaedam -o videtur esse
c o m m e n t o r - moliri : R a th . Prael. 239 A
1-2 Thyesteas coenas adversus quemdam -ti
sunt episcopum.
n en s
c o m m e n t u m - G l . P l a c . 18, 2, 25 dicimus et -a interpretationes commentariorum,
ut ‘-a iuris’, ‘-a Virgilii’.
c o m m e o - ire : A n a s t . Theod. Stud. 735
D 14 gaudeas, qui ad cáelos -asti. — Trans.,
sensu spirit. : C a s s . Inst. 160, 22 sancta Trinitas ... creaturas suas -ans atque replens.
c o m m e r c iu m - -nm-ti- G l . P h ilo x . 213,
2, 20. — Apud Christ., sancta -a, de e u c a ­
ristia : S a c r . G r e g . 32, 6 hostias, Domine,
quas tibi offerimus propitius respice, et per
haec sancta -a vincula peccatorum nostrorum absolve ; carnale -um, de Christi incar­
natone : S a c r . G e l. 12,16 Deus ... fac quaesumus nos eins (seil. Christi) perpetua
divinitate munire, cuius sumus carnali -o
reparati.
c o m m e « - v. A l et A2 1comes.
c o m m e s s a l o - v. A2 comissatio.
c o m m e s s a t o r - v. A2 comissator.
c o m m e s t io - v. A2 comestio.
c o m m ia t o « - v. A l et A2 commeatus.
c o m m i c t o - v. A 2 committo.
c o m m i g r o - transi. : D io n . Gr. Nyss.
horn. 393 D 2 confitentes ... nec solum terram ... in terram revertí... et singula quae in
nobis sunt, ad originem propriam -are.
c o m m i n a x - -tius inf. — Minax : R a th .
Prael. 289 C 2 audi ... de te in eodem libro
(quibus nil -tius) Ieremiam quoque conquerentem in Threnis.
c o m m i n i s t e r - -nm- Io h . v iii 229, 16. —
Qui simul cum aliis minister Ecclesiae est :
C a s s . Hist. 46, 2 dilectissimis atque carissimis ubique catholicae ecclesiae -is Alexan­
der in Domino salutem: S te p h . v 791 D 1
dum nos -i sacrum in celebri templo sanctae
Sophiae faceremus. — Transi., sensu spirit. :
A n a s t . Vita Bas. 295 C 27 magnus igitur
ex stitit... Basilius ... angelorum ordinum -er.
c o m m i n u t io - demolitio : P a ss. V ig . 167,
1, 14 cognoscens autem truculenta rusticanorum turba ... sui idoli -em.
c o m m i s c u l u s - G l . P h ilo x . 214, 1, 26
-us : KOivôç.
c o m m is s a - pro commissura vel commissum (cf. THES. s. v. committo) ? : G l . P h ilo x .
213, 2, 17 -am: aupßoXf|v.
c o m m i s s a t io - v. A2 comissatio.
c o m m i s s o r - G l . P h ilo x . 213,2, 34 -or :
aupßaXXopäxog.
c o m m is s u a r iu s - v. A 1 comissarius.
c o m m is t o - v. A2 commixtio.
LEXICON
- conm- C o n c o r d . 242, 2:
61, 60: I o h . vm 283, 19: M o n .
N eap . A r c h . I 2, a. 957, 50, 10, c o m i-1 1, a.
955, 41, 14, commict- I 1, a. 941, 126, 14,
comici- I 2, a. 965, 135, 23. — Ind. pf. Ia
pers. sing, -sit M o n . N eap . A r c h . I 2, a. 957,
61,14. — P a u l . d ia c . Fest. 36, 5 -ere proprie
est insimul mittere ; nunc eo utimur et pro
facere, aut pro linquere, aut pro incipere. —
-i, depon, more, commendare, sensu spirit. :
L ib. S a c r . 114, 2, 20 Baptistae nos quaesumus Domine praeclara -etur oratio. — Man­
dare, nota constr. : C h r o n . A l t . 8, 21 -ebat
ille mihi orationem facere.
ssum, subst.,
peccatum : S a c r . G e l . 75, 10 baptismatis
aquis omnium criminum -ssa delentibus.
c o m m i x t i o - comi- C o n c o r d . 2 6 2 , 6,
-ist- inf. — Concubitus : C a s s . Var. 1 6 3 , 3 0
ne quis se probrosa -e pollueret dum vicino
sanguini reverentiam non habet. — De naturis in Christo : A n a s t . A p o c r . Ep. 6 6 4 A 15
convertibilitatem simul et -istionem confusionemque ac divisionem utriusque ipsius
(seil. Christi) naturae annuntiantes.
c o m m o d a li s - ad commodum (i. e. usu­
rara) pertinens (T h e s .) : C a s s . Var. 163, 30
nec -ia vos irrationabiliter praecipimus sustinere dispendia.
c o m m o d a t u s - subst., sensu leg., qui
patrocinio subiectus est (cf. commendatus) :
Rath. Opuse. 600 C 2 si quid perperam ...
vel a -is vel clericis vel famulis ipsius fuerit
actum, aut ab ipso aut ministeriali ipsius sit
iuste et legaliter emendatum.
c o m m o d e - como- G l . P h ilo x . 213, 1,
30.
c o m m o d o - v .L x quomodo.
c o m m o d u s - como- inf. — Nom. sing,
fern, -i A n . e x div. 137, 8, acc. sing, neutr.
como-o L e x R om . R a e t. 368, 13 : M o n .
Neap. Arch. I 1, a. 931, 53, 1 1 .
um,
subst., auxilium : R a t h . Prael. 302 A 15 -a
pro necessitate alterutrum in simplicitate tribuentes. — Praemium, ironice : P e tr . s u e d .
Iul. 881,20 attamen si plus cruciatus, quam
gaudia cupis, ecce tuis votis praebemus -a
digna.
c o m m o e t a c u l u m - P a u l . d ia c . Fest. 56,
29 -a virgae, quas flamines portant pergenies
ad sacrificium, ut a se homines amoveant.
c o m m o n e o - admonere : C a s s . Var. 21,
13 amoris vestri intuitu -emur ; hortari :
c o m m itto
R esu rr.
33
lui. 881, 23 iste, qui me Deum
abnegare -et.
c o m m o t io - transi., perturbatio : C a ss.
Var. 80, 15 hoc enim sacrum est, quod nulla
permittitur -e violari. — Seditio : R a th .
Prael. 311A 13 et haec tua ad aliquid fuit -o,
cuius rei gratia huiusmodi datus es supplicio.
c o m m o v e o - molestia afficere : A n a s t.
Vita loh. El. 516,2, 58 usque quo mulier hos
... -es et non dimitías eos quiescere? —
Cum, ad et acc. : P a u l. d ia c . Hist. Lang. 59,
2 ad haec verba -tus ; in et abl. : P a u l. d ia c.
Hist. Lang. 62,3 his auditis ... vehementer in
ira -ti sunt.
c o m m u g e n t o - P a u l. d ia c . Fest. 57, 21
-o convocante.
c o m m u n a le s - comu- M o n . N eap . A r c h .
I I , a. 920, 25,7 : al. — Nom. fern. sing, -em
M o n . N eap. A r c h . I 1, a. 935, 79, 8, acc. pi.
-is 1 2, a. 952, 27, 24. — Communis : Ioh. xii
1031 A 12 fontana aquae vivae -is.
c o m m u n ic a r iu s - P a u l. d ia c . Fest. 34,
12 pandicularis dicebatur dies idem et -us, in
quo omnibus diis communiter sacrificabatur.
c o m m u n ic a t o r - qui cum excommunicatis commercium habet : Nie. i 268, 7-8 sit
... anathema cum omnibus complicibus,
-ibus atque auxiliatoribus.
c o m m u n ic a t iv u s - -um, subst., liberalitas : B o e t h . Anal. pr. 712 C 2 si vero duo
habet propria totum genus, ut leo, forte et
-um, quomodo cognoscemus utrum utrius sit
signum? ... Nam si fortis quidem, liberalis
autem non, habet autem duorum hoc, palam
quoniam et in leone hoc signum fortitudinis.
c o m m u n ic o - in malam partem : los. F l .
Apion. 132, 12 neque -ari patimur eis, qui
alia vitae consuetudine degere potius elegerunt. — Conversari, familiariter uti: C a ss.
Hist. 75,38 scripserunt episcopis universis,
ut tamquam recte credentibus -arent Arianis :
I oh . vin 127, 16 quia cum excommunicatis
-a sti... omni te missarum celebratione privamus : R a th . Opuse. 581 B 14 si quis excom­
municatis -at, sit excommunicatus pariter
ipse. — Abs., de eucharistia : D io n . Ep.
Pasch. 22 C 8 illi, qui post damnationem
huiusmodi -are tentaverint, damnati sunt:
A n a s t. Vita Bas. 306 D 1 -antes autem et
gratias agentes Domino ; nota locut. -are in
manus aids, ab eo eucharistiam accipere:
A n a s t. Vita Bas. 310 C 3 Ephraem ... una
P e t r . su e d .
34
PASCHALIS SMIRAGLIA
cum abbate, qui cum ilio erat, -avit in sanctas manus eius.
co m m u n io - coitus, seq. ad cum acc. :
los. Fl. Apion. 117, 14 purificationes in
sacrificiis lex decrevit ... ex -e ad mulierem
facta. — Sancta -o, de eucharistia : Io h . vra
81,2 dixit s e ... sanctam videlicet -em nisi ad
exitum vite non percepturum.
co m m u n is (cornu-) - abl. sing, -e Lex
Rom. Raet. 311, 34, comu-e Mon. Neap.
Arch. IV, a. 1012, 54, 1 0 .
e eloquium,
KOivf) ôiàXeKTOç : los. F l. Apion. 19, 18
sos vero pastorem sive pastores secundum
sermonem -is eloquii.
ia, de rebus promiscuis atque confusisi D ion. Gr. Nyss.
hom. 380 B 7 hominem a -ium perceptione
prohibait (D eus).
em esse in alqd, eius
rei participem esse : P etr. subd. Chron. 176,
23 ipse (seil. Anastasius) in heresim Eutychianam -is erat. — Idem : Rath. Prael. 280
C 14 quid sibi exigit iure omnium Deus,
dum tanta exigere videtur -is naturae a
confamulis servus ?
c o m m u n it e r - cumm- inf. — Solito
more : R a th . Prael. 210 A 4 exercere prius -r
in campo viventium. — Uniter et -r, in form,
iuris : M on . N eap. A r c h . I 2, a. 976, 244, 10
vir et uxor uniter et cumm-r offeruimus. —
De -r, communiter : M on . N eap. A r c h . 1 2, a.
960, 79, 14 mercedes de operarios at metere
... de -r omni annuo demus.
com m uro
- v. Al commoro.
- conmu- Dion. Cyr. syn. 238,
13. — Ind. pf. Ia pers. pi. -abimus M on .
N eap. A r c h . 1 2, a. 949, 5 , 9, 2a pers. pi -astitis I 2, a. 957, 59, 31. — Seq. dat.: M on .
N eap. A r c h . I 1, a. 943, 143, 5 nominatas
sexuncias meas ... que tibi -avi.
c o m o -v .L x quomodo.
c o m m u to
c o m o b s e q u ii,
gen. - v. A2 comes.
com od e
- v. Lx quomodocumque.
- v. A2 commode.
com odo
- v. Lx et A 1 quomodo.
com ocum que
com odus
- v. A 1 commodum et A2 com-
modus.
c o m o ed ice - Paul.
figuratum a comoedo.
diac.
Fest. 53, 14 -e
co m p a c o - pacare : C ass. Hist. 80, 12
(Constantinos imperator) misit virum ... qui
-aret Aegyptios propter dogma tumultuantes,
c o m p a g es - con- Gl. Philox. 217,2, 6.
- con- inf. — Componere :
Deer. 12, 287 centonem de Christo virgilianis con-tum versibus apocryphum.
c o m p a r a d o - v. A2 comparado.
c o m p a r a d o - con- G l . P hilox . 217, 2,
12: P etr . P i s . Gramm. 167, 11: inf., -cioL ex R o m . R aet . 404, 2. — Gen. sing, -i
M o n . N eap . A r c h . I I , a. 946, 157, 19, abl.
con-em L ex R o m . R aet . 420, 26. — Seq. ad
cum acc. : D io n . Gr. Nyss. horn. 357 D 11
-em quamdam mediae huius (scil. animae)
ad illam celsiorem ... faciens.
c o m p a r a t i v e - con- G l . P hilox . 217,2,
13 : inf. — Apud grammaticos, per comparationem: P a u l . d ia c . Fest. 53, 14 repulsior
Cato (orat. 44, 19) dixit -e a repulso.
c o m p a r a t i v o s - con- G l . P hilox . 217,2,
13 : P e tr . P i s . Gramm. 167, 9.
c o m p a r a t o r - nom. sing, -i M o n . N eap .
A r c h . I 2, a. 977, 248, 11.
c o m p a r o - comparativum parère : P a u l ,
d ia c . Fest. 463, 3 setius Accius a sero -avit ;
ait enim (93) : « Ne, si forte paulo, quam tu,
veniam setius ».
c o m p á s e n o s - con- P a u l . d ia c . Fest. 35,
9.
c o m p a s s i b i lis - qui simul patitur : R ath .
Prael. 242 A 3-4 quam enim insolubilis, tarn
-is est dilectio maritalis.
c o m p a s s i o - con- Ion. viii 135, 8. —
Caritas : A n a st . Vita loh. El. 498, 1, 18
quern (scil. Iohannem Alexandrinum antisti­
t e ) Graeci propter multiplicem -em ...
Eleemona, id est Misericordem, appellant.
c o m p a s t o r - qui simul pastor est, consacerdos: R ath . Opuse. 354 A 9 -es atque
confamulos ciere.
c o m p a t e n s - v. A2 compadens.
c o m p a t e r - sodalis : A n a st . Vita loh. El.
502, 2, 64 tails autem amborum confirmata
est ex tunc a Deo caritas, ut -er supradicti
fieret Patricii.
c o m p a t ie n s - -te- inf. — Misericors :
A n a st . Vita loh. El. 508, 2, 7 hoc frequenter
et huic -issimo accidebat : C h ro n . A lt. 16, 5
vestri -tentes merori.
c o m p a t ie n t e r - communiter patiendo:
A n a st . Vita Bas. 295, 16 non inconveniens
erat, sed iustum devotos filios super obitu
patrio contristan ... quod hactenus -r egimus.
c o m p a t r i o t a - con- I o h . viii 90, 6. —
Cum adi. fern, coniung. inf. — Qui eiusdem
patriae est: I o h . viii 322, 38 -as vestras ab
c o m p a g in o
G el .
LEXICON
in v a s io n e re g n i alterin g sa c e r d o ta lite r n on
v e tu is tis .
con- G l . P h l o x . 2 1 7 , 2,
— Intricatus ? (T h e s .) : C a s s . Var. 189,
2 3 per eum interpellantium vota cognoscimus ... ut negotia -a solvamus. — Subst.,
transi., de peccatore : L ib. S a c r . 1 4 9 , 2 , 4 3
solve -um, quem vincula peccatorum
constringunt.
c o m p e l a t io , c o m p e l la c i o - v. A l compellatio.
c o m p e lla tio - con- inf. — Vocatio in ius :
C o n c o r d . 2 6 7 , 19 reddat fruges ... ab ilio
die, quod exinde con-o facta ... est.
1 c o m p e l lo - con- C o n c o r d . 280, 31.
c o m p e n d ia r í a s - -nia- M o n . N eap.
A r c h . 1 2, a. 970, 190, 16.
c o m p e n d io s a s - v .L x conpendiosus.
c o m p e n d iu m - con- inf. — Epitome :
Cass. Inst. 93, 3 ut qui studiose legere voluerint, quibusdam -is introducti lucidius maiorum dicta percipiant : P a u l. d ia c . Fest. 53, 14
vestrae celsitudini legendum con-um optuli.
c o m p e n ia r iu s - v. A2 compendiarius.
c o m p e n ie n t i a - v. Lx conbenientia.
c o m p e n n iu m - v. A l compendium.
c o m p e n s a t io - v. A l et A2 conpensatio.
c o m p e r e n d i n a t u s - con- inf. — P a u l,
d ia c . Fest. 355, 1 res con-a significai indi­
cium in diem tertium constitutum,
c o m p e s c o - v. A l et A2 conpesco.
c o m p e t i d o - con- inf. — G l . P h ilo x .
217, 2, 33 con-o : ápiXXa tjnXoveida.
c o m p ila to r - centonum scriptor : Rath .
Prael. 338 C 8 concentonen me, sive usitatius -em hac de causa velit dicere.
c o m p ilo - con- inf. — P a u l. d ia c.
Fest. 225, 2 pilare et con-are a Graeco trahitur. Graeci enim fures philetas dicunt.
co m p in g o - part. pf. confactum G l . P h i­
l o x . 216, 1, 1.
c o m p ita lis - con- P a u l. d ia c . Fest.
273,7.
co m p itu ra - con- P a u l. d ia c . Fest. 108,
27 : inf. — Nom. sing, con-us G l. P h ilo x .
218, 1, 13.
c o m p la c e o - ind. pf. 3a pers. sing, -ui
M o n . N eap . A r c h . I I , a. 949, 159,4: al.
c o m p la c o - con- inf. — Conciliare:
C a s s . Inst. 319, 129 Iulianus ... cogitare coepit, quemadmodum sibi populum con-aret et
eorum favorem decenter adquireret. — De
Deo, propitium reddere : S a c r . G r e g . 9 1 ,6
c o m p e d it u s -
35.
35
u t ... eius Oc//. Mariae) intercessionibus contus, a te de instantibus periculis eruamur.
compleo - con- R e s u r r . 53, 31 : P e tr .
P is. Gramm. 166, 23 : C o d . C a r . 656, 26,
cum- inf. — Ind. pf. 3a pers. sing, cum-ebi
M o n . N eap. A r c h . I 1, a. 703-748, 3, 26,
infin. praes. -ire IV, a. 1022, 166, 6, part. pf.
-plitum II, a. 997, 158, 6, — Seq. de cum
abl. : C a ss . Inst. 50, 12 supplico ut quod ...
minus explicare potuimus, de istis codicibus
quos relinquimus ... compleatis. — De
numeris : B e r t. Barth. Lip. 39 F 4 solus enim
senarius numerus a monade perfectas est
partibus suis, -ens ex his ipsis medietatem
quidem suam, quae est tria. — De Deo, qui
ubique est: R a th . Prael. 197 C 14 sic de­
scendit homo factus de coelo, ut per divinitatis potentiam sit in caelo, terram scilicet -ens
et coelum. — Pass., impleri: R a th . Prael.
164 C 6 in ilio -etur, quod in Psalmo legitur.
— In form, subscript, notar, in instrum. :
M o n . N eap. A r c h . IV, a. 1016, 90, 34 ego
Sergius tabularius -evi et absolví.
c o m p le t a - acc. sing, -a inf. — Completorium : S acr . G reg . 18, 21 ad -a. Quaesumus Domine ... adiuvemur.
c o m p le t e
- perfecte, cum explere
redund. : M o n . N eap. A rch . IV, a. 1016, 92,
28 -e vero memorati quattuor annis expletis.
c o m p le t io - con- inf. — Expletio : P aul ,
diac . Fest. 93, 7 igitur nunc quidem pro
con-is significatione valet, quae est ergo.
c o m p le t o r iu m - postrema officii divini
sive horarum canonicarum pars : L ib . S acr .
15, 2, 15 ad -urn. Respice nos misericors
Deus.
completimi - completorium : S a c r .
G reg . 63, 6 ad -um diebus festis.
complex - con- Io h . vm 82, 34 : inf. —
De cohaereticis : Gel. Deer. 8, 172 Nestoriana et Eutychiana hereses simul cum Dioscoro eiusque con-ibus damnatae sunt.
c o m p le x io - con- inf. — Syllaba : P aul ,
diac . Spec. 627, 20 bis pulsatur ultima con-o
ut est abdo abdidi.
c o m p le x iv e - brevi sermone : C a s s .
Var. 5, 20 tu, o potentissime Theodosi, ut -e
dicam, cunctam superasti... virtutem.
c o m p le x o s - con- G l . P hilox . 218,1,5.
c o m p lit u s - v. A2 compleo.
c o m p la c e s - con- P a u l . d iac . Fest. 36,
23.
c o m p lu r ie n s - v. A2 compluries.
36
PASCHALIS SMIRAGLIA
c o m p lu r ie s - -ens inf. — Paul . diac .
Fest. 52, 15 -ens a compluribus significai
saepe. Cato (or. inc. 18) : « contumelias mihi
dixisti -ens ».
c o m p lu t u s - in imag. : C ass . Inst. 20, 5
nobis ager Dominicas, quasi quibusdam
laboriosis mercenariis exaratus et caelesti
rore -us, spiritales fructus ... concessit.
c o m p lu v iu m
- con- Paul. diac. Fest. 96,
10.
c o m p o n o - con- inf. — Paul. diac .
Fest. 33, 25 concinnare : est apte con-ere. —
Cum aedificare redund. : C hron. A lt. 11,23
totas partes Venetiarum, quos -te sive e d ifi­
cate fuerunt, omnes gentes et populi in unum
insimul convenerunt. — De idolis, sculpere :
Pass . M ax . C um . pr. 322,9, 8 et cum sit lapis
ab homine -itur ; figet genua ante simula­
crum, dicens : Deus meus es tu, salva me. —
Concipere, fingere : Pass. M artinae 11,6,12
magnus es deus Apollo, q u i... talem existen­
tem genere et tantam in decore et gloria speciosissimam, mente -isti. — Imponere :
C hron. A lt. 6, 30 turris nomina -erunt ilia
istorum habitationibus. — -i, constare :
B oeth. Cath. syll. 796 C 9 restât ergo nunc
quid sit oratio dicere. Haec enim ex nomine
et verbo -i videtur. — Expiare : R ath. Prael.
306 B 2 nec praeterita diluís, nec praesentia
emendatione -is. — Multam exsolvere :
M on . N eap. A rch. I 1, a. 928, 45, 18 si
minime ... fecero memóralas sex operas ...
tunc con-o tib i... auri solidos triginta.
co m p o stelo - v. A2 compositio.
co m p o site - apud grammat., in composi­
t i o n : G l . P lac. 16, 1, 1 coepta : incepta; -e
mutat {adn. ad loc. i. e. mutai OE in E).
c o m p o s it io - -ci- L e x Rom. R aet. 374, 8 :
Gump. Vene. 213, 24, con- P aul. diac.
Fest. 101, 28, con-ci- inf. — Abi. sing, concionem L ex Rom. R aet. 441,8. — Scriptum :
los. F l. Apion. 99, 12 haec maxima -o ...
ammiratione dignissima est. — De moribus,
formatio : Rath. Prael. 202 C 2 scrutare eius
(seil. Mariae) canticum, potest tibi suffìcere
ad -em morum.
c o m p o s itu s - de numeris : C ass . Inst.
134, 13 secundus et -us numeras est qui non
solum monadicam mensurara, sed et arithmeticam recipere potest, ut verbi grafia
V im . XV. XXI et his similia; de syllogismis: C ass . Inst. 119, 22 in sexto vero de
mixtis syllogismis, in séptimo autem de -is
disputavit.
c o m p o s s e s s o - G l . P h l o x . 218, 1, 16
-o : a ù v K T î|a iç .
c o m p o t e n s - nom. pl. -ens inf. — Aequipollens, par gradu dignitatis (M. W.) :
C h r o n . A l t . 12,16 isti quinqué episcoporum
-ens (v. 1. competentes) facti sunt,
c o m p o t a s - v. A2 computus.
com p raesu l
coepiscopus : R a th .
Opuse. 458 C 14 domino venerabili in
Christo Huberto -i Ratherius peccator.
c o m p r e e n d o - v. A l et A2 comprehendo.
c o m p r e h e n d o - conpreen- inf., -preeninf. — Ind. pf. I a pers. pl. -preensimus M o n .
N eap . A r c h . IV, a. 1018, 128, 12, 3a pers. pi.
conpreenserunt IV, a. 1019, 128, 30. —
Transi. : R a th . Prael. 158 C 3-4 et ecce hoc
exemple ... quid mereantur Dei iudicio -si.
— Consequi : S a c r . G e l. 97, 3 ut cuius
muneris pignus accepimus, manifesta dona
-ere valeamus. — Accipere : C a s s . Var. 40, 2
quod (scil. horologium) solis immensi -sa
illum ination distinguiti.
c o m p r e h e n s ib il it a s - proprietas eius,
qui comprehensibilis est: D io n . Gr. Nyss.
horn. 361 C 10 cum primaeva forma in sua -e
permaneat.
c o m p r e h e n s io - con- P e t r . P is. Gramm.
161,27.
c o m p r e m o - v. A2 comprimo.
c o m p r e s c o - v. A2 conpesco.
c o m p r i m o - -re- A n . e x div. 146, 26:
inf., con- G l . P h ilo x . 218, 1, 26. —
Opprimo : Coo. C a r . 650, 29 nimis -remor et
nullis operum meritis ... me prestitum cerno.
c o m p r o b a t io
con- L e x
Rom .
R a e t . 387, 3.
c o m p r o b o - con- P e l. n 106, 29 : Dion.
Cyr. syn. 242, 4, con-vata L e x R om .
R a e t . 387, 17. — Ind. pf. 3a pers. sing, -abit
G l . P h ilo x . 214,1, 37.
c o m p r o m i t t o - promitto : C a s s . Var. 233,
25 quod impetrare possit nihilominus -sit:
Ios. F l . Apion. 14,15 qui historiam scribere
-unt.
- con- Io h . viii 8, 35 :
Vene. 216, 42.
c o m p t o r - omator : C a s s . Var. 138, 4
fundator egregius fabricarum eorumque -or
eximius.
c o m p r o v i n c ia li s
Gump.
37
LEXICON
c o m p t u m - Paul . diac . Fest. 35, 18 -um
genus libaminis, quod ex farina conspersa
faciebant.
c o m p u c t io - v. A l compunctio.
c o m p u ls io - exactio pecuniarum : C ass.
Var. 361, 9 tempora exationum statuta serventur, ita tarnen ut nullus sub immaturae -is
iniuria se ingemiscat : G l. P h ilo x . 218, 1, 32
-em : eiaTrpa^iv, àrcavurimv.
c o m p u n g o - con- Lib. S a c r . 91,2, 35. —
Commovere : A n a st. Vita loh. El. 499, 1, 17
de hoc ... quod gestum videram ... -tus.
c o m p u t o - putare : R ath. Prael. 564 B 12
-a tibi dictum: « Confortare et esto robustus ».
c o m p u t u s - -po- C ass. Inst. 141, 5. —
Nota locutt. : C ass. Inst. 155, 3 augmentum
-i est quotiens astronomi secundum astronó­
micas regulas computum computo addere
videntur; ablatio -i est in qua astronomi
secundum astronómicas regulas compu­
tantes computum a computo iudicant auferendum ; R ath. Opuse. 559 B 5 -um mino­
rera, id est, epactas, concurrentes, regulares,
terminum paschalem ... sapiat.
c o m q u ir o - v. A2 conquiro.
c o m s e r v u s - v. A2 conservus.
c o m t e m p la t i o - v. A2 contemplatio.
c o m t e m p n o - v. A2 contempno.
c o m u lu s - v. A l 1cumulus.
c o m u n a lis - v. A2 communalis.
c o m u n is - v. Lx, A l et A2 communis.
c o r n u s - gr. K œ p o ç: C ass. Var. 138, 32
comoedia a pagis dicta est, -us enim pagus
vocatur.
c o m u t o r - v. A2 comitor.
c o m v a l e s c o - y . Lx convalesco.
c o m v e n i e n t ia - v. A2 convenientia.
c o m v e n i o - v. A 1 et A2 convenio.
c o m v e n t u s - v. A2 conventus.
c o m v i c io r - v. A2 convicior.
c o m v o c o - v. A2 convoco.
c o n - v. Lx, A l et A2 cum.
c o n a d u n o - v. A2 coaduno.
c o n b e n e n t ia - v. Lx conbenientia.
c o n b e n io - v. Lx convenio.
c o n b e n n o n e s - P a u l. diac. Fest. 29, 25
benna lingua Gallica genus vehiculi appella­
to , unde vocantur -es in eadem benna
sedentes.
c o n b in o - v. A2 combino.
c o n b u r o - sensu christ., de poena
inferni : Ioh. vm 59, 35 vos cum illis quasi
fa s c ic u li c o llig a ti ad -e n d u m
reservarem in i. —
e x Div.
138, 30
Cum bustis
etern o ig n i
pro
-stis A n .
(la ctu ca ) la c te m p lu rim u m
nutrii fe m in is trita c u m
sa le c u m b ustis
m edetur.
c o n c a - in rubr. liturg., de loco ubi baptismi sacramentum administratur, fonte bat­
tesimale : C apr. L e c t. 201, 2, 32 ad sanctum
Iohannem ad -cam.
c o n c a io - convocare : P a u l. d ia c. Fest.
33, 27 concilium dicitur a -ando, id est
vocando.
c o n c a m b ia c io - v. A l concambiatio.
c o n c a m b iu m - com- inf. — Commuta­
tici M o n . N eap. A r c h . I 2, a. 962, 97, 14
(terra) coniuncta est cum intersicum nostrum
quern vos nobis in com-o dedistitis.
c o n c a t e n a d o - actus catenis ligandi:
C a ss. Var. 376, 5 fixum -e navigium.
c o n c a v a t io - actus concavandi : D io n .
Gr. Nyss. horn. 367 A 9 relictus in oscitatione spiritus mentum quidem deorsum ad
facies quadam -e pertrahit.
c o n c a v it a s - de maris sinibus : C a ss. Var.
378, 31 ubi undosum mare terrenas -es
ingrediens in faciem decoram stagni aequalitate deponitur. — Cavum : V it a V a le n t.
G en . 544, 52 dum in eodem locello ignoto
euntium et redeuntium pedes deambularen!,
quasi quidam -is sentiebatur sonus.
c o n c a v u s - gravis: C a ss . Var. 138, 29
tragoedia ex vocis vastitate nominatur, quae
-is repercussionibus roborata talem sonum
videtur efficere, ut paene ab homine non credatur exire. — Subst., de hominis corpore :
D io n . Gr. Nyss. horn. 363 C 1 qui (vapor)
multum in -is sub relictis per aditus evaporationibus excurrit ad oculos, et compressione
ciliorum per guttas egeritur.
c o n c e d o - ind. pf. -ederunt C h ro n .
A l t . 14, 11, fut. pf. -ussero, fort. Vit. typoth.
pro -essero M o n . N eap. A r c h . I 1, a. 938,
110, 3, coni, praes. act. -edes S a c r . G e l.
191, 14, part. pf. abl. neutr. pi. -ssa
O s t. In s c r . 1934, 1 ; refi, more : R a th . Prael.
160 C 8 usuram et superabundantiam amasti,
ingenio tuo te -ssisti. — Abs., indulgere :
R a th . Prael. 255 C 13 cum divina suis pastoribus ... pietas consulens -cessisset dicens:
« Si vos persecuti fuerint in unam civitatem,
fugite in aliam » (Mt. 10, 13).
ssus, cré­
ditas, commissus : R a th . Prael. 191 D 11
propagetur multitude hominum quae com-
38
PAS CHALIS SMIRAGLIA
pleat orbem terrarum, et creaturis sibi -is
legitimum dominium... exhibeat.
c o n c e n a - v. A2 concoena.
c o n c e n t o , nis - centonum scriptor : R a th .
Prael. 338 C 7 -em me, sive usitatius compilatorem hac de causa velit dicere.
1 c o n c e p t a s , a - sensu christ. : R a th .
Prael. 247 C 1 de Spirita sancto ... -um {seil.
Filium) cum audio, non Spiritum sanctum
patrem alium intelligo.
2 c o n c e p t o s , us - abl. sing, -o L e x R om .
R a e t . 378, 5. — Concipiendi sive accipiendi
capacitas vel aptitudo : C a ss. Var. 70, 7 quicquid ... in -um alicuius modificationis existit,
ab harmoniae continentia non recedit. — N.
locut. infecundi -us, de muliere, infecunda :
R a th . Prael. 287 C 13 Iacob ... uxores duas
(quarum maior lippa, sed fecunda; minor
venusti aspectus, sed infecundi fuit -us)
duxit.
c o n c e r t a t o r - socius, qui aeque vel
simul cum alio certat, transi. : C a s s . Hist. 67,
398 atque -es nobiscum contra eorum vesanam estote praesumptionem.
c o n c e s s iv u s - sensu mor., qui concedi
potest : R a th . Prael. 192 A 4 sciendum vero
duo genera esse coniugii, unum inculpabile,
aliud cum culpa veniale. ... Aliud vero
veniale atque -um, propter fornicationem
tantummodo conceditur ab Apostolo,
c o n c e s s u s - v. A2 congestus.
c o n c h y lia - v. A2 conchylium.
c o n c h y liu m - cocnil- inf. — Nom. sing.
-a G l. P la c . 28, 1, 21, cocnilia G l. P h ilo x .
212, 1, 18.
c o n c ia t u r a - -nza- inf. — Ioh . x ii 1033 C
5 etiam confirmamos vobis ... alium aquimolum molentem unum in integrum cum ligamentorio et introito suo et cum omni -a sua
et omnibus ad eum pertinente.
c o n c id o - -cad- G l. P h ilo x . 214, 2, 32.
c o n c ld o - -ndic-, fort, perper., inf. — G l.
P h ilo x . 215, 2, 23 condicit: ouyiccmxei,
Guvepißei (-Tpiß-), brcoxdooei.
c o n c ilio - -am inf., -en inf. — G l. P h ­
l o x . 215, 1, 30 -am: rcpoooiKEioî: 215, 1,
32 -en : cruvaOpoiÇei ( - g e i ?).
c o n c iliu m - cum synodalis redund :
C o n c . Rom. 826 558, 34 quae adhuc pio
moderamine et vestro synodali -o confirmanda existant.
c o n c in n o , ere - v. A2 concino.
concinnus - G l . B e r . 360, 16 -us dicitur
proprie potio multorum pigmentorum.
concino - -cinn- S a c r . G e l . 124,13 : Lib.
S a c r . 87, 2, 31. — Transí., resonare : R a th .
Prael. 178 B 10 quibus satis lepide illud -it
poetae Persii.
concio, are - de agris, colere : M o n .
N ea p . A r c h . II, a. 982, 24, 19 ut ipsa medietatem ... pastenare deveamus vene ... et illut
-are deveamus cum bobi et ad manu diligenter apto tempore.
concio - v. Lx conilo.
concipio - -ciperit L e x R om . R a e t . 408,
16.
ceptum habuerit pro -ceperit L e x
R om . R a e t . 427, 13. — Sensu christ., de Iesu
generatione : P e t r . su b d . lui. 881, 1, 17
Domine ... qui -tus es de Spirito sancto.
concite - cum propero, redund. : P e t r .
su b d . Agripp. 114, 1, 26 quare sic -e (sancti)
properarent.
conclus - G l . P h ilo x . 214, 2, 37 -us:
KEpKlCTTpa (?).
conclasso - G l . P l a c . 17, 2, 14 -are :
classem iungere.
conclavatus - P a u l. d ia c . Fest. 50, 21 -ae
dicebantur, quae sub eadem erant clave.
conclavis - cloaca, latrina : G l . P h ilo x .
214, 2, 39 -is et culina: à<f>£Òpcov, àrcóßaxoq.
conclavium - v. A l conclave.
concludo - transi., in log., continere,
comprehendere : C a s s . Inst. 113,7 Aristotelis categoriae ... quibus ... omnis -sus est
sermo ; limitare : C a s s . Inst. 120, 3 definido
vero defmitionum est oratio brevis uniuscuiusque rei naturam a communione divisam
propria significatone -ens.
conclusio - actus concludendi : D io n . Gr.
Nyss. hom. 359 C 10 labiorum ... adapertio
atque -o.
conclusive - concludendo : C a s s . Inst.
14, 19 de quo (Origene) -e dictum est ‘Ubi
bene, nemo melius : ubi male, nemo peius’,
concobina - v. A2 concubina.
concoco - v. A2 concoquo.
concoena - -ce- inf. — Qui simul cenat,
conviva: G l . P h ilo x . -cenae: g ù v ò < e > it t v o i.
concoquo - -cocit G l . P h ilo x . 215, 1, 36.
concordia - -a mundi, Christi epith. :
R av. in s c r . 275, 1 C[h]riste ... cuncti -a
m undi... te circum sistunt... aligeri testes.
LEXICON
c o n c o r d o - -or inf. — G l . P l a c . 16, 1, 4
-o et -or ; quo [quo] modo fabrico et fabricor.
c o n c o r d o r - v. A2 concordo.
c o n c o r p o r a tu s - transi., sensu christ.,
uno corpore unitus : R a th . Prael. 197 C 12
nemo intrabit in regnum coelorum, nisi uni­
tus, et quasi -us ei, qui ... descendit homo
factus de coelo.
c o n e r e m o - -gr- L e x R om . R a e t . 380, 11.
c o n c r e p o - transi, (cf. Duc.) : G l . P la c .
17, 1, 13 -are conibere est; unde discrepare
dissentire significai.
c o n c r e t iv u s - -a, n. pl., su b st., c o a g m e n t a tio n e s : G l . P h ilo x . 215, 2, 1 -a : a u v -
Kp i p a i o .
c o n c u b in a -
-co-
L e x R om . R a e t . 4 2 6 ,
13.
c o n c u lc o - transi., sensu mor. : A n a s t .
Synod. Theod. Papae 579 A 4 quo, -atis
vitiis, virtutum repromissa praemia percipere mereamur.
c o n c u p is c ib il is - -e, subst., animi pars,
unde concupiscentia generatur : B o e t h . Top.
Arist. 930 C 8 inspiciendum igitur si et
contrarium in furoris specie, an in concupi­
scentia, nam si non, sed in -i est, non cohaeret odium irae.
c o n c u p is c ib il it e r - cum concupiscentia,
in bonam partem : G r e g . M. Cant. 540 A 14
huiusmodi quippe viri sancto otio delectantur, in quo vitae beatae dilectione -r per
contemplationem perfruuntur.
c o n c u r r e n t - de diebus, in temporum
ratione: D io n . Pasch. 500 A 15 si vis scire
adiectiones solis, id est -es septimanae dies,
sume annos ab incamatione Domini quot
fuerint: R a th . Opuse. 564 B 6 computum
minorem, id est, epactas, -es, regulares, terminum paschalem, et reliquos, si est possi­
bile, sapiat.
c o n c u r r o - ind. praes. 3 a sing, -id M o n .
N eap . A r c h . IV, a. 1 0 0 3 , 16, 11. — Seq.
infin. : R e s u r r . 7 3 , 141 protinus innumeri
-unt ire ministri. — Pro currere : Ep. L a n g .
7 1 3 , 16 siculi qui sitiens in ardore ad fontem
vivum velocius -it. — F. adesse : M o n . N eap.
A r c h . I 1, a. 9 4 2 , 1 3 7 , 12 hoc signum t
manus nominati iohannis qui pro mors qui
eum hoccupavit minime -it manibus suis
buie scribere. — Transi., f. cooperari (cf.
Rm. 8, 2 8 ) : P a u l. d ia c . Hist. Lang. 6 3 , 15
ideoque ei (seil. Iustiniano) omnia -ebant in
bonum. — Transit, more, f. adipisci, conse-
39
qui : Lib. Sacr. 43, 1, 33 ut adoptivos pascalis celebritatis effectus et corporaliter gubernata (plebs) -at. et ad tuam gratiam devota
perveniat.
c o n c u s s io - transí., f. iniuria, latrocinium : C ass. Var. 122, 19 ad nos multorum
suggestione pervenit Laurentium presbyterum effossis cineribus funestas dividas inter
hominum cadavera perscrutatane -emque
mortuis intulisse.
c o n c u t io - concussero pro concessero,
fort. Vit. typoth. M on. Neap. A rch . I 1, a.
938, 110, 3. Cf. A2 concedo.
c o n d a m - v. Al quondam.
c o n d a m a - -do- inf. — Agri portio
colono adsignata (cf. N ierm .), vel agrorum
mensura : C ass. Var. 149, 12 per unamquamque -am (v. 1. -do-) sumptus eis tres
solidos largitas nostra direxit.
c o n d a m n o - v. Lx condempno.
c o n d a t o r - oblator, collator : G l. Philox.
215, 2, 15 -ibus : (Tovxe^eexaïç (-axaïç).
c o n d e b it u s - debitus : B ert. Barth.
Lip. 41 C 19 honore igitur arca illa inde
sublata -o cum thesauro, quem gerebat,
reposita est.
c o n d e c e r n o - simul decemere : C ass .
Hist. 105, 58 -ente simul et consignante
maximae Alexandriae civitatis episcopo.
c o n d e c o r o - f. decorare, transi. : Ioh. viii
64, 15 imperium vestrum, quod ... iustitia et
triumphis ornatis, minus nimirum validum
putatis ... nisi etiam summa -are pace seu
concordia satagatis.
c o n d e m n o - v. Lx, Al et A2 condempno.
c o n d e m p n o - -mn- inf. — De Ecclesia,
in rebus ad fidem spectantibus : L eo ab. Hug.
689, 17 semper hoc proprium habuit
Romana ecclesia, ut impíos -et; de D eo:
Sacr. G e l. 154, 17 obsecramus misericordiam tuam, ne pro nostra nos iniquitate
-mnes.
c o n d e n n o - v. A l condempno.
c o n d e n s a t io - G l. P h ilox. 215,2, 23 -o :
aovci<|)<8>ia.
c o n d e n s it a s - ubertas : A nast. Theod.
Stud. 733 C 1 intuere mecum ... campos ñorentes, vineas -e pullulantes,
c o n d e p n o - v. Lx condempno.
c o n d e s c e n s io - affabilitas, bonitas :
G reg. M. Cant. 478 C 13 praedicationis eins
(seil. Christi) -o hoc egit in cordibus nostris,
quod doctrina legis agere minime valuit:
40
PASCHALIS SMIRAGLIA
Ep. 662 A 15 Deum imitante
-e seu compassione motus. — In malam par­
tem : Ion. vin 322, 5 per vestram negligentiam sive -is audaciam fratris absentis
regnum pervasit.
c o n d e s c e s c o - f. convenire : V it a A p ian .
324, 1, 6 qui confidunt in Domino ... ambu­
lant et non deficiunt, quia in tellects sui
velocitatem retinent, ut tardioribus -ant
(= -scendant ?).
c o n d ic io - -cti- inf. — Abl. sing, -o L e x
R om . R a e t. 409, 5. — Seditio : C h r o n . d u c .,
a. 603, 567, 4 iste (scil. Focax) -e militari
e ffe c ts imperator, Mauricium Augustum ...
interfecit. — In re leg., servitus : M o n . N eap .
A r c h . I 1, a. 939, 115, 23 et nullatenus presummet tu aut posteris tuis aut alia quavis
persona nominatas duas terras a potestate et
-e nominate ecclesie subtrahere aut alienare :
Io h . xn 1037 C 6 igitur quia postulastis a
nobis quatenus concederemus et confirmaremus vobis ... ecclesiam Christi martyris Triphonis esse tutam et liberam ab omni -ct-e
cum omnibus quae ad earn pertinent,
c o n d ic o - v. A2 concïdo.
c o n d ic t io - v. A2 condicio.
c o n d ic t u m - dictum: P e t r . sub d . lui.
880, 1,64 sedamur tuis -is.
c o n d it io n s - diffusus: P a u lin . Hymn.
4 6 ,1 ,3 aera complens luce ... -a.
c o n d io - -ndendum M o n . N eap. A r c h . II,
a. 996, 146,15.
c o n d is c íp u lo s - com- S tep h . v 820 B 8.
c o n d it io n a lis - ad propriam conditionem
creaturae pertinens (cf. B la i s e ) : Ps. G r e g . In
I Reg. 82 A 6 Deus apostatarum spirituum
superbiae restitit, de coelo praecipitavit, -i
gloria virtutis exuit. — In log., propositiones
-es : B o e t h . Diff. top. 1175 A 12 harum (scil.
propositionum) alias praedicativas alias -es
vocamus.
c o n d it o r - nom. sing, -ur Lib. S a c r . 6, 2 ,
3. — De Deo vel de Christo, creator : A n a s t.
A p o c r . Ep. 674 B 8 pie confitetur credens,
quia ... universorum -r ex sanctissima Virgine Maria ... natura fa c ts est homo malitiae alienus.
c o n d it r ix - sensu christ., creatrix :
A n a s t. A p o c r . Ep. 674 B 5 sicut nec sanctissimam Dei carnem (nemo novit) ... secun­
dum naturam -em.
c o n d it o r - v. A2 conditor.
A n a s t. A p o c r .
c o n d it u s - -a, n. pl., subst., res creatae,
creaturae : D ion . Gr. Nyss. hom. 3 8 6 D 5 si
quis ... supponat sempiternam omnium
-orum materiam.
c o n d o - -divit pro -didit C hron. A lt. 13,
7 , -dierunt pro -diderunt 1 3 , 3 5 , -didi pro
-diti S acr. G el. 1 2 9 , 4 . — De Deo vel de
Christo, creare: S acr. G el. 5 , 15 populum
tuum, qui te factore est -ditus teque est reparatus auctore, te etiam iugiter operante salvetur.
c o n d o le o - sensu spirit. : I oh. vin 3 5 , 3 2
ut, sicut unum corpus sumus ... ita nobiscum
pariter -eatis et compatiamini.
c o n d o m a - v. A 2 condama.
c o n d u e lo - v. Lx conductio.
c o n d u c o - ducere : A nast. Vita loh. Cal.
2 6 2 , 5 , 15 die mihi, frater, quot nummorum
est onus naviculae, et ego -am earn. —
Mulierem -ere, uxorem ducere : Ioh. viii 7 2 ,
6 nulla ratione illi (scil. viro) prorsus conceditur aliam (mulierem) vivente priore -ere.
c o n d u l u s - v. A 2 condylus.
c o n d u r a b i lis - aeque diutumus: R ath.
Opuse. 6 3 4 C 4 quod esse melius reris ...
imbrices saeculo consenescentes, lapides
mundo ipsi -es, universitari, quam panes in
stercus illico convertibles praestare alicui ?
c o n d y lu s - -du- inf. — Paul . diac .
Fest. 3 4 , 1 6 -dulus anulus.
c o n e c t u m - v. A 2 conseptum.
c o n e x i o - transi., f. unio, vinculum (cf.
B laise) : C od . C ar . 6 5 2 , 6 ut ... permanere
iubeatis et in eadem amicitiae -e. — De
naturis Christi : D ion . Cyr. syn. 2 3 9 , 3 nec
iuxta conlationem vel -em (gr. K ara Ttapá0eaiv) modum coniunctionis advertimus.
c o n e x u s - de Trinitate: C ass . Inst. 1 6 0 ,
21 sancta Trinitas personis distincta, natura
vero inseparabiliter -a atque consubstantialis.
c o n f a c t u m - v. A 2 compingo.
c o n f a m u la - conserva : A nast. Vita Bas.
3 0 6 D 9 est -a mea haec, ministrans hospitibus et mihi.
c o n f a m u la t u s - transi., sensu christ.,
commune servitium: V ita S everini 5 0 0 , 1,
3 6 mi frater care, magis iam ex -u Dei quam
ex germanitatis vinculo.
c o n f a m u lu s - transi., sensu christ.,
conservus : R ath. Prael. 2 3 6 B 10 omnes ...
Ecclesiae filii aut de sorte sunt Domini et
appellantur clerici et monachi; aut sunt
LEXICON
Ecclesiae famuli, episcopi vero -i ; aut laboratores, servi et liberi, aut milites regni,
c o n f a r r e a t u s - -fe- G l . P h l o x . 2 1 6 , 1,
35.
c o n f e c t o r - G l . P h l o x . 216, 1, 36 -es:
KttTaßolia ( ?).
c o n f e c t u s - com- inf. — G l . P h l o x . 213,
1, 39 com-us : KSKpqKcôç.
c o n fe r m a ti© - v. A l confirmado.
c o n f e r ò - -feri pro -fert G l . P h l o x . 216,
2, 4. — Fut. 3a pers. sing, -ferit L unae inscr.
1411, 5. — Seq. in cum abl. : Paul. diac.
Hist. Lang. 111, 21 eo quod se in locis firmissimis -tulissent ; seq. infin. : S acr. G reg .
79, 8 quos operis tui vicarios eidem (seil.
gregi) -tulisti praeesse pastores. — Afferre :
C ass . Var. 14, 31 (virum), qui licet se mode­
rando gloriosum fecerit, hoc tarnen maius
-tulit, quod bonae actionis exemplum
sequentibus dereliquit. — Dare, concedere :
C ass . Var. 13,20 patriciatus tibi apicem iusta
remuneratione -ferimus : R ath. Prael. 236 C
6 sacerdotium vero a Deo solo -ferri sicut et
regnum. — Decernere, deferre, ital. confe­
rire : C ass . Var. 62, 22 hinc est quod spectabilitatis honorem ... praesenti tibi auctoritate
-ferimus.
c o n f e r r e a t u s - v. A2 confarreatus.
c o n f e s c o - v. A2 confisco.
c o n f e s s im - v. A2 confestim.
1 c o n fe s s i© - com- G l . P h l o x . 214, 2,
20. — Sensu christ., de actu confitendi pec­
cata : B en . Mir. Cyr. 336, 2, 20 debemus ...
ipsius (seil. Domini) magnificentiam in
contritione, -e atque satisfactione peccatorum nostrorum ... commendare. — De martyrum, sanctorum sive confessorum fidei
sepulcris vel reliquiis in ecclesia honoratis :
C ass . Var. 332, 3 tenemus aliquid sanctorum
apostolorum proprium ..., quando -es illas,
quas videre Universitas appétit, Roma felicior in suis sinibus habere promeruit :
C hron. A lt. 13, 37 corpora sanctorum Quirini et ceterorum in eadem ecclesia ad cornu
sinistrum altaris per -is, itemque ad illorum
honore ecclesiam fecit, et ibi condierunt
sanctorum corpora.
2 c o n fe s s i© - v. A l confusio.
c o n f e s s o r - -es, -i pro -is inf. — Sensu
ch r ist., fid e i (c f. B laise ) : M ir . R u f in . 8 1 9 , 2,
7 quoties sancti C-is solemnia celebrantur,
ipso intercedente, expectemus a Domino
consequi temporalia beneficia : M on . N eap.
41
I l , a. 934, 75, 12 offerimus ... vobis
domino mauro venerabili presbitero custo­
denti vero ecclesie vocabulo sancii seberi
christi -i ... duas petias de terras nostras. —
De monachis : C apr. L e c t . 201,2, 31 deposi­
t o beatae memoriae -is et abbatis Benedict :
A n a s t. Vita Bas. 309 A 5 lune mulier illa
commendavi! se sancto -i Ephraem. — In
rubr. liturg. : Cap. N eap. 427, 30: 429, 97 in
unius -es: C apr. L e c t. 205, 1, 4 in natal,
-um.
co n festim - com- G l . P h ilo x . 214,1, 36 ;
-ssim vit. typoth. Ps. G r e g . In I Reg. 168
D I.
co n feta - P a u l. d ia c . Fest. 50, 19 -a sus
dicebatur, quae cum omni foetu adhibebatur
ad sacrificium.
c o n fid o - ionficiii V o ls , in s c r . 2851, 3,
com- G l . P h ilo x . 214, 1, 22 , -vitior pro
-ficior G l . P h ilo x . 221, 1, 2. — Perficere :
Ios. F l . Apion. 16,7 quando de Romanorum
civitate tam longo tempore adepta potestate
tantasque causas belli -iente neque Herodo­
tus ñeque Thucydides ... fecit aliquam mentionem. — Creare : R a th . Prael. 195 D 8
propter semen maris et florem feminae, ex
quibus -i prolem in utero physici tractant. —
Consecrare : R a th . Prael. 229 D 8 quamdiu
chrisma -ietur, tandiu confector Christus
vocabitur.
co n fid elis - -es, subst., de iis qui unam
eandemque
fidem
sectantur :
C a ss.
Hist. 498, 89 is itaque tempore tempestatis
-ium suorum numerum gubernavit.
co n fid o - com- G l. P h ilo x . 214,1,18. —
Ind. praes. I a pers. sing, com-a G l . P h ilo x .
214, 2, 23. — Transit, more : D io n . Gr. Nyss.
horn. 385 A 7 (patriarchae) certam sperandarum rerum iucunditatem in eo ... collocarunt,
quod fidelem promissorem (scil. Deum) -si
sunt.
co n fin a lis - finitimus : C a ss . Var. 203, 23
multum his creditum videtur quibus -es
populi deputantur.
co n fin io - terminare : C h r o n . A l t . 15,12
Anforis litus apelatur; tenet miliaria tres;
rivo -it medium.
co n fin iu m - fines, regio, territorium :
P a u l. d ia c. Hist. Lang. 97, 5 Anagnis castrum, quod super Tridentum in -o Italiae
positum est.
c o n fir m a d o - v. Lx s. v., Al et A2 confir­
mado.
A rch .
42
PASCHALIS SMIRAGLIA
c o n fir m a tio
- -cio- inf. — Nom. -tione
G el. Decr. 16, 15, acc. -tione C hron.
A lt. 12, 23, abl. -cionem L ex R om .
R aet. 394,10 : C hron. A lt. 10, 26. — Sensu
leg., in iure Ecclesiae : C ass . Inst. 64, 13
legite ... et Encyclia, id est epistulas -nis
supradicti concilii : S teph. v 794 C 14 sub B.
Petri ... tuitione et sedis apostolicae speciali
defensione, per hoc nostrae apostolicae -nis
privilegium ...submissas (ecclesias) perenni
iure consistere : R oman. 862 B 3 suggessisti
nobis quatenus huius apostolicae nostrae
-nis privilegio confirmare deberemus omnes
res immobiles eiusdem sanctae Dei Eccle­
siae Gerundensis : C hron. A lt. 14,11 confirmaverunt sive concederunt per -nis scriptum
anatheme constritum, ut...
c o n fir m o - eligere : Paul. diac. Hist.
Lang. 100, 25 Mauricius ... in imperio -tus
est. — Statuere : C hron. A lt. 12,31 civitatem Gradensem tocius Venecie fieri cum
omnibus vestre ecclesiis pertinentibus et
Ystrie metropolim perpetuo -amus. —
Signare : C artm. 599, 1, 30 postquam scrip­
tae sunt -antur. — In re leg., de possessionibus : S teph. iv 973 D 13 -amus autem vobis
vestrisque successoribus fundum Acutianum: M on. N eap. A rch. II, a. 982, 20, 9
-amus tib i... anc chartula ut inferius legitur.
— De chrismatis sacramento : P etr. sued .
Chron. 168,2 pribilegium episcopi, ut baptizatum -et propter hereticam suasionem. —
In liturg., de actu subministrandi sanguinem
Christi (cf. Duc.) : O rdo R om. 142, 9 episcopus autem primus accipit calicem de manu
archidiaconi, et stat in cornu altaris ut -et
sequentes ordines.
c o n f is c o - -fe- inf. — Dep. more : L ex
R om. R aet. 366, 28 ne ... iudicibus liceat
-fescari.
c o n fite m in i - in -i, rubr. liturg. : L ib .
S acr. 172, 1, 15 in -i. Protege nos Deus...
c o n f it e o r - in re leg., adseverare, testifi­
car! : M o n . N eap. A r c h . I I , a. 9 3 5 , 8 0 , 2 5
hoc signum t manus memorati boni et
eupraxia iugales quod ego qui memoratus
pro eis subscripsi et memoratos solidos -or
percepisse : al. — Seq. quia et coni. : Ios. Fu.
Apion. 51, 8 deinde ipse (scil. Manethon)
-fessus est, quia posteriori tempore amittentes earn provinciam quae nunc Iudaea
vocatur optinuissent et aedificantes Hierosolymam construxissent templum.
c o n f ix u s - sensu spirit. : Gump. Vene.
222, 21 Dei in se -o amore ... natum ... ad ...
aecclesiam ... promisi!.
c o n f la g e s - P a u l. d ia c . Fest. 35, 21 -es
loca dicuntur, in quae undique confluunt
venti.
c o n f la g r o
- transi., de, coloribus :
R e s u r r . 84, 201 florea libratis -at purpura
pratis ; odoribus : R e s u r r . 87, 217 et viridi
laetum folio -at amomum.
c o n f la t o r iu m - in imag. : D io n . Gr.
Nyss. hom. 404 C 2 Si vero sufficientem
materiam venter acceperit, nec sic quidem
ignis operatio conquiescit. Nam quemadmodum in -o coadunationem quamdam totius
materiae perficit.
c o n f li g o - com- G l . P h l o x . 214, 2, 27.
c o n f io - com- G l . P h ilo x . 213,2, 44.
c o n f in o - n. locut. -ntes ad fidem, de
catechumenis : D io n . Coll. 233 A 9 et apud
omnes Ecclesias dominicum specialiter cum
Pentecoste sua Pascha defendat, quibus solis
per annum diebus ad fidem -entibus genera­
ba baptismatis tradi convenit sacramenta.
c o n f lu x io - actus confluendi, transi. :
C a s s . Hist. 209, 14 horum igitur omnium
malorum inmensa -o brevi tempore generata
est.
c o n f o e d u s t u s - P a u l. d ia c . Fest. 35, 26 -i
foedere coniuncti.
c o n f o r a n e u s - -fu- inf. — Qui est eiusdem fori, scil. artis: G l. Philox. 216, 1, 10
-fu-us : ctùvtexvoç.
c o n f o r m o - v. Lx confirmo.
c o n f o r t o - ind. pf. -abit A b . in s c r . 1229,
5.
c o n f r a c c io - v. Lx confractio.
c o n f r a c t i o - de eucharistia (cf. B la i s e ) :
O r d o R om . 140, 31 expíela -e, diaconus
minor, levata ... patena, deferì ad sedem.
c o n f r a c t o r iu m - -ato- L ib. S a c r . 177, 1,
8.
c o n f r a t e r - sensu christ., de episc. et
simil. : S te p h . v 798 D 3 Stephanus episcopus, servus servorum Dei, rev. sanctissimo -i
nostro Dominico archiepiscopo S. Raven.
Ecclesiae.
c o n f r a t o r i u m - v. A2 confractorium.
c o n f r i c c io - v .L x confrictio.
c o n f r i c t u s - v. A2 confrixus.
c o n f r i n g o - in liturg., de fractione panis
eucharistie! : O r d o R om . 140, 21 reliqui de­
43
LEXICON
scendimi ad presbyteros, ad (= ut ?) -ant ho­
stias.
c o n f r i x u s - -ict- inf. — Transi. : P e l. ii
112, 36 quanto mentis frigore fraternitas
vestra torpuerit, quae nec -icta recalescit.
c o n f u g e la - P a u l. d ia c . Fest. 35, 7 -am
antiqui confugium dicebant.
c o n iu g io - ind. pf. -iit P a u l. d ia c . Hist.
Lang. 110, 5 ; inf. praes. -iere 167, 9.
confugium - transi. : Ioh. viii 81, 12 quatenus ... quod ad sanctos apostolos (Leontardus) fecit -um ... misereo illius nunquam
omitías.
c o n f u r a n e u s - v. A2 conforaneus.
c o n iu g io - seditio: C a s s . Var. 25, 24
populi -e sublata constituatur a vobis prasini
pantomimas. — De naturis Christi : A n a s t.
A p o c r . Ep. 664 A 15 refellat autem eos qui
unam operationem et naturam unam divinitatis et humanitatis eius dogmatizan! : utpote
convertibilitatem simul et commistionem,
-emque ac divisionem utriusque ipsius natu­
rae annuntiantes. — N. locut. sub -e,
confuse, indiscrete: C a s s . Var. 51, 1 nolumus enim sub -e largiri, quod decet sub
ratione distribuì.
c o n f u s u s - n. lo c u t. ln -o, c o n f u s e :
C o n c o r d . 258, 56 q u a n tu m d e a lia d o n a ...
m ittat in -o c u m a lia s só ro res.
c o n g a u d e o - seq. infin. : los. F l .
Apion. 79, 11 magnifiée namque sapientes
de regionibus suis gloriantur et earum
nomine vocari -ent.
c o n g e l o - -llegat inf. — G l . P h ilo x . 213,
1, 19 -llegat : a u v 7 rf|a a si, KpuaiaXXoî.
c o n g e n e r o - pass., una cum alqo nasci,
ortum habere : D io n . Gr. Nyss. horn. 354 C 6
sed quid sibi vult et ipsius habitudinis recti­
tude, quid autem non ad vitam -antur corpori
virtutis effectus.
c o n g e n e u s - congener : B o e t h . Anal,
post. 721 B 6 unde et in aliis conveniunt hae
rationes non -is.
c o n g e n ia t u s - transi., simul genitus,
simul exsistens : C a s s . Var. 38, 1 cuneta
siquidem, unde famam captai humanitas, in
te -a sederunt, patria, genus, instituía praeclara.
c o n g e r r o - v. A l Icongero.
c o n g e s t u s - -cess- inf. — G l . P h ilo x .
215, 1, 8 -cessa : auvr|ypéva.
c o n g iu s - nom. -um G l . P h ilo x . 216, 2,
16 -um , nom. pl. -a R a th . Opuse. 491 A 2.
c o n g lo b a d o - m ultitudo : Pass . M arti-
12, 11, 4 abom inabilium pessim o-
nae
rumque spirituum -o.
c o n g lo b o - -vo G l . P hilox. 216, 2, 20.
conglobatio.
A l conglobo.
- v. Lx conglutino.
c o n g lo v a tio - v. A l
c o n g lo v o - v.
c o n g ln tt in o
c o n g r e d io r - sensu christ., de pugna spi­
rituali : L ib . S ack. 121, 2, 47 o felix et inclytus D om in i praeliator. qui m undi -ssus prin­
cipi innumeram populi multitudinem vitae
sociavit.
co n g reg a cio - v. Lx congregatio.
1,
c o n g r eg a d o - -gazo- M on . N eap. A rch. I
9 3 7 , 10 5 , 2. — De exercitu : C ass . Var.
a.
10 0 , 10 ut ad defensionem vestram directus
exercitus nostris humanitatibus aleretur
solumque auxilium provinciae de tarn
magna -ne sentirei. — De senatu : C ass . Var.
1 7 7 , 2 0 locum tuum tracta, ut omnes te iudicem honoratae -is agnoscant. — De reb. :
C ass . Var. 1 0 3 , 12 mons tanta flammarum
-ne succensus. — Sensu christ., de monachis
vel sacerdotibus : M on . N eap. A rch. I 2, a.
9 5 6 ,4 9 , 6 certum est nos theodonanda humilis abbatissa m onasterii... ancillarum dei una
cum cumta -ne monacharum memoratis mei
monasterii... recepimus ... omnes chartulas :
I 2 , a. 9 5 9 , 7 4 , 8 tu (igumenus) una cum
consensu et volutale cuncte -is monachorum
... tui monasterii: mihi rendidistis dispositum: 1 2 , a. 9 7 1 , 2 0 2 , 5 certum est me Cri­
stina relicta quondam occi ferrarii per abso­
lu tio n cunta -o sacerdotum chartula sancii
petri ...venumdedi et tradidi tibi ... integras
duas menbras.
c o n g r e g a tiv u s - ad congregandum idoneus, abs. : B oeth. Top. Arist. 921 D 9 nam
eius qui est in corporibus -urn et disgregativum visus, eius vero qui in m elodiis non
eaedem differentiae ; quare aequivocum
color, nam eorum dem eaed em differentiae.
c o n g r e g a t o r - qui pecuniam colligit:
R ath. Prael. 273 A 15 om nis ... dives, aut
iniquus, aut iniqui est haeres. ... Aut iniquus
ergo si congregai, aut iniqui haeres, si -i suc­
c e d i.
c o n g r e g a z o - v. A l
1 con grego -
congregatio.
-antem sit pro -egetur inf.
— D e pecunia vel divitiis, colligere : C ass .
Var. 23, 29 tunc enim accidit, ut ... sumptus
com petentes vestris iam penatibus -are velitis : Paul. diac. Hist. Lang. 98, 3 quod ego
44
PASCHALIS SMIRAGLIA
multis annis -avi, tu infra paucum tempus
prodige dispergis ; in malam partem : R a th .
Prael. 273 A 13 iniquum est enim, ut quod
Deus omnibus contulit generaliter, quidam
-ent singularités — De rebus variis : C a s s .
Vas 369, 18 copia ilia mirabilis ... quae subterraneis horréis aliquantulum -ata, diuturnam casei facit esse substantiam: P a s s .
M a r t in a s 12, 9, 9 imperator sta, et adiuva,
quia contractas est Apollo, et -a fragmenta
eius. — Sensu christ., de, synodis: C o n c .
R om . 826 554, 6 religiosas sancto Spirita
-ante conventus hortatur, ut quaecumque ...
necessaria sunt cura diligentiore tractemus ;
monachis : M on . N eap. A r c h . I l , a. 920, 25,
19 tune hordinetur ea (scil. ecclesia) igumenus qui fuerit in congregatione sanctorum
sergi et bachi qui nunc -ata esse videtur in
viridario ; fidelibus : C h r o n . A l t . 7, 39
constitue tibi, u t ... ediffices ad meum (scil.
S. Petri) honorem ecclesia, ut in meum natalis die ibique -antem sit cunctum quod Torcelensi populo.
2 c o n g r e g o - v. Lx congruus.
c o n g r e m o - v. A2 coneremo.
c o n g r ig u m - v. Lx congruus.
c o n g r u e n s - pertinens: S tep h . viii 1091
A 14 committimus tibi ... puellarum locum
... cum officinis -ibas.
c o n g r u e n z a - opportunitas : R a th . Prael.
145 A 1 vacanti mihi, et -a temporis, situs et
causa pariter arridente, visum est pauca ... in
isto libello congerere.
c o n g r u g u - v. Lx congruus.
c o n g u g iu m - v. A2 coniugium.
c o n g u n t u s -w .Lx coniungo.
c o n g u s - v. A l coniux.
c o n ib e o - v. Al et A2 coniveo.
c o n ic io - coki- G l . P h ilo x . 212, 2, 18,
coi- P a u l. d ia c. Fest. 41, 1 5 :9 9 ,2 7 . — Ind.
praes. -iecit G l . P h ilo x . 217,1,2. — Depon,
more, -/, consequi: G l . P h ilo x . 217, 1, 8
-iectus est : ETU%ev .
c o n ie c tiv u s - v. A2 coniunctivus.
c o n ic e lo - invenire, excogitare: R a th .
Prael. 159 A 9 illud magis exerce, quod ... a
Deo inspiratorum medicorum vera, quia pro­
bata invenit solertia, quam quod infelicium
meretricularum diabolo acta -avit dementia.
c o n ie c t o r - colector inf. — G l . P h ilo x .
212, 2, 20 c o le c to r : ô p v i0 O K p ÎT î|ç
(ô v etp o -).
c o n ie c t u r a
- argumentum, testimonium :
R ath. Prael. 220 A 10 nullam quoque nobis
noverint suppeditare scientiam, cuius hie
quoque rei enormem satis capere valeant
-am.
c o n ie c t u r o - coniecturam facere : B oeth.
Anal. post. 756 C 4 ad probandum autem
terminum per divisiones, tria oportet -are.
c o n ie c t u s , us - coie- inf. — Paul . diac.
Fest. 50, 52 coiectus lapidum.
c o n if l o - v. A2 ciniflo.
c o n in g o - v. A l coniungo.
c o n io l u m - cu- M on . N eap. A rch . IV, a.
1012, 54, 8. 31. — Sing., nom. -us M on .
N eap. A rch. IV, a. 1015, 75, 30, abl. -u IV, a.
1012, 57, 23 ; pl., nom. -as IV, a. 1015, 76, 2,
abl. -as IV, a. 1015, 75, 16. 78, 2. — De
agris, parva portio : M on . N eap. A rch . IV, a.
1012, 58, 33 et quantas glandes aut castanies
vel insertes in ipsum -urn nostrum abueris
communiter ambas partes illas bactere et
colligere debeamus : IV, a. 1016, 86, 24 quas
vero memoratum -urn cum memorata petia
de terra ... mihi meisque heredibus dedistis
ad lavorandum at detinendum : IV, a. 1016,
89, 22 excepto ilium -urn qui est intus ec
finis et alia una petia que per chartula datum
abêtis at cesario.
c o n is t o -w. Lx consisto.
c o n iu g a li s - -ia, subst., coniugium :
D ion . Coll. 233 D ì de -ium ... violatione
requisisti.
c o n iu g a t io - k- Paul . diac . Spec. 626,
25.
c o n iu g a t u s - subst., matrimonio iunctus : C onc . R om. 826 554, 3 de castitate
-orum et a concubinis abstinendum : Ioh . viii
285, 18 de separatione -orum maximam
curam assumas.
c o n iu g iu m - -ngu- inf. — nom. sing, -us
L ex R om . R aet. 333, 4, abl. pi. -a L ex R om .
R aet. 443, 9. — De vineis, iugum : C hron.
A lt. 9, 27 constitueront de his qui inquisissent, in illis littoris per -ngugis vineis faceret
per consensu episcoporum, sive vendicione
acciperet.
c o n iu n c t io - verborum inflexio, coniu­
gatio: Paul. diac . Spec. 626, 10 ecce
quinqué formis adest secunda -o.
c o n iu n c t iv u m - coniunctio : G l . P hilox.
217, 1, 1 -urn: auÇuyia ßqpciTcov.
c o n iu n c t iv u s - -iect- inf. — G l . P hilox.
216,2, 35 -iectivus : aupTtXeKTiKÔç.
LEXICON
- v. A l coniunctio.
- ind. pf. I a pers. p l. -nsimus
M o n . N eap . A r c h . II, a. 9 9 6 , 1 5 3 , 11, coni,
pf. 3 a pers. sing, -ncserit L e x Rom .
R a e t. 3 3 4 , 12. — In re mil., se -ere, proelium committere : P a u l. d ia c . Hist. Lang.
1 6 0 , 11 cumque iam prope essent (acies), ut
se -ere deberent. — Transi., sensu spirit. :
V e r c . in s c r . 6 7 2 2 , 7 terris ac caelo -tus ...
hic honoratus adest : S a c r . G e l. 2 2 5 , 6 universitatis creatori gloriosa passione -tus est
(martyr) : A n a s t . Vita loh. El. 5 1 4 , 2 , 2 7 Deo
per rectam fidem et Catholicam Ecclesiam
-ti.
c o n iu n x - v. A 1 et A2 coniux.
c o n iu p o - v. A2 coniuro.
c o n iu r a c io - v. A2 coniuratio.
c o n iu r a t i o - -cio G ump. Vene. 218, 30.
— Adiuratio ad daemonem alliciendum:
M ir . A nast. 236, 3. 4 -em accepi super coronani meam et violenter ingressus sum ; vio­
lenter non egredior de hoc corpore, quia non
possum confringere -em quae data est mihi
super coronam meam. — Iusiurandum :
F orm . M er . 692, 8 interroge! eos sacerdos et
istam -em dicet.
c o n iu r a t o r - qui simul cum alio iurat :
Paul . diac . Fest. 51,29 consponsor -r.
c o n iu r o - -pante pro -rantes C ap. inscr .
4539, 5.
c o n iu s - v. A2 coniux.
c o n iu x (-nx) - coi- C ap. inscr . 4536, 3 :
M ediol. inscr . 6304, 1, -us M on . N eap.
A rch . II, a. 990, 98, 6 : al. ; cogi pro -iugi
M ediol. inscr . 6261, 1, -iuci B enev. inscr.
2082 b, 5 : F lor, inscr . 1731,6, -iugae K al .
L eon . 340, 37, -iuse V ols , inscr. 2837, 4. —
Sing., gen. -ius M on . N eap. A rch. I I , a. 941,
126, 4, -iugi I I , a. 936, 85, 5, -iugim I 2, a.
957, 53, 5, dat. -iuge 1 1, a. 942, 128, 10, abl.
-iugem D ert. Inscr . 7404, 8.
c o n iv e n t i a - cohib- G l . P hilox. 212, 2,
17. — E xaltatio: G l . P hilox. 216, 2, 28 -a:
c o n iu n c t o
c o n iu n g o
psT E topiapôç.
c o n iv e o - cohib- G l . P hilox . 212, 2, 8,
conib- G l . P lac . 17, 1,13.
c o n iv u m - coki- G l . P hilox. 212,2, 15.
— G l . P hilox. 216, 2, 30 -um : KàXuÇ
pôôou pepwcœç (= calyx rosae clausus).
c o n j ic io - v. A l conicio.
c o n j u n c t u s - v. A l coniunctus.
c o n t a c io - v. A2 conlatio.
45
c o n t a d o (coll-) - -cio- L e x R om . R a e t.
389,14. — Colloquium : D io n . Coll. 232 A 6
servorumque Dei maximi consortio atque
societate gaudebat (papa Gelasius). Quorum
spiritali coli ne tanto divini amoris studio,
tanta verbi Dei meditatone fovebatur. — De
naturis Christi: D io n . Cyr. syn. 239, 3 nec
iuxta -em vel conexionem (gr. Kaxà TtapàOeatv) modum coniunctionis advertimus :
Gump. Vene. 217,1 dominici corporis et san­
guinis coll-em ... veneratus est.
c o n la t iv u s - v. A2 collativus.
c o n le g a c io - v. Lx conlegatio.
c o n le g o - v .L x contigo.
c o n lig a t io - v .L x conlegatio et A2 colligatio.
1 c o n t ig o - v. Al et A2 1colligo.
2 c o n tig o - v. A2 Icolligo.
c o n lis io - v. A2 collisio.
c o n lo c a t io - v. A2 collocatio.
c o n lo g o - v. A l conloco.
c o n lo q u iu m (coll-) - transí., familiaritas: C a ss . Hist. 21, 19 alios autem velut
effeminates aversatus (Constantins) expulit
a suo coll-o. — N. locut. divini coll-iifamiliaritas, de gratia : Ps. G r e g . Exp. 567 D 7
postquam divini coll-ii peccando familiaritatem perdidit, mortis legibus succumbens,
requiem felicitatis aeternae amisit (primus
homo).
c o n lu d iu m (coll-) - abl. sing, -urn inf. —
Ludus : R a th . Prael. 305 C 15 labora, sere,
congrega, nullas dederis ferias, nullum tibi
coll-um, nullam pausam, nullum tempus
indulgeas vacation!. — Coitus : G l . P h ilo x .
217, 1, 28 -urn: auvSoiaapôç. — Sensu
leg., collusio (cf. Duc.) : M o n . N eap . A r c h . I
1, a. 820, 7, 6 et quid si vobis menime inantestare aut defendere potuerimus primis
omnium de -um iuremus vobis secundum
legem ; I 2, a. 959, 75, 17 excepto si de
memóralas terras perdideritis clara facta
veritate ut super legitur sine omni vestro
coll-o tunc at mensura per passi alium tan­
tum vobis dare debeamus de memorata terra
mea.
c o n m e m o r o - v. A2 commemoro.
c o n m e n d a c io - v. A2 commendatio.
c o n m e n d o - v. Al et A2 commendo.
c o n m e r t iu m - v. A2 commercium.
c o n m in is t e r - v. A2 comminister.
c o n m it t o - v. A2 commino.
c o n m u t o - v. A2 commuto.
46
PAS CHALIS SMIRAGLIA
c o n n a s c o r - transi. : C a ss. Var. 82, 14
origo ipsa iam gloria est : laus nobilitati -itur.
c o n n a tu r a le s - eiusdem naturae : A n a s t.
A p o c r . Ep. 676 B 9 Bero ... operationis unalitate deitatem Christi et humanitatem simul
confundens naturaliter, et partiens personali­
ter, dissolvi! vitam, ignorans solius -ium personarum -is identitatis eamdem ipsam Opera­
tionen! esse significativam. — Innatus,
congenitus : B o e th . Anal. post. 760 D 6
videtur autem haec omnibus inesse animalibus, habent enim -em potentiam iudicativam, quam vocant sensum.
c o n n e x io - v .L x et A l conexio.
c o n n u b iu m - conu- G l. P h ilo x . 217, 1,
4: S a c r . G r e g . 110, 29.
c o n n u m e r a d o - actus connumerandi :
A n a s t . Vita loh. El. 5 1 4 , 2 , 1 volens autem
nec huius boni esse inexpers, videlicet
monachicae vitae -is, studet rem talem.
c o n n u m e r o - seq. inter cum gen. pro
acc. : C h r o n . A l t . 8, 13 -a me inter sancto­
rum martirum et electarum sanctarum virginum. — Enumerare : C a ss . Inst. 101,20 sta­
tus ergo tarn rationales quam legales a
quibusdam certius XVIII -ati sunt: B e n . i
684 C 2 sed ñeque mundanae leges, -atis
personis quae inter se nuptias non contrahunt, de huiusmodi aliquid dicunt.
c o n n u n c u p o - simul nuncupare : D ion .
Cyr. syn. 239, 20 is qui susceptus est, cum
eo qui suscepit, -atur deus.
c o n o r - -averit Ion. vin 105, 3. — Abs. :
R a th . Prael. 209 D 1 usus erroris instabilem
facit, -atur contra se, et labitur sub se.
c o n p a g e s - v. A2 compages.
c o n p a g in o - v. A2 compagino.
c o n p a r a t io - v. A2 comparado.
c o n p a r a tiv e - v. A2 comparative.
c o n p a r a t iv u s - v. A2 comparativus.
c o n p a s c u u s - v. A2 compascuus.
c o n p a s s io - v. Lx et A2 compassio.
c o n p a t r ia - G l . P h ilo x . 217, 2, 18 -a:
aupTraipicoiriç.
c o n p a t r io t a - v. A2 compatriota.
c o n p e d itu s - v. A2 compeditus.
c o n p e lla t io - v. A2 compellatio.
1 c o n p e llo - v. A l et A2 1compello.
2 c o n p e llo - ind. praes. pass. 3a pers. pl.
-entur inf. — Transi., f. ascribere : C h r o n .
A l t . 13, 1 (Benedictus papa) scripsit et
confirmavit privilegi! preceptum gardinalis
Romane universalis ecclesie, que archipre-
sbiterii sive episcop oru m in illorum ordine
-entur, cum triginta alii presbiterorum . —
Sensu spirit. : C oncord . 288, 27 si quis in ­
sp ira ta n e D e i -pulsus se clericaverit.
c o m p e n d iu m - v. Lx et A2 compendium.
c o m p e n s a d o (com -) - rem uneratio, ital.
ricompensa: C ass . Var. 19, 29 sed a quo
actus fid elis exigitur, corn o im m inuta praestetur : I oh . vni 137, 31 pro certo scias te
dignam a nobis -em e sse ... recepturum :
R ath. Prael. 171 B 2 si qua fuerit c o m -o
attributa, ... oblitum (invenies eum ) am icitiae praeteritae.
c o n p e r e n d in a t u s - v.
A2 comperendina-
tus.
c o n p e s c o (com-) - compre- G l . P hilox.
214, 1, 15. — Ind. pf. act. 3a pers. pi.
conspescuere L ib . S acr. 155, 1, 16, coni,
praes. 3a pers. sing, conspecat L ib . S acr. 83,
2, 33 ; com-et pro -it G l . P hilox. 214, 1, 27.
— Paul . diac . Fest. 35, 10 -ere est velut in
eodem pascuo continere : 63, 25 dispescere
est proprie pecus a pastione deducere, ut -ere
una pascere et in uno loco continere. — In re
med., sanare : A n . ex div. 137, 28 (malba)
trita cum rosaceo, apium hictos -it.
c o n p e t it i o - v. A2 competido.
c o n p e t o (com-) - com-ens, adi., f. coaevus, synchronus : A nast. A pocr. Ep. 670 A 8
etenim et mihi ... naturalis sermo meus
cognatus est et com-ens, cum sim rationalis
et intellectualis anima, cuius secundum natu­
rami est a se mobilis operario ac prima virtus,
semper mobilis sermo naturaliter ex ea profluens. — Com-entes, subst., poscentes :
C ass . Var. 22, 11 et a nostra mansuetudine
importunitates com-entium summovemus.
c o n p ilo - v. A2 compilo.
c o n p it a li s - v. A2 compitalis.
c o n p it u m - v. A2 compitum.
c o n p la c e o - v. Lx et A l complaceo.
c o n p la c o - v. A2 complaco.
c o n p le c t io
Lx complexio.
c o n p le c t o r - v. Lx complector.
c o n p le o - v. L x ,A Ì et A2 compleo.
c o n p le t i o - v. A2 compledo.
c o m p le x - v. A2 complex.
c o n p le x i o - v. Lx et A2 complexio.
c o n p le x u s - v. A2 complexus.
c o n p lu r e s - v. A2 complures.
c o n p lu v iu m - v. A2 compluvium.
c o n p o n o - v. Lx, A l etA 2 compono.
c o n p o s i c io - v. A 1 et A2 composido.
LEXICON
- v. Lx composite.
- v .L x et A2 compositio.
c o m p o s ito r - v. A l compositor.
c o n p o s i t u s - v .L x compositus.
c o n p r a e d e s - P a u l. d ia c . Fest. 35, 8 -es
eiusdem rei populo sponsores.
c o n p r e e n d o - v. Lx, A l et A2 comprehendo.
c o n p r e h e n s io - v. A2 comprehensio.
c o n p r e h e n s o r - is qui comprehendit :
P a u l. d ia c . Hist. Lang. 130, 8 nec tarnen
eum suus -r gladio ferire ... dignatus est.
c o n p r e h e n s u s - comprehensio : G l . P hilox . 218,1, 25 -us : ctuvokt] Kai aùXXr|X|/iç .
c o n p r im o - v. A2 comprimo.
c o n p r o b a t io - v. A2 comprobado.
c o n p r o b o - v. A2 comprobo.
c o n p r o v in c i a lis - v. A2 comprovincialis.
c o n p r o v o - v. A2 comprobo.
c o n p u n g o - v .L x et A2 compungo.
c o n p u s i t i o - v. A l compositio.
co m p u to - v. Lx et A l computo.
c o m p u tu s - v. A l computus.
c o n q u a e s t i o - quaestio, discussio : R ath.
Opuse. 587 B 3 si de psalmis, et non de alio
in isto concilio debet esse -o, me primum ad
examen producite.
c o n q u a s a t io - v. Lx conquassatio.
c o n q u a s o - v. Lx conquasso.
c o n q u a t e r n o - in ordinem quaternarium
redigere : G l . P h ilo x . 218, 1, 37 -at: Çeuyvúei K ara x sa a áp c o v .
c o n q u e d o - v. A2 conquiro.
c o n q u e r it o r - f. queritari : R a th . Opuse.
373 A 9 nonus (scil. libellus) satisfacit humilitatis sub pallio invectivae, satis Brunoni
propensas scriptor qui fuerat, sermone -ans
lugubri.
c o n q u e r o - v. A2 conquiro.
c o n q u e r o r - seq. super pro de: R a th .
Prael. 213 A 3 tunc -entern super te audit
ipsum, cui detrectas fructum deferre ope­
rami.
c o n q u e s i t io - v. A2 conquisitio.
c o n q u e s i t u s - v. A2 conquisitus.
c o n q u i d o - v. A2 conquiro.
c o n q u i n is c o - adgeniculari : R a d . Pard.
372, 16 solotenus -entes, ... has voces cum
prece et magnis promissionibus emittebant.
c o n q u ir o - com- M o n . N eap . A r c h . II, a.
990, 106, 17, quonque- II, a. 982, 20, 15,
-que- inf., -qued-1 2, a. 979, 275, 13, -quidII, a. 983, 37, 18. — Ital. conquistare : P a u l.
c o n p o site
c o n p o s i t io
47
Hist. Lang. 103, 6 -ens dominis
maxima palma suis : V ita A spr. 177, 18 -sita
Neapoli Christo Domino. — Acquirere :
M on . N eap. A rch. I 2, a. 979, 275, 10 concedimus vobis ... omnes terras ... quantum in
antea tu tuosque posteros a quobis homine
vel a quocumque partibus parare aut -que­
rere potueritis.
c o n q u is it io - -que- Paul. diac . Hist.
Lang. 104, 9.
c o n q u is itu s - -que- inf., -quist- inf. —
Subst., de omni re acquisita, possessio:
C artm. 597, 1, 9 et insuper concede sibi ...
omne suum -quistum quod nunc habet, aut
inantea adquirere potuerit : M on . N eap.
A rch. I 2, a. 952, 30, 25 promittimus vobis
... omnibusque nobis pertinentibus simulque
et in omne nostrum paratum et -que-um sive
quod nunc abemus vel abituri fuerimus : IV,
a. 1011, 44, 7 ecclesia ... qualiter mihi ad
meum -urn ocbenit da albo filius quondam
mauri.
c o n q u is tu s - v. A2 conquisitus.
c o n r e g io n e - Paul . diac. Fest. 58, 2 -e e
regione.
c o n r ig o - v. A l corrigo.
c o n r o b o r a t u s - v. A 1 et A2 corrobora­
te .
c o n r o d o - v. Lx corrodo.
c o n r o v o r a tio - v. A 1 corroborado.
c o n r u p c io - v. A2 corrupdo.
c o n r u s p o r - v. A2 corruspor.
c o n r u t u n d o - v. A2 corrotundo.
c o n s a c e r d o s - collega in sacerdotio vel
in episcopato : Cass. Hist. 399, 10 has no­
stras litteras destinavimus per dilectissimum
fratrem nostrum et -em Helpidium presbyterum : Ioh. viii 170, 25 Fotium ... in pontificali
officio comministrum, in pastorali magiste­
rio -e m ... recipimus.
co n sa cr a r lo - v .L x consecrado.
co n sa cra n eu s - v. A2 consecraneus.
consacratom i - v. Lx consecratum.
co n sa la n e u s - v. A2 consadneus.
c o n sa lin eu s - -ala- inf. — G l . P hilox.
218,1,41 -ala-us : crûvaXoç.
c o n s a n g u in e it a s - v. Lx consanguinitas.
c o n s a n t a n e u s - v. Lx consentaneus.
c o n s c a r ifo - f. scarifare : G l . P hilox.
218, 1,43 -at : Kaia^uei.
c o n s c e n d o - cose- M ediol. inscr. 6253,
11, -seid- C lus , inscr. 2589, 5. — Transi,
sensu christ., ascendere : R esurr. 112, 373
diac.
48
PASCHALIS SMIRAGLIA
cuncti Dominum cognoscite verum qui solus
animam facial -ere lucem : R a th . Prael. 205
D 3 stude terram de corde purgare, ut expe­
ditos et liber, virtutum pennis, ... in coelum
... possis -ere. — Provehi : R a th . Prael. 167
B 5 perpendens, quoscunque ex paupere et
infimo genere, ad summos honores -ere.
c o n s c id o - v. A2 conscendo.
c o n s c ie n t ia - consti- S a c r . G e l. 166, 28.
c o n s c ilia r iu s - v. Lx consiliarius.
c o n s c iliu m - v. Lx et A2 consilium.
c o n s c is c o - fort, perper. pro conscin­
dere : G l . P h ilo x . 215, 1, 34 -<s>ciscat:
KaxaaxiÇei.
c o n s c r ib o - transi., sensu spirit., f.
vocare : A n a s t. Vita loh. El. 505, 1, 55 sed
hoc potius petas a Christo, ut ibi me -at, ubi
veraciter conscriptio beata consistit.
c o n s c r ip t io - transi., sensu spirit., f.
vocatio: A n a s t. Vita loh. El. 505, 1, 55 sed
hoc potius petas a Christo, ut ibi me conscribat, ubi veraciter -o beata consistit.
c o n s e c r a d o - v. A l consecrado.
c o n s e c r a n e u s - -sac- inf. — G l . P h ilo x .
218, 1, 41 -sac-us : ouvpóorqg.
c o n s e c r a d o - de eucharistia : O r d o R om .
140, 35 fiat commixtio et -o corporis et san­
guinis ... Christi : R a th . Prael. 231 B 4 nisi
forte tu multum differre adhuc nescis inter
umbram et veritatem, ... cinerem vitulae et
-em eucharistiae ?
c o n s e c r a t o r - qui consecrat : I oh . vni
2 2 0 , 2 7 regulariter illum electum et proprio
archiepiscopo prebente consensum et episcopos -es illius litteris,... rogante, consecratum fuisse ... episcopum ... agnoscimus ; de
Deo : L ib. S a c r . 6 2 , 1, 4 4 sacrator ipse tous,
ipse omnium -r. qui unguentum de potestate
sanctificas.
c o n s e c r o - -segr- S a c r . G e l. 8 2 , 1. —
Sensu christ., de Ecclesia cathol., generai. :
S a c r . G e l. 14 7 , 21 Deus, qui ecclesiam
tuam Apostoli tui Petri fide et nomine -asti.
— De singulis ecclesiis : G e l. Decr. 7 , 14 9
secunda autem sedes apud Alexandriam
beati Petri nomine a Marco eius discípulo ...
-ata est : P ass. V ig . 16 5 , 2 , 61 (Vigilius)
condidit (busta) in ecclesia, ipsorum (sancto­
rum) nomini ab ipso Domino -ata; eccle­
siam catholicam -are, earn ad cultum catholicum reddere : P e t r . suso. Chron. 1 7 7 , 10
Imperator ... voluit ... ecclesias Arrianorum
catholicas -are. — De aliis rebus : S a c r . G e l.
4, 17 hunc diem per ... partum beate Marie
virginis -asti: 112, 15 hunc diem beatorum
apostolorum ... martyrio -asti : 83, 21 cereus
iste in honore nominis tui -atus. — De
Eucharistia : O rdo R om . 146, 23 deportatur a
subdiacono oblationario partícula fermenti
quod ab apostolico -atum est. — De personis, alqo ecclesiastico muñere insignire:
M ir. A nast. 244, 10 (episcopus) -avit earn
(puellam) inter ancillas Christi : I oh. viii 76,
10 si canonica in -andis episcopis statuta servasses, numquam ... de -ato controversia
quelibet nasceretur: L eo a b . Hug. 689, 26
clerus et populus ... unum sacerdotem ... elegerunt et eum Romam, ut ibi consecraretur,
mandaverunt; devovere: L ib . S acr. 3, 1, 18
Deus cui beata Cecilia ita devotione placuit
castitatis. ut coniugem suum ... tibi fecerit
-ari: Pass . M agni 715, 1, 58 quem Oc//.
Ianuarium) Dominus sibi martyrem -avit. —
-tus, sensu christ., de locis, cultui destinatus :
R ath. Opuse. 559 B l l nullus extra ecclesiam per domos aut in locis non -is missam
cantet ; in alcis ecclesiae dedicatione : P etr.
subd . Chron. 163, 5 ab ecclesia sui nominis
-a transferentes ... conlocarunt (Fortunatum)
in ecclesia Stephania. — Virgines -tae Deo,
monachae : R ath. Prael. 252 B 15 -tas vero
Deo virgines tanto magis a cuiuslibet usu,
colloquio vel visu decet fore remotissimas
quanto magis sponso castissimo i ll i ... se stu­
dent servare castissimas.
c o n s e c t a t o r - qui consectatur: C ass .
Hist. 13, 39 discordantes inter alterutros
praesules ecclesiarum singuli, de quibus studebant, suis -ibus scribebant.
c o n s e c u t io - progressas : D ion . Gr. Nyss.
horn. 397 B 12 ita prorsus hac eorum -e, ad
id quod non existet, anima resolvetur, quia
impossibilis erat ei per necessitatem ad
meliora transgressas.
c o n s e d e o - v. A2 consido.
c o n s e g r o - v. A2 consecro.
c o n s e n s i o - -ntio inf. — G l . P hilox. 218,
2, 12 -ntio et consensus : ouvicaTâGecriç.
c o n s e n s u s - -ent- Ioh . xii 1029 A 12 :
R ath. Prael. 262 D 3. — Acc. sing, -u L ex
R om . R aet. 310, 9: C hron. A lt. 9, 27, abl.
sing, -i M on . N eap. A rch. I 2, a. 970, 193, 5,
-um 1 1, a. 936, 85, 5 : al.
c o n s e n t a n e a - -um, subst. : G l . P hilox.
218, 2, 13 -um : aup4>œvia . — PI. -/, subst.,
in malam partem, sectatores alieuius sectae
LEXICON
vel haereseos : C a s s . Hist. 74, 20 quibuscumque ... prava videbatur Arii secta, suscipiebant super Ario Alexandri sententiam,
tamquam iustum contra -os Arii eins videretur esse decretum ; consocii (ital. complici) :
Io h . vin 123, 9 fures cum omnibus -is suis ...
excommunicabimus. — N. locut. adverb.
sub -a volúntate, apte, concorditer : C a ss.
Var. 269, 5 administrate civitatum sub -a
volúntate iustitiam.
1 c o n s e n t ie - -ssenci- L e x R om . R a e t.
4 3 5 , 7 , -tium pro -tiunt G l . P h ilo x . 2 1 8 , 2,
2 2 . — Seq. ad cum acc. : R a th . Prael. 2 4 3 A
10 consului tibi et universo meo gregi, ...
cum ad illam epistolam ... -nsi. — Transit,
more : M o n . N eap . A r c h . I 1, a. 9 3 6 , 8 7 , 12
omnia memorata -erunt : al.
2 c o n s e n t ie - v. A2 consensio.
c o n s e n t io s - P a u l. d ia c . Fest. 57, 14 -a
sacra, quae ex consensu multorum sunt sta­
tuta.
c o n s e n t e s - v. A2 consensus.
c o n s e p e li o
- de rebus, seq. dat. :
A n a s t. Vita Bas. 301 B 10 dividens panem
in tres portiones, unam ... suscepit ..., aliam
vero servavit ad -endum sibi, tertiam autem
... suspendit super altarem. — Transi. : C a ss .
Inst. 160, 4 in novitate vitae reparabitur
genus humanum, quod longa vetustate fuerat
-tum.
c o n s e p t u m - -nect- inf. — G l . P h ilo x .
215, 2, 40 -nectum : avvento , eipypôç .
c o n s e p t u s - -si- P a u l. d ia c . Fest. 56, 13.
c o n s e q u e n s - a -ibus argumentum, in
dialect. : C a s s . Inst. 126, 12 a -ibus argumen­
tum est, quando positam rem aliquid inevitabiliter consequitur.
c o n s e q u e n t l y - consuetude : A n a s t . Vita
Bas. 299 B 1 qui (seil. Basilius et Eubulus)
pane et aqua, secundum -am quae ab ipsis
tenebatur, mensúrate perceptis, gratias egerunt Deo. — F. consonantia : Io h . v iii 9 ,1 1
per -am priorum nostrorum pontificum
matura cogimur esse iudicia.
c o n s e q u o r - coniectus pro -secutus G l.
P h ilo x . 217, 1, 8, -erentum pro -erentur 218,
2, 15. — Act. more : L e x R om . R a e t. 306, 8
si (homo) mortuus fuerit, antequam ipsa
causa -at.
c o n s e r b o - v. A2 conservo.
c o n s e r m o c i n a t o r - qui una cum aliis
sermones facit, transi., sensu spirit. :
49
A nast. Vita Bas. 295, 26 Basilius coelestium
virtutum -r.
c o n s e r o - -i, pass., sensu hostili, de iis
qui pugnam ineunt, f. -ere manus\ Paul,
diac . Hist. Lang. 161, 10 -untur itaque acies
perstrepentibus bucinis.
c o n s e r v a tiv e - B oeth. Top. Arist. 913 C
9 et salubriter vel effective, vel -e, vel signi­
ficative dicetur.
c o n s e r v a t iv a s - qui conservât : B oeth.
Top. Arist. 985 B 6 ut qui iustitiam legum
-am dixit.
c o n s e r v a t o r - sensu leg., qui observât :
Ioh. vin 104, 20 si quis huius apostolice cen­
sure ... violator extiterit ... perpetua damnatione ... extorqueatur, -r vero perenni benedictione... perfruatur.
c o n s e r v o - -rb- inf. — Seq. in cum acc. :
M on . N eap. A rch. I 2, a. 960, 79, 19 eum
(mV. vinum) -rbare debeamus in organea
nostra dies quatuor. — De hom., -rbare
filios, eis providere : M on . N eap. A rch. II, a.
982, 32, 19. 20 excepto si habuerit filios
legítimos aut naturales ut ipsi ei secundum
legem -rbet nunc autem ego ... propiteor me
habere filios legítimos et per -rbandos ipsos
filios meos iustam lege... — De reb. : M on .
N eap. A rch . 1 1, a. 703 aut 748, 3, 10 presen­
tem documentum binditionis ... in perpetuis
-rbamus temporibus. — Sensu christ., obser­
vare: Pass . R eg . 23, 1, 55 Christi ... praecepta -o.
c o n s e r v a s - com- O st. Inscr . 1963, 2. —
Qui una cum aliis Dei servus est, de Chri­
stianis : A nast. Vita loh. El. 500, 1, 40 quomodo, putas, nos -orum nostrorum petitiones
... debemus peragere ... ?
c o n s id e r a d o - v. A l et A2 consideratio.
c o n s id e r a d o - -cio C oncord . 241,16. —
Respectas : A nast. Vita loh. El. 508, 1, 48
ibat et ipse Sanctus, ut videret ... sepulcrorum -em. — N. locut. pia -o, de consilio
Romani Pont. : S teph. iv 978 B 3 si quis
autem ... temerator exstiterit de his quae a
nobis pia -e confirmata sunt, sciât se ... anathematis vinculo innodatum.
c o n s id e r a d o r - transi., sensu mor. : R ath.
Opuse. 620 B 5 illa (seil. crimina) ... solos
interficiunt operatores, ista et operatores
necant, et -ibus nocent.
c o n s id e r o - veile : R ath. Prael. 148 B 8
quanto minus a tramite rectitudinis deviare
-as. — Putare : R ath. Prael. 245 A 1 tantum
50
PASCHALIS SMIRAGLIA
vero hac me occasione -o profecisse, ut nul­
lum mihi amplius quam te videam amplectendum.
c o n sid o (-sedeo) - Seq. dat. : A nast. Vita
loh. El. 500, 2, 39 loquebatur (Ioannes
Eleem.) his qui ei -sedebant. — Transit,
more : C ass . Var. 195, 33 -is geniatum tribu­
nal. — Transi., alluere: C ass . Var. 64, 18
paludem ... promisit absorbere, illam famosam saeculi vastitatem, quam sub diutumitate licentiae quoddam mare paludestre
-sedit. — Sensu spirit., de Christo: L ib .
S acr. 74, 1, 51 erige nos ad -sedentem in
dextera tua nostrae salutis auctorem.
c o n s ig n a d o - v. Al consignatio.
co n sig n ifico - simul significare, transit,
more: B oeth. Div. 886 D 13 verborum est
-are tempora, nominum vero minime ;
intransit, more : B oeth. Top. Arist. 994 B 4
destruere autem difficillimum est accidens,
quia quam paucissima in eo data sunt, non
enim -at in accidente quomodo inest.
c o n sig n o - fut. pf. I a plur. -aberimus inf.
— Tradere: C artm. 596, 2, 27 sic ut ipsi
denarii in predicto monasterio -entur ipsi
abbati: M on. N eap. A rch. I 2, a. 970, 188,
20 et cum omnia que per inbentaneum ei
-aberimus in nostras posterisque nostris
memoratoque ... monasterio rebertantur
potestate ; transi., sensu christ. : A nast.
Synod. Theod. Papae 582 A 1 sufficit
namque nobis fides quam ... sancii Patres
-averunt: Petr. sued . Chron. 157, 5 distri­
buto talenti muñere, cum lucro Domino -avit
(Epithimitus). — De signo crucis: Pass .
Pancr . 56, 11 -ans se signáculo Christi,
consummatus est in gladio : O rdo R om . 146,
24 -ando tribus vicibus ... mittit (episcopus)
in calicem (fermentum).
1 co n silio , are - in m a la m p artem , ital.
complottare
(c f. B l a i s e 2 ) : C o n c o r d . 2 8 7 , 4
in iu stu m est ... n o b is cae la re, q u i co n tra
d o m in u m agu nt aut -ant.
2 co n silio , ire - n. locut. transi, in unam
sententiam -ire : Paul. diac. Fest. 36, 14
consilium vel a consulendo dicitur, vel quod
in unam sententiam plurium mentes -ant et
conveniant.
co n siliu m - -sci- C hron. A lt. 6, 20. —
Suasio : R ath. Prael. 205 A 12 animad verte
quid tibi -i melioris propheta agendum
decemit in Threnis ; -um accipere, suaderi :
R ath. Prael. 204 C 8 hortamur, si velis, ut
aurem cordis Psalmistae adhibeas dictis, quibus interrogans tibimet congruum statim
accepit -um. — Sensu christ., concilium,
synodus : C hron. A lt. 12, 24 Benedictus ...
pontificem (= pontifex) ... -um fecit decern
et octo episcoporum.
c o n s im il a n s - pl. neutr. -es inf. — Consim ilis: C hron. A lt. 7, 24 duo radia solis
-ntes.
c o n s ip t u s - v. A2 conseptus.
c o n s is t o - esse, stare (cf. B laise 5) : E p.
L ang . 711, 11 quatenus inoffense ante Deum
merearis -e re ; notum esse: B ert. Barth.
Lip. 40 C 9 quorum quaedam secundum traditionem antiquae relationis acta, quaedam
vero secundum rationem doctrinarum evangelicarum gesta -unt.
c o n s is t o r iu m - transi., sensu spirit. :
M ir. A nast. 234, 23 anima ... collocai sibi
dignum -um.
c o n s is t u r iu m - v. A l consistorium.
c o n s o b r in u s - cos- M ediol. inscr. 6312,
2, -su- L ex R om . R aet. 335, 19, -supQ uaest. mon . 591,31.
c o n s o c ia t u s - cum- Paul . diac. Hist.
Lang. 84, 20.
c o n s o c io - v. Lx consotio.
c o n s o e f a c i o - v. A2 consuefacio.
c o n s o g r u n i u s - v. A l consocrunius.
c o n s o la c i o - v. A2 consultatio.
c o n s o la r i o - v. Lx consolatio.
c o n s o la t o r i o s
- cum consolari, f.
redund. : A nast. Vita loh. El. 502, 2, 62
(Iohannes) consolabatur eum (scil. Nicetam)
verbis -is.
c o n s o lid o - sanare : V ita A spr . 177, 16
coepitque Aspren ... claudos -are. — Transi. :
CASS. Var. 237, 10 vos autem, quos sapientia
firmos efficit et mens religiosa -at : Ioh . vin
85, 32 commodum duximus Franciam ire
vestramque fratemam conpagem in pacis et
unianimitatis vinculum -are.
c o n s o lo r - ind. praes. -ator inf. — Gl.
P hilox. 218,2, 39 -ator : TrapapuOevcai.
c o n s o n a n t e r - -r responderé, paria paribus hostiliter responderé : R ath. Prael. 254 B
4 ille autem, qui interrogatus ab hostibus de
nomine, respondisse refertur, servum se fore
Christi, hosteque -r respondente, se flagellum esse Christi, fuitne iure damnandus ... ?
c o n s o n e - transi., una, uniformiter :
C a ss . Hist. 105, 74 evangelizamus autem
vobis et de consonanza sanctissimi paschae,
LEXICON
... ita ut omnes orientales fratres ... -e cum
Romanis et vobiscum et cum omnibus ab
initio pascha custodientibus ex hoc tempore
debeant custodire.
c o n s o p r in u s - v. Lx consobrinus.
c o n s o r c i u m - v. Lx, A l et A2 consor­
tium.
c o n s o r s - de Christo : R ath. Prael. 233 A
7 certe audivi ipsum Dominum, ipsum pontifìcem summum, ipsum -em, ipsum caput
om nium ,..., ipsum audivi dicentem in Evan­
gelio Deum.
c o n s o r t iu m - -ci- S acr . G el . 19, 15. —
In imag., cooperario, concursus : R ath.
Prael. 268 C 11 ubi enim, quos uno saltern
paschali tempore eadem debuit parere, filii,
ipsa vidua, ut ita dicam, sine -o tanquam viri
existente
matre ?
—
-um
lecti,
matrimonium: P etr . subd . lui. 878, 1, 1
capias hilaris nostri -a lecti. — Transi. :
C ass . Var. 19,1 prudentia vostra... scelestam
falsitatem a -o veritatis eiciat; -a honoris,
communes honores : R ath. Prael. 242 A 4
quam enim insolubilis, tam compassibilis est
dilectio maritalis, cum et eadem -a sunt
honoris. — Sensu christ., de beatorum societate cadesti: S acr. G el. 3, 12 ut ... dignis
conversationibus ad eius (seil. Christi)
mereamur pertinere -um : 207, 6 Cecilia
despecto mundi coniugio, ad -a superna
contendens.
c o n s o v r in u s - v. Lx consobrinus.
c o n s p a r s i o - v. Lx conspersio.
c o n s p a r s s u s - v. A2 conspersus.
c o n s p e c o - v. A2 conpesco.
c o n s p e c t o - aspectare, co n sp icere: Ioh.
XII 1026 A 5 si pastores ov iu m ... o cu lis -ant
vigilantibus ne aliqua ex ovibus ... pereat.
c o n s p e c t u s - de persona, reverentiae
causa : Paul. diac. Hist. Lang. 137, 14 si pla­
cet vostro (scil. imperatoris) -ui, volumus
hanc quam dicitis mulierem videre. — In
plur. maiestatis : C ass . Var. 83, 27 magnitudinem tu am ... ad com itatum ... evocamus, ut
et omatus de te regalibus crescat obsequiis et
tu nostris -ibus augearis. — Ante -um alcis,
coram eo : P etr. subd . Chron. 173, 19 fidem
suam exposuerunt ante -urn sanctorum episcoporum.
c o n s p e r g o - part. pf. -ars- inf., -arssA n . ex div. 134, 4. — Perfundere, madefacere : C ass . Var. 191,3 Pan ... primus -arsas
fruges coxisse perhibetur.
51
c o n s p e r s io - de naturis Christi, confusio,
mixtio : A nast. A pocr. Ep. 676 D 5 haeretici
... unum huius {seil. Trinitatis), id est ...
Iesum Christum, inanimatum, et sine intellectu ac sine ratione, ... introducentes, et
convertibilitatem simul et -em ac mutabilitatem ... utriusque naturae ipsius pronuntiantes ; de natura animi (cf. B laise 3):
R ath. Prael. 177 C 14 sicut autem in auditoribus diversae inveniuntur distantiae sensuum, ita et in doctoribus diversae reperiuntur -es affectuum.
c o n s p e s c o - v. A2 conpesco.
c o n s p ic iu s - v. A2 conspicuus.
c o n s p ic u it a s - bon. tit. (cf. B laise) :
C ass . Var. 187, 28 hactenus enim fuit suis
meritis clarus : sed iam erit de vestra (scil.
senatorum) -ate perlucidus.
c o n s p ic u u s - -pici- G l . P hilox. 219,1,1.
c o n s p i r a d o - v. A2 conspiratio.
c o n s p ir a d o - -cio- G ump. Vene. 217, 27.
c o n s p ir a t o r - conspiratus, coniuratus :
R ath. Opuse. 586 A 9 de coniurationibus
etiam, et -ibus, de periuris, de ebriosis, ... si
legaliter synodarem, quem ex vobis indemnatum relinquerem ?
c o n s p o n d e o - part. pf. -spos- inf. —
Paul. diac. Fest. 36, 18 -sposos antiqui dicebant fide mutua conligatos.
c o n s p o n s o r - Paul. diac. Fest. 51, 29 -r
coniurator.
c o n s p o s u s - v. A2 conspondeo.
c o n s s e n c io - v. A2 consentio.
c o n s t a b ilis c o r - v. Lx et A2 constavilisco.
c o n s t a n c ia - v. A2 constantia.
c o n s t a n t ia - -eia Ioh . vin 276, 14 : G ump.
Vene. 217,49: al.
c o n s t a v ilis c o - -bili- inf. — In re leg.,
-or, dep. more, constabilire: M on . N eap.
A rch. IV, a. 1020, 140, 7 per hanc quoque
videlicet cartam promitto firmiter -bili-or
tibi stephani benerabilis abbas ... de ipse tribus pecie de rebus vestra.
c o n s t e r n a d o - querela : R ath. Prael. 333
A 10 fructum nullum habent lamenta, quae
cum lacrymis student quaerere peritura,
quod et Esau approbat -o cassa,
c o n s t ie n t ia - v. A2 conscientia.
c o n s t ip a t u s - saeptus, circumdatus :
R ath. Prael. 205 B 3 denique -um multis
lateri adhaerentium incedere turbis, ...
magnae isthinc dicitur felicitatis.
52
PASCHALIS SMIRAGLIA
- v. Lx constipo.
- v. Al constipulatio.
c o n s t it u c io - v. Lx constitutio.
c o n s t it u m
fort.
perper.
pro
constitutum : M on . N eap. A rch. IV, a. 1019,
128, 25 et relieti brebri ipsi pastenationis qui
de ex eadem res facti sunt posila ratione -um
que posimus inde fuit iam expletum est.
c o n s t it u e - ind. pf. 2a pers. sing, -istis
M on . N eap. A rch. I l , a. 928, 44, 8, part. pf.
acc. fern. sing, -tum I 1, a. 941, 125, 10. —
Seq. coni. : C hron. A lt. 10, 19 similiter
-erunt esset titulum ecclesie sancti Laurenc ii.
tus, de rebus, positus, situs : Ios. F l .
Apion. 38, 6 montes Solymi in nostra
regione sunt -ti: P etr. subd . Chron. 166, 13
(Severus) requiescit in ea ipsa ecclesia Neapolim -ta; -tum esse, transi., f. consistere:
D ion. Gr. Nyss. hom. 356 D 11 perfecta vero
tertia vita corporis in hominis essentia ratio­
nal! -ta est. — De hom., manens, œv : los.
F l . Apion. 97, 10 (ait) Iudaeos inopinabili
visione obstipuisse et longe -tos tenuisse
silentium ; versans, vel alqo muñere
fungens : los. F l . Apion. 30, 10 audiens
autem pater eius Nabolassarus, quia satrapa
-tus in Aegypto et Syria inferiore et Phoenice
rebellaret... : 44, 13 dicens ea, quae cognoverit a viro Iudaeo in expeditione -to: E p.
L ang . 695,12 Honorius episcopus ... universis episcopis per Venetiam et Istriam -tis :
Ioh. vu 63 A 3 Ioannes episcopus archiepiscopis, presbyteris, ... et universis clericis
per Anglorum patriam -tis. — N. locutt. -tus
super artes, artibus deditus : los. F l .
Apion. 129, 3 si deorum alios quidem ephebos et adulescentes ... esse credendum est,
alios -tos super artes et quendam fabrum ... ;
in morte -tus, moriturus : L ex R om .
R aet. 431, 15 homo, dum in morte est -tus,
si testamentum fecerit... ; in magna dementatione -tus, demens effectus : A nast. Vita
Bas. 303 C 2 pater itaque eius in magna
dementatione -tus ... consensit ; in cadave­
rino corpore -tus, morti vicinus : R ath.
Prael. 196 C i l alioquin ... senes quoque in
cadaverinis iam corporibus -ti, ab hac viderentur charitatis lege, imo ab hoc nuptiarum
bono a lie n i.
tum, subst., decretum : D ion .
Coll. 231 A 6 praeteritorum sedis apostolicae praesulum -a ... collegi : C onc. R om . 826
554, 8 ea, quae ad ordinationum tenorem
pertinent, iuxta divine legis praecepta et
c o n s t ip p o
c o n s t ip u la c io
Nicenorum canonum -a ... in omne aevum
mansura solidemus.
c o n s t it u t io - in locut. per -is ordine,
redund. : C hron. A lt. 13, 21 rexit Paulum
benignissimum patriarcha primus per -is
ordine in Gradensem civitatis nove Aquile­
gie.
c o n s t it u t iv a s - qui constituit: B oeth.
Diff. top. 1178 B 10 aut enim -a erit diffe­
rentia, aut divisiva: sed si -a fuerit, quasi
generis obtinet locum, ut rationabilitas
homini.
c o n s t it u t u s , us - coetus : Paul . diac .
Fest. 37, 5 -us hominum a consistentium
multitudine appellate.
c o n s tr ic c io - v. Lx costrictio.
c o n s tr ic tiv a s
- constringendi, seu
adstringend! vim habens : A n . e x div. 145, 23
-a sunt inmatura (scil. mespila).
c o n s tr ig tio - v. Lx constrictio.
c o n s tr in g o - part. pf. -trit- C h r o n .
A l t . 14, 12. — Part, pf., nom. mase. pl. -tus
L e x R om . R a e t . 358, 17. — Circumdare,
complecti: D io n . Gr. Nyss. hom. 349 A 13
nam et volubilis materia per celerrimum
motum soliditatem terrae circumacta -it. —
Conicere, condere : R a th . Prael. 189 A 8
comperta dicturus, cum ... caecam adhuc
casuum diversorum paliar noctem, trimodoque retrusus -ar ergastulo. — F. exhaurire : A n a s t . Vita Ioh. El. 499, 1, 34 multas
benedictiones mittit ei Deus, sed non dimittit
quidquam, quod non statim (Zacharia) det
pauperibus, propemodum -ens et in nihilum
redigens domum suam. — Obstringere :
A n a s t . Vita Ioh. El. 502, 2, 34 Deum ...
homo corruptibilis -ere non potest ; sensu
leg. : M o n . N eap . A r c h . I 2, a. 968, 168, 12
-xisti nos quatenus ... ipsa chartula tibi fecerimus : P e t r . s u e d . Iul. 879, 2 ,1 5 lege -ens
ne irascaris. — N. locut. in brevitate -ere, in
angustum cogere : C a s s . Var. 114, 14 quo­
rum ... {scil. equorum) costae in quandam
latitudinem porriguntur : alvus in -e
constringitur; transi., breviter complecti:
P e l. il 129, 10 quod (capitulum) tanto debemus in brevitate -ere.
c o n s t r it u s - v. A2 constringo.
c o n s t r u c t io - aedificatio : C ass . Var. 23,
20 male -o loci tunc quaeritur, quando iam
pericula formidantur. — Opus : P etr. sued .
Chron. 177, 37 (Iohannes) fecit et basilicam
... mirificis -ibus digestam.
LEXICON
c o n s t r u c t iv e
-
in
lo g .,
c o n str u e n d o :
B oeth . A n a l. pr. 6 8 4 B 9 -e e n im am b ae
(scil.
p r o p o s itio n e s ) p er p rim a m o sten d u n tu r
fig u ra m .
c o n s t r u c t iv a s - in log., ad construendum
aptus : B oeth. Top. Arist. 990 A I O -orum
autem locorum nullus utilis ad terminum.
c o n s t r u c t o r - qui aedificat : C onc . R om.
826 576, 9 monasterium vel oratorium canó­
nicas constructum a dominio -oris invito non
auferatur: R ath. Opuse. 348 B 14 scripturarum denique doctor, monasteriorum -or, pro­
visor ecclesiarum, custos animarum ... (Ursmarus) erat.
c o n s t u m - pretium (ital. costo): M on .
N eap. A rch. IV, a. 1019, 129, 28 et faciamus
exinde illis scire per ilium a nos emendum
per tertio -i minus usque dies triginta sex.
c o n s u b r i n u s - v. Lx et A2 consobrinus.
c o n s u b s t a n t ia li s - in theol., qui est eiusdem substantiae, sen naturae : C ass .
Inst. 160, 22 consideremus quemammodum
sancta Trinitas personis distincta, natura
vero inseparabiliter conexa atque -is, creaturas suas commeans atque replens, ubique sit
tota: Ioh . vin 109, 33 quern (scil. Spiritum
sanctum) Deus omnipotens -em sibi per
impositionem manuum hominibus tribuit.
c o n s u b s t a n t ia li t a s - in theol., unitas
substantiae: C ass . Hist. 161, 12 dicebat
enim esse culpabiles, qui -atis vocem, quae
scripta non inveniretur, in fidei doctrina
posuissent.
c o n s u e f a c io - -soe- G l . P hilox. 219, 1,
36.
c o n s u e s c o - -uerit (pro -uescit ?) A n . ex
div . 133, 24 , ind. pf. 2a pers. sing, -uisti
S acr. G reg . 129, 15.
c o n s u e t io - Paul . diac . Fest. 53, 15
-onem Plautus (Amph. 490) pro consuetu­
dine dixit.
c o n s u e t u d in a r i e - ex consuetudine : Ioh.
vin 13, 26 ut tali necessitate remota, -e ulterius non requiratur.
c o n s u e t u d in a r i a s - ad consuetudinem
pertinens : R ath. Opuse. 564 A 5 psalmorum
verba, et distinciones regulariter ex corde
cum canticis -is pronuntiare sciat (pre­
sbyter) : M on . N eap. A rch. I 2, a. 975, 239,
14 concessimus ... vobis domino petro veneravile abate ... idest omnibus hospitibus ...
vestii m onasteri ... una cum uxores et filiis
...e t cum omnes illorum fundoras et terris
53
seu cespites vel omnem -as censoras et regulis seu responsaticas.
c o n s u e tu d o - Stipendium, privilegium:
C ass . Var. 18, 26 otioso enim gratuite praestatur aliquid munificentia principali; -o
autem quodam debito redditur fideliter obsequenti. — N. locut. usali (= usualis ?) -o :
C hron. A lt. 15, 14 crocias per illorum usali
-o gens universe in manibus fuerunt por­
tantes.
c o n s u is c o - v. Lx cousues co.
c o n s u l - cos- V ols , inscr. 2872, 5. —
Abi. sing, -es L ex R om . R aet. 305, 18. —
Genus iudicum apud Langob. : B onizo 664,
9 iudicum alii su n t... -es.
c o n s u la r it a s - dignitas consularis viri :
C ass . Var. 93, 17 restât nunc ut assumptum
impleas -atis officium.
c o n s u la t u s - acc. sing, -o Inter, inscr.
4329, 1.
c o n s u lo - seq. super et abl. : R ath. Prael.
161 A 3 et tibi super his -e, sciens veracis­
sime patrem m endaci diabolum esse.
c o n s u lt a d o - -solacio inf. — L ex R om .
R aet. 382, 19 de apellationibus et penis
eorum et -solacione.
c o n s u lt u m - G l. P hilox. 219,2,18 -urn :
Ttpóvoiav , TTveupa ( ? ), òóypa .
c o n s u m a t o r - v. A2 consummator.
c o n s u m m a t o r - -uma- inf. — Sacramentorum -umator mysterii, Christi epith. :
L ib . S acr . 20, 2, 26 sacramentorum -umator
mysterii. idem legis lator et custos precipiens et oboediens. — Sensu mor. :
A nast. Vita loh. El. 517, 1, 58 efficiamur ...
et nos -es praescriptarum rectitudinum ...
Ioannis.
1 c o n s u m in o - de numeris, compiere,
perficere : B ert. Barth. Lip. 39 F 7 solus
enim senarius numerus a monade perfectas
est partibus suis, complens ex his ipsis
medietatem quidem suam, quae est tria, tertiam vero partem suam perficit ex duobus,
sextam autem monadem -mmans.
2 c o n s u m in o - v. A2 consumo.
c o n s u m o - -mm- S acr . G el . 170, 2:
R ath. Prael. 159 B 6.
c o n s u m p t r ix - transi. : G l . B er . 378, 7
prodiga ] -x, i. e. non curans vitam.
c o n s u m p t u s - -mt- inf. — Nom. pl.
-mtus A n . ex div. 141, 8.
c o n s u m t u s - v. A2 consumptus.
c o n s u p r in u s - v. Lx et A2 consobrinus.
54
PASCHALIS SMIRAGLIA
- de equis, exsultare : Paul ,
Hist. Lang. 87,16 mox eius equus -ens.
con su rgo
diac.
c o n s u t ilis - suendo coniunctus, com pac­
to s: C a ss . Var. 169, 21 nam sicut ille
veniente contrario revolutos in sphaeram
naturalisons defensatur aculéis, sic iste -i
crate praecinctus munitior redditur fragilitate cannarum.
- v. Lx considero.
nis - transi., sensu spirit., de
quolib. malo (cf. B laise) : S acr . G el. 13, 21
ab omni quaesumus eum (scil. populum) -e
perversitatis emunda : Lib. S acr. 13, 2, 23 ut
hoc remedium singulare ab omnium peccatorum nos -e purificet.
con syd ero
c o n t a g io ,
c o n t a g iu m
- tran si., sen su
spirit., d e
q u o lib . m a lo : Rav. inscr. 2 9 2 , 5 fu g ie n s -a
m u n d i e x e m p lu m ... fu it : S a c r . G e l. 1 9 3 ,1 9
da q u a e su m u s d o m in e p o p u lo tu o d ia b o lic a
vitare - a : Lib. S a c r . 12, 2 , 4 5 p raesta q u a e ­
su m u s u t h uiu s creaturae n o v ita te s u sce p ta .
v etu sta tis antiquae -is exu am u r : 16 0 , 1, 19
ut ... -is m ortalitatis e x u ta m (a n im a m ) in
a e te m e sa lv a tio n is parte restitu as.
c o n t e g o - ind. praes. -tigis Paul. diac .
Hist. Lang. 68, 8, pf. -texuit T ransl .
Ian . 786, 4.
c o n t e m p e r a d o - mixtura, compositio :
R ath. Prael. 211 B 13 nam ille innumeris
provectuum dignitatibus, veluti quibusdam
elementorum -ibus, quasi usque ad coelum
ut arbor est inaltatus.
c o n t e m p la d o -v .L x contemplado.
c o n t e m p la d o - com- inf. — Considera­
do, f. argumentado : D ion. Gr. Nyss. hom.
364 C 1 mihi vero videtur et plus esse quam
naturalis in hac parte -o, per quam possumus
aliquid de utilioribus informan dogmatibus.
— Sensu christ., rerum caelestium
meditado : A nast. Theod. Stud. 733 A 1 vide
eum (scil. S. Bartholomaeum) secundum
allegoriam ... linguae aratro rationabilia rura
sulcantem, iugo videlicet com-is et actionis.
c o n t e m p la t iv e - contemplativo modo :
Rath . Prael. 209 A 5 hue sumus ratiocinando
adducti, u t ... suadeam tib i... ministrare cum
Martha, ut postea bene sedere cum eadem
valeas Maria, cum qua edam optime
sedendo, id est, -e a saecularibus vacando, et
verbum Dei sine strepito audiendo, partem
optimam eligere... valeas.
c o n t e m p la t iv o s - in philos., ad theoreticam pertinens : C a s s . Inst. 15 0 , 5 nunc ad
Geometriam veniamus, quae est descriptio
-a formarum : C ass . Hist. 232, 22 sed Aetius
-um doctorem non habens in commentationibus sophisticis perduravit.
a vita, sensu
christ., de vita monastica : Ion. xn 1016 D l l
ut si quando filii Ecclesiae tuae divino compuncti amore terrena despicientes, ad -ae
vitae perfectionem confugere desiderarent,
... in monasterio ... solatii refugium ... sibi
invenirent.
c o n t e m p lo r - videre : los. F l . Apion. 84,
19 et post haec Ptolomaeus quidem aspectum terribilem -atus est prohibentem se, ut
illis noceret hominibus.
c o n t e m p n o - com- A nast . Theod. Stud.
734 D 4.
c o n t e m p o r a in s - -es, subst., qui eadem
aetate vivunt, aequales : Rath . Opuse. 525 A
2 chronographiam ... huiusmodi sui temporis
vocat scripturam, quae utique -ium sibi
contineat vitam.
c o n t e m p t ib il is
- vilis, contemptu
dignus : C ass . Var. 219, 19 quam (scil. pecuniam) non sinimus faeculenta permixtione
fieri -em.
c o n t e m p t u s - v. A l etA 2 contentus.
c o n t e m t u s - v. A2 contentus.
c o n t e n d o - v. A2 contendo.
c o n t e n e o - v. A2 contineo.
c o n t e n t io - -ciò L ex R om . R aet. 343, 11.
c o n t e n t o - v .L x contendo.
c o n t e n t u s - -empi- C artm. 596, 1, 20,
-emt- M on . N eap. A rch. II, a. 994, 139, 18,
-est- inf. — G l . P h l o x . 220, 1, 22 -estus
esto : àpKÉaOqTi, ai)iápK r|aov .
c o n t e n o n s - v. Lx condnuus.
c o n t e s t a t o r iu s - ad contestationem litis
pertinens : I oh. vni 62, 23 sedis apostolice
litteris probaris admonitus et per missos eins
-is conventos hortatibus.
c o n t e s t if i c a n s - transi., simul cum alqo
testificans : Pa ss . M artinae 17, 49, 13
(Deus) non invenisti in eo (scil. lob) malitiam, cui et -ans fuisti.
c o n t e s t o r - -or pro -atur G l . P h l o x .
219, 2, 33. — Passiv, more, iubere : S teph . v
819 A 6 et item cum interrogaretur ab eo,
post resurrectionem eius, an eum amaret,
tertio -atus est ab eodem Domino, ut pasce­
rei oves eius : I oh . viii 328, 24 per Christophorum primicerium ... iuridice -atus (Formosus) examini se praesentandum fore,
c o n t e s t o s - v. A2 contentus.
LEXICON
c o n t ig n u m - P a u l. d ia c . Fest. 57, 10 -um
frustum camis cum septem costis demptum.
1 c o n t ig o - v. A2 contego.
2 c o n t ig o - v. Lx contingo.
c o n t ig u it a s - in log. : B o e t h . Top.
Arist. 945 A 1 amplius, si genus in specie
posuit, ut -em idipsum quod est continuitatem, ... non enim necessarium -em continuitatem esse, sed e converso continuitatem
-em.
c o n t ig u o s - de tempore, vicinus : R a th .
Prael. 214 A 15 ut admonearis debitum
finem attendere, tanto scilicet attendus,
quanto magis est -us.
c o n t in e n c i a - v. Lx continentia.
c o n t in e n s - parcus : C a s s . Var. 145, 28
pecuniae -ns, aequitatis profusus. — -ns
numerus : C a s s . Inst. 139, 5 -ns numerus est
qui a coniunctis monadibus continetur, ut
verbi gratia trinarius numerus, si in magnitu­
dine intellegatur, id est in linea aut spatium
aut solidum, dicitur -n s.
es, subst., sensu
christ., de iis qui continentiam seu virginitatem servant: C a s s . Var. 8 7 , 5 quibus enim
animis a -ibus accipitur, quod etiam laicorum detestatione damnatur ?
c o n t in e n t ia - transi. : C a s s . Var. 70, 8
quicquid enim in conceptum alicuius modificationis existit, ab harmoniae -a non rece­
di!. — N. locut. sub -ae muñere : C a s s . Var.
4, 9 haec autem facis nulla vendendo, sed
exemple propri! genitoris ab sperantibus
accipis solos labores: sic petentibus praestando gratis sub -ae muñere cuneta mercaris.
c o n t in e n t iv u s - ad continendum aptus :
B o e t h . Top. Arist. 949 B 12 similiter autem
et si memoriam habitum -um opinionis dixerit, nam nulla memoria habitus, sed magis
actus.
c o n t in e o - -te- L e x R om . R a e t. 429, 2.
— Ind. praes. 3a pers. pl. -nunt M o n . N eap.
A r c h . I 2, a. 979, 275, 15 : al. — Sustinere :
C a s s . Var. 139, 19 et ideo sive masculis pilis
-eri sive talis fabrica refectionis studio
potuerit innovari, expensas vobis de nostro
cubiculo curavimus destinare ; in imag. :
R a th . Prael. 224 C 8 non sunt plures, una
est, quae earn -et, petra, unica est Ecclesia ;
transi., sensu mor. (cf. B l a i s e 11): P e t r ,
s u e d . Chron. 170, 10 Gregorius Nanzianzenus ... plebem catholicam in beatae Anastasiae oratorio catholico cotidianam adlocutio-
55
nem (fort, perper. pro cot-a adl-e) -nuit. —
Sustentare, alere : R ath. Prael. 188 C 2 vide
ne murmures, et ora pro his, quorum opibus
-eris. — De Deo, dominan, regere : S acr.
G reg. 108, 2 Deus qui invisibiliter omnia
-es: R ath. Prael. 224 D 13 ut videlicet ea
summa sit potestas, quae cuneta, utpote quia
a se creata, distribuii, ordinal, gubernat et -et
universa. — Refi., f. secedere : Paul. diac.
Hist. Lang. 108,4 a lii... Langobardi... Francionem ..., qui adhuc de Narsetis parte fuerat
et iam se per viginti annos -nuerat, obsidebant ; consistere, insistere : Paul. diac. Hist.
Lang. 130, 5 qui iniecta manu eum per bra­
chium adprehendens super nudum equi dor­
sum posuit eundemque ut si posset se -ere
hortatus est; prensare : Paul. diac. Hist.
Lang. 139, 17 is ... super sacrum baptisterii
fontem conscendens laevaque manu se ad
columellum tugurii -ens, ... caputque eius
(scil. Garipaldi) protinus amputavit.
c o n tin g e n s - -ia, subst. de rebus quae
evenire possunt, sed non necessario : C ass .
Inst. 130, 6 inter artem et disciplinam Plato
et Aristoteles ... hanc differentiam esse
voluerunt, dicentes artem esse habitudinem
operatricem -ium, quae se et aliter habere
possunt ; disciplina vero est quae de his agit
quae aliter evenire non possunt.
c o n t in g o - seq., ad cum acc. : S acr. G el.
96, 19 ut qui festa paschalia venerando egimus, per haec -ere ad gaudia eterna mereamur ; eo quod : A nast. Vita loh. El. 501, 2,
14 hoc vero libi -tigit, eo quod et ipsa navis
tua ex iniustitia esset possessa ; quod : R ath.
Prael. 167 C 10 quid vero, si cui illorum
-tigerit quod cuidam tibicini -tigisse Varrò
testis est, quod videlicet aliquando etiam
ignobili ministerio ad summum aliquem
honorem provectus fuerit ... ? — De tempe­
state, percutere : R ath. Prael. 179 A 10 die,
rogo, tempestas nunquam haec tua -tigit
praedia ? — Attingere, tractare : Paul. diac.
Hist. Lang. 113, 12 his breviter quae relatu
digna erant -tactis, ad historiam revertamur.
— Terrae culturam -ere, terram colere : los.
F l . Apion. 46, 13 hi (scil. Iudaei) vacare
consueti sunt séptima die et neque arma por­
tare in praedictis diebus neque terrae cultu­
ram -ere. — In metaph., lucíferas musas
-ere, christianum carmen pangere : R esurr.
49, 9 iam mihi lucíferas liceat -ere musas,
c o n t in o s u s - v. A2 continuosus.
56
PAS CHALIS SMIRAGLIA
c o n t in u a o s - G l . P hilox . 2 2 0 , 1, 16 -n s :
STSpCOV (?).
c o n t in u a t e
F e st.
415,
3
-
co n tin u e :
strigae
P au l .
ap pellan tu r
d ia c .
o rd in es
reru m in ter se -e co n lo c a ta ru m , a s trin g en d o
d icta e.
c o n t in u a t im - co n tin u e : C a s s . Var. 2 2 0 ,
2 8 n a m s i taed iu m e s t -m v iv e re in u rb is
ce leb rita te , q uan to m a g is in agris d iu tin a
tem p o ra p e r e g isse ! : R ath . P rael. 2 7 2 C 9
e le e m o s y n a s n on s o lu m a ssid u e , ut a lii, se d
-m fa c ito .
c o n t in u a t io - n. lo c u t.
-onum erumnae
(= co n tin u a ta e aerum n ae) : E p. L an g . 7 0 3 , 11
in ter d iversas -o n u m erum n as.
c o n t in u o s u s - G l . P hilox. 220, 1, 25
-in<u>osus : pr|vôpr|KTOç.
c o n t ip o - v. Lx constipo.
c o n t r a - cot- M ediol. inscr. 6249, 9,
cun- M on . N eap. A rch. I l , a. 703 aut 748, 3,
3. — Adv., fund, cum de vel e : G l . P lac. 19,
1,16 « dec- video » dicitur usu non ratione ;
sed melius est ec- quam dec-. — Praep., cum
acc., ad: A nast. Vita Bas. 310 A 5 vade -a
portam occidentalem, et in ángulo ecclesiae
invenies abbatem; in: C artm. 595, 2, 13
mitte poenam stipulacionis nomine ... quam
inferatis ad illam partem -a quam exinde
litem intulleritis ; cum abl. : R ath. Prael. 168
B 14 his -a hodie agitur. Mavult enim quis
av u m laudari, q u am s e .
a rem, ab re,
con tra id , q u od iu stu m e s t : R ath . P rael. 2 7 3
C 2 m u lta tui au dacia, tu i au ctoritate, tu i
o b ten tu -a rem aguntur a tu is, q u a e tu e tia m
n e s c is .
c o n t r a c t o r iu m - sp h in cter : G l . P h ilox .
2 2 0 , 1, 3 2 -u m : G<j)iyKTiÍp.
c o n t r a c t u s , u s - G l . P hilox . 2 2 0 , 2 , 2
-u rn : p e x a x e i p i a p o v . —
P actu m , s e n su
spirit. : A nast . V ita B a s . 3 0 3 B 11 d im itte
m e , s ic u t v o lo , cu m D e o -urn facer e : 3 0 4 A
11 m iser ere m e i, d is c ip u le D o m in i, q u a e
-u m c u m d a em o n ib u s fe c i.
c o n t r a d ic t io C hron .
A lt.
-dit-
15,
S teph .
37.
—
v
8 1 9 A 19 :
O p p o s itio ,
d if ic u l t a s : R ath . P rael. 2 9 9 A 10 u b i, r o g o ,
v ig o r is z e li e t fortitu d in is p astoralis m o n strari p o te s t v e l d eb et in ten tio , n isi u b i n o n
q u a e cu n q u e, sed m a x im a e s t -o ? — In lo g . :
C a s s . Inst. 11 5 , 11 -o e s t affir m a tio n is e t
n e g a tio n is o p p o s itio , ut « S o cra tes d isp u tâ t »
« S o cra tes n on d isp utât ». —
S e n su
le g .,
c o n c e r ta d o : C artm . 5 9 5 , 1, 3 0 fa c ia l ip s e e t
sui heredes ... quicquid voluerint sine omni
-ne tua et tuorum heredum : S teph. vm 1092
A 2 quidquid etiam ab ipso episcopo datum
est in locis a liis,... absque ulla -ne perenniter
possideatis.
c o n t r a d ic t o r - qui contradicit et adversatur : I oh. vm 122, 15 Bernardum ... sacrarum rerum ecclesiasticarum pervasorem
regieque a Deo ordinate potestad -em ... a
corpore et sanguine ... Christi alienum decernimus.
c o n t r a d ic t o r ia s - adversarios : C ass .
Hist. 457, 60 conscripsitque (scil. Evagrius)
libros valde necessaries, quorum unus quidem Monachus titulatur ..., alius vero C-us
ex divinis scripturis collectus contra daemones temptatores. — In log., propositiones
-ae\ B oeth. Cath. syll. 803 D 12 sunt etiam
aliae (propositiones) quae -ae vocantur, quae
sunt huiusmodi, quoties affirmationem uni­
versalem tollit negado particulars.
c o n t r a d it i o - v. A l et A2 contradictio.
c o n t r a d o - ind. praes. 3a pers. sing, -didi
M on . N eap. A rch . IV, a. 1005, 29, 9. — F.
tradere : Ios. Fl. Apion. 6, 20 quomodo ergo
non est inrationabile, ut tali fastu vegetentur
Graeci, tamquam soli sciant vetera et veritatem eorum sub scrupulositate -ant? — N.
locut. taciturnitati -ere, tacere : C ass .
Hist. 47, 11 et volui quidem hoc taciturnitati
-ere.
c o n t r a e m e s c o - v. A2 contremisco.
c o n t r a i lo - ind. praes. 3a pers. sing, -ait
inf. — De plantis : An. ex div. 137, 17 Pompeianus (scil. caulis) exima parte tenuissimum totum (eius) corpus, in caput -ait tenerum.
c o n t r a i a c e n s - in log., propositiones
-es : B oeth. Cath. syll. 800 B 7 -es (scil. pro­
positiones) sunt angulares, id est universalis
affirmativa et particulars negativa,
c o n t r a o - v. Lx et A2 contraho.
c o n t r a p o s it io - in log. : B oeth . Cath.
syll. 804 A 9 est enim per -em conversio, ut
si dicas, omnis homo animal est, omne non
animal non homo est.
c o n t r a r i e t a s - repugnantia, discrepantia: R ath. Prael. 167 A 8 his igitur utpote
verssim a veracissimorum auctoritate suffultis, et nulla sui -e nutantibus rectissime
concessis, Èrmissima colligitur defmitione,
non natura, sed volúntate, homines a se invi­
cene distare.
57
LEXICON
c o n t r a r i u s - nom. mase, -um A n . ex div .
142, 26. — De muliere, quae iam alii cuidam
nupta est: R ath . Prael. 195 A 12 tantum
valet lides, et sacramentum connubio pro­
prium, ut nec deserta alterius possit esse, nisi
desertoris uxor; superinducta autem ...
meretrix habeatur ratione veridica: ductus
autem a -a, adulter et ipse sit. — Sensu mor.,
qui non recte agit : C o n c . R o m . 826 573, 6
-us (scil. sacerdos) denique inventus aut
deinceps desinai aut canonicae subiaceat
disciplinae. — P a u l . d ia c . Fest. 56, 23 -um
aes, grave aes. — Per -um, in -um : V ita
A pia n . 323, 1, 35 statuerunt ... ut iter navis
per -urn verterent.
c o n t r a s t o - -tri- inf. — Infin. praes. act.
-ari inf., pass, -are inf. — Adversari : C hron .
A lt. 23, 20. 21 (servi) videntes, ut minime
poterai -are a vulgo, ... in palacium venire
ceperunt. Per triginta dies morati sunt in
palatio, -antes infra cum omnem circumadstantium Venecie populi: 23, 23. 24 pars
parti non poterai -tri-ari, quod multiplicati et
universi erat servorum ; omnibus autem
contumaces illis erat bereutes et -tri-antes
coram universum populum.
- in log., in contrariam par­
tem vertere: B oeth . Cath. syll. 8 1 3 A 9
manente propositione quae est, omnis virtus
insta est, prima propositio, id est omne
iustum bonum est, -atur, et fiat, omne bonum
iustum est.
c o n tra v er to
co n trem e sc o
- v. A2 contremisco.
- -traeme- C o d . C a r . 651,
42, -tri- L ib . S a c r . 165, 1, 28, -me- C a ss .
Hist. 365, 35. — De citharae chordis : C a ss .
Var. 72, 7 ut vicina chorda pulsata alteram
facial sponte -ere, quam nullum contigit attigisse.
c o n tr e m isc o
c o n t r ib u lis
- acc. pi. -os los. F l . Apion.
41, 14.
c o n tr ib u o -
-ivit
p ro
-ibuit
G l . P hilox .
220,1,33.
c o n t r i m is c o
- v. A2 contremisco.
- f. dissensio : C a s s .
Hist. 102, 85 haec vobis necessario scripsim u s,... quoniam nos scripta quaedam modis
aliis offendebant, postea vero indubitate ea,
quae erant sine -e, suscepimus.
co n tr ista d o
c o n tr isto
- v. A2 contrasto.
1 c o n t r i t io - v .L x contricio.
2 c o n tr itio - transi., clades, ruina : Ion.
vin 214, 18 Domino gratias egimus super
victoria vestra et inimicorum -e.
c o n tr o - reddere, restituere : M on . N eap.
A rch. I 2, a. 950, 10, 30 hubi vos in eodem
loco ad avitandum redieritis et nos vobis
post fructum recollictum (obligo me) -are
aut retomare per qualecumque modum. —
Negare, renuere : M on . N eap. A rch. IV, a.
1019, 127, 5 et at eis {scil. portionariis) -are
non debeamus ipsa palmenta pro calcandum
ipse ube nec ipsa aqua pro ipse ube et pro
vibere ut superius legitur.
c o n tr o p a b ilis - figuratus, symbolicus :
C ass . Inst. 75, 22 verba caelestia multiplica!
homo, et quadam significatone -i, si fas est
dicere, tribus digits scribitur quod virtus
sanctae Trinitatis effatur.
c o n t r o p a b ilit e r
- figurate :
C ass .
Inst. 126, 23 a coniugatis argumentum est
cum -r ostenditur, quid sit ex re quaque venturum.
c o n t r u o - v. Lx construo.
e o n tu b e r n a r iu s
P hilox.
220,
2,
-
12
contubemalis : G l .
-us: gùvoikoç ,
aù[v]aKT|voç.
c o n t u b e m iu m - transi., sensu spirit., f.
communio, conversado: A nast. Vita Bas.
303 B 7 ego te semper supercoelesti sponso
consiliatus sum desponsare Christo, et Angelorum -o sociam constituere.
c o n t a in s - vexillum (v. A2 1contus):
Paul. diac. Hist. Lang. 149, 15 Amalongus,
qui regium contum ferre erat solitus, quendam Greculum eodem -o utrisque manibus
fortiter percutiens, de sella super quam equitabat sustulit.
c o n t u m a c ia - -ati- G l . P hilox. 220, 2, 4.
14.
c o n t o r n a t a - v. A l s. v. et A2 contuma­
cia.
c o n t u m e lia - -mi- inf. — Acc. -milium
inf., abl. -milio inf. — L ex R om. R aet. 439,
21 qui alterum hominem sine causa maledi­
ci!, in -milio deputetur : 439, 23 si alterius
servus ad quemcumque hominem aut aliquod -milium intulerit aut grave iniuriam
fecerit...
c o n t u m e lio r - contumelia afficere : G l .
P hilox. 220, 2, 5 -atur : àTipàÇet, ußpi^et.
c o n t u m iliu m - v. A2 contumelia.
c o n t u r b o - in med. : A n . ex div. 139, 15
napus calidissimi sunt et -ant corpus.
58
PAS CHALIS SMIRAGLIA
1 contus - vexillum : P a u l. d ia c. Hist.
Lang. 149, 15 Amalongus, qui regium
contum ferre erat solitus,...
2 contus - corylus : G l . P h ilo x . 220, 2,
19 -us : XeTtTOKâpoiov (-uov).
c o n u b iu m - v. A l etA2 connubium.
c o n v a llis - transi. : R a th . Prael. 212 B 2
-em exiguitatis meae per ipsos, qui iam satis
super hoc tractaverunt, montes dignatur irro­
rare.
c o n v e h o - -venit G l . P h ilo x . 2 2 1 , 1, 7 .
— Transi., ferre: P a u l. d ia c. Hist. Lang.
1 4 9 , 2 2 patrique gaudium et cunctis securitate m ... -xit.
c o n v e n c tu m - v. Lx conventum.
c o n v e n d o - v. Lx contendo.
c o n v e n ie n c ia - v. Lx conbenientia.
c o n v e n ie n s - solitus, consuetus : Ps.
G reg . Concord. 663 C 3 per -em etenim
usum loquendi et iratus et poenitens, et
zelans et praescius Dominus dicitur; sed
sine ira iratus, sine poenitentia poenitens,
sine zelo zelans ... intelligitur.
c o n v e n ie n te r - n. locut. esse -r: D io n .
Cyr. syn. 241,20 qua igitur egeret oblatione
(Filius Dei), nullo suo exstante facinore pro
quo, si esset satis admodum -r, offerret ?
c o n v e n ie n tia - comb- inf., comv- inf. —
In form, iuris, conventio, pactio : M o n . N eap .
A r c h . I 2 , a. 9 6 5 , 1 2 7 , 12 per colloquia
vonorum ominum venimus in vona -am : IV,
a. 1 0 1 6 , 100, 2 2 per eadem vona comv-am
divisimus inter nobis memorata integra terra.
ae chartula, pactionis instrumentum :
M o n . N eap. A r c h . I 2, a. 948, 1, 24 terra
mihi ob venit ... per chartulas -e securitatis
quam vobis in presenti dedi : IV, a. 1013, 66,
6 in portione sua tetigit per notitias suas et
per firmissimam chartulam -e divisionis : IV,
a. 1014, 72, 20 ostensimus vobis una char­
tula definitionis comb-e que at ipsis parentibus nostris fecerunt ipsi arbitri fundati
memorati vestri monasteri!. — In form.,
redund. : M o n . N eap. A r c h . I I , a. 937, 103,
12 per colloquium bonorum hominum
comb-a inter nobis exinde facta pro bona
comb-a boneque voluntatis.
convenio - comb- M o n . N eap. A r c h . I 1,
a. 935, 84, 5, comv- inf. — Seq., in cum
abl. : P a u l. d ia c. Fest. 34, 12 comitiales dies
appellabant, cum in comitio -ebant ; inter
cum abl. : M o n . N eap. A r c h . I I , a. 946, 153,
5 accepi a te ... auri tari sex ut inter nobis
vone volumtatis comv-it ; dat. pro inter cum
acc. : M on . N eap. A rch. 1 1, a. 916, 21, 13 in
sacros dypticos vestros scribsistis ut ita
nobis -it ; acc. pro dat. : R ath. Prael. 313 A 9
clericus es? Ipsum, quaeso, te -at vocabulum. — A d unum velie -ire, concordem esse :
C ass . Var. 55, 30 sic enim contingit ut
utraque natio, dum communiter vivit, ad
unum velie -erit. — Evenire : B oeth. Cath.
syll. 802 D 9 atque idem hoc etiam in negativis (propositionibus) -ire videtur.
c o n v e n t io - v. Lx convenció.
c o n v e n t io n a l! « - ad conventionem in ius
pertinens: C a ss . Var. 187, 7 nostri nominis
contra inciviles impetus et -ia detrimenta
perenni tuitione vallaris.
c o n v e n t o s - -mv- G l . P hilox. 213, 1,27.
— Commerci! locus, emporium : C ass . Var.
261, 30 frequenti siquidem probatione didicimus Lucaniae -u ... praesumptionibus illicitis rusticorum facúltales negotiantium ho­
stil! direptione saepe lacéralas. — Sensu
christ., congregatio, fidelium: M ir. R ufin .
819, 2, 12 frequentia nostri -us exomat ; episcoporum : C onc . R om . 826 554, 6 religiosas
... -us hortatur, ut quaecumque pro disciplina
eclesiástica necessaria sunt cura diligentiore
tractemus.
c o n v e r s a t io - communitas, hominum
societas (gr. TroXiTeia) : Ios. F l . Apion. 49, 8
quidam igitur gentium et gloriosissimarum
civitatum foedare nobilitatem et -i detrahere
temptaverunt. — M ores: C ass . Var. 91, 11
nosti qua te nobis -is sinceritate commendes.
— Genus vitae : C a ss . Hist. 33, 2 praecipue
vero insignissimam ecclesiam demonstraverunt et dogma dilataverunt vitae virtutibus,
qui -ne monachica ilio tempore fruebantur.
— D issertalo, sermo : A nast. Vita loh. El.
5 1 3 ,1 ,2 4 multas -es Patrum legi.
c o n v e r s io - in log., terminorum commu­
ta lo : B oeth. Cath. syll. 804 A 9 est enim
per contrapositionem -o, ut si dicas, omnis
homo animal est, omne non animal non
homo est ; simplex -o est, ut si dicas, omnis
homo risibile, et convertas, omne risibile
homo: 801 C 5 particulares (scil. proposi­
tio n s ) vero ad universales contrariara -em
habent. — Sensu christ., vitae mutatio ad
fìdem, ital. conversione: S acr. G el . 25, 16
-o sancii Paul! apostoli in Damasco: R ath.
Opuse. 575 B 6 soleant vero ... plures -em in
finem vitae differre.
LEXICON
- mutabilitas : A n a s t.
Ep. 670 B 14 in ... Dei incarnations
... sine -e ... factiva totius deitatis operatio
monstrabatur.
c o n v e rto - ind. fut. pf. pass, -si fuerint
inf., infin. pf. pass, -sam fuisse inf. —
Transi., a stupore -i, ital. riaversi dallo stu­
p o re : C a s s . Var. 41, 32 et quando fuerint a
stupore -si, non audebunt se aequales nobis
dicere. — In log., términos commutare :
B o e t h . Cath. syll. 798 B 7 non enim potes
-ere, ut dicas, omne animai homo est, quia
animai ab homine plus est et abundat :
B o e t h . Div. 878 C 2 sed haec rursus -sa dividimus eorum quae sunt nigra, alia sunt
liquentia, alia dura, et eorum quae sunt alba,
alia liquentia, alia vero dura. — Sensu
christ., convertire : S a c r . G e l. 42, 26 -e nos
deus salutaris noster : P a u l. d ia c . Hist. Lang.
92, 18 quomodo beatus Gregorius Anglos
-it; seq. ad cum acc. : S a c r . G e l. 49, 23
populum tuum domine quaesumus ad te toto
corde -e: P a u l. d ia c . Hist. Lang. 108, 12 eo
quod gentem illam ad fidem catholicam
-sam fuisse cognoverat : P e t r . subd.
Chron. 168, 4 Ambrosius ... ad fidem rectam
Italiana -it; n. locut. fere redund. -ere in
bonam conversationem, eodem sensu : P a ss.
MARTiNAE 12, 12, 13 et eos qui me cruciant,
-e in bonam conversationem.
c o n v e rtib ilita s
A pocr.
c o n v ia to r - q u i s im u l c u m a lio ea n d e m
v ia m ca r p ii
:
V it a pat.
299, 19
ta n tu m m o d o
c a m e la r iu s -r ex istâ t.
c o n v ic a n e u s - qui est eiusdem vici:
C ass . Hist. 36, 88 is puer relictus orfanus
paternos donavit agros -eis suis.
c o n v ic in a n s
-
c o n té r m in a s :
C hron.
A l t . 6 , 4 0 p ro p e -n te m lo c u m a p p r eh en d e runt.
c o n v ic io r - com- G l . P h ilo x . 214, 1,24,
-ti- 220, 2, 40.
c o n v in c ib ilis - ad convincendum idó­
neas : CASS. Inst. 106, 1 -e est quod evidenti
ratione convincit.
c o m in c io - vincire, colligare : G l . P hi­
lox . 221, 1, 8 -nxit et -ncit : cjupTrXÉKei,
CTu[v]Çsi>YVÙei.
c o n v id o - v. A2 confido.
c o n v itio r - v. A2 convicior.
c o n v ito CTUvépxexai.
G l . P h ilo x .
221, 1, 15 -at:
convivati© - G l . P h ilo x . 2 2 1 , 1, 2 3 -o et
c o n v iv iu m : a u p T tó m o v .
59
c o n v iv iu m - sensu christ., de eucharistia: S acr. G el. 9, 3 in caene mysticae
sacrosancto -o super ... pectus ... recubuerat
Salvatoris (Iohannes) : S acr. G reg. 96, 17
protegat domine quaesumus populum tuum
... participado caelestis indulta -i : Lib. Sacr.
60, 2, 12 u t ... eras nos ad sacratissimae caenae -um introducás. — De cadesti beatitu­
dine: S acr. G e l. 218, 9 ut ... digni inveniamur aeteme vite -o. — In malam partem,
diabolicum -um, de peccato : Lib. Sacr. 20,
1, 5 tuae mensae participes, a diabolico
iubes abstinere -o.
c o n v iv iv iu m - v. A l convivium.
c o n v o c iu m - Paul. diac. Fest. 36, 29
convicium a vicis, in quibus prius habitatum
est, videtur dictum, vel inmutata littera quasi
-um.
c o n v o c o - corn- M on. Neap. A rch . IV, a.
1022, 167, 27. — De singulis : P etr. subd.
Iul. 878, 2, 30 ille autem -ans B. Iulianam,
ita earn alloqui coepit.
c o n v o t u s - Paul. diac. Fest. 37, 9 -i
isdem votis obligati.
c o n v u e n ie n t ia - v. Lx conbenientia.
c o n z a t u r a - v. Lx et A2 conciatura.
c o o p e r a tiv o s - qui simul operatur :
B o eth . Top. Arist. 938 A 14 cavere autem
oportet extendere ad ea in quibus altero quidem appositorum utitur commune, vel alio
quolibet modo -um est ; reliquo autem non
utitur, neque -um est, ut serra et falce cum
arte fabrili.
c o o p e r a to r - de Deo : C ass. Hist. 15, 74
convertar nunc ad narrationem rerum -em
invocans deum. — Condiscipulus : A nast.
Vita Bas. 295 A 16 erant enim huius (scil.
Basili!) -es, magnus Gregorius Nazianzenus
episcopus,... Iulianus,... atque Libanius.
c o o p e r a tr ix - quae cooperatur : Ioh. viii
34, 8 tua sanctitas ... nobiscum pro salute
populi Dei in illis partibus -x existât; de
naturis Christi : A nast. A pocr. Ep. 672 A 13
si enim assumpta caro facta est -x divinitati,
liquet quod et natura Deus : cum, quotquot
est, intelligatur Deus.
c o o p e r io - cohop- M on . N eap. A rch. IV,
a. 1019, 127, 5, cohopr- 126, 30. — Deco­
rare, pingere : C ass. Inst. 77, 7 his etiam
addidimus in codicibus -endis doctos arti­
fices, ut litterarum sacrarum pulchritudinem
facies desuper decora vestirei.
60
PAS CHALIS SMIRAGLIA
co o p era r - part, praes., abl. sing, -antem
K a l. L eon. 341, 22.
c o o rd in a d o - in log., ordo : B oeth. Anal,
post. 727 B 2 quod autem contingit b non
esse in quo toto est a, aut iterum a in quo est
b, manifestum est ex -ibus, quaecunque non
commutantur ad invicem.
c o o rn o - exornare : B oeth. Top. Arist.
996 B 15 unumquodque talium -at quidem
orationem.
c o o r o b o r o - v. Lx corroboro.
c o p a r a - v. Lx comparo.
c o p e r c lu m - v. Lx coperculum.
c o p e r io - v. Lx cooperio.
c o p e r to r iu m - v. Lx coopertorium.
c o p h in u s - chofi- C ass. Hist. 365, 15.
c o p io s e - multum, magnopere : A n a st.
Hyp. 686 C 1 die sexta decima, ... qua et
custodientis pietatem, -eque certatricis, et
castae virginis ac martyris Euphemiae honoranda memoria ... celebratur. — N. locut. -e
audiri, piene, cumulate exaudid : S a cr.
G reg. 14, 27 sit domine beatus Iohannes
evangelista nostrae fragilitatis adiutor, ut pro
nobis tibi supplicans -ins audiatur.
c o p io sa s - quo- N olae inscr. 1365, 6. —
De Deo: D ion. Gr. Nyss. horn. 351 B 14
dives et -us nostrae conditor educatorque
substantiae, bonis omnibus replens habitaculum mundi huius.
c o p le o - v. Lx compleo.
c o p o n a - v. A2 caupona.
c o p o n ic u la - parva caupona : G l . P hilox. 2 21,1,36 -a : Kd7rr|X<e>iov.
c o p u la - de bestiis, coniugium: C ass .
Var. 35, 7 feds insitum est -am suam ...
defendere. — Transi., de vinculo inter mentem et corpus : D ion. Gr. Nyss. horn. 371 D
13 communio vero mentis ad corpus ineffabilem quamdam et incomprehensibilem -am
habere cognoscitur.
c o p u la tim - coniuncte : G l . P hilox. 221,
2, 5 -m : eippm.
c o p u la d o - de matrimonio : M on . N eap.
A rch. I 2, a. 976, 244, 28 quod est quartam
partem de ipsa res quod ab ipsi viri nostri
emisse abuimus alia die nuptiarum nostre -e
in prefata ecclesia offeruimus per consen­
sual.
c o p u la tu s - de, aedificiis: P etr. sued .
Chron. 175, 21 (Stephanus) fecit basilicam
... -am cum episcopio ; oratione : P etr. P is .
Gramm. 161, 12 (oratio) est enim -a et ligata
in metris. — Subst. f., de bestiis, coniux:
C ass. Var. 35,10 videmus tauros feminas
suas comuali concertatione defendere, ...
equos adiunctas sibi feminas colaphis ac
morsibus vindicare. Ita pro -is sibi animas
ponunt qui verecundia non moventur.
c o p u lo - uxorem ducere : C onc. Rom.
826 582, 7 nulli liceat, excepta causa fomicationis, adhibitam uxorem relinquere et
deinde aliam -are ; alqm -are, cum eo coire :
L ex Rom. R aet. 443, 17 ut nullus ... pueros
-are ausus sit.
c o p u s - v. Lx corpus.
c o q u e -w. Lx quoque.
c o q u ito - P au l. diac. Fest. 54, 6 -are pro
coctitare, id est frequenter coquere, Plautus
posuit.
c o q u o - quo- A n. e x div. 133,3: 135,8:
141, 17. — Dep. more : Gump. Vene. 216, 33
farinulam ... -i parabat. — Transi. : C ass.
Var. 53, 28 (ciconiae) cum parentes eorum
pennas senio -ente laxaverint..., plumis suis
genitorum frigida membra refoventes escis
corpora lassa reficiunt.
c o q u o m o d o - v. Lx quoquomodo.
c o r a llic u s - coralliorum ferax : C ass.
Var. 273, 12 cedat -i pelagi laudata semper
opinio.
c o r a m - cum acc. : L ex Rom. R aet. 388,
16 -m bonos homines honoratus esse
debeat : C hron. A lt . 23, 24 -m universum
populum : al. — Fund, cum pono : Ioh. viii
223, 7 igitur hunc Methodium venerabilem
archiepiscopum vestrum interrogavimus
-mpositis fratribus nostris episcopis.
c o r a m p o n o - v. A2 coram.
c o r d a - v. A l et A2 chorda.
c o r e d a - P au l. diac. Fest. 43, 14 cura
dicta est, quasi -a, vel quia cor urat.
c o r e d u lu s - G l. P la c . 17, 1, 21 -us:
genus quoddam volatile, quasi ‘cor edens’.
c o r e g n a to r -w .L x corregnator.
c o r e u m - v. A2 corium.
c o rg i - g- inf. — Corgo, subst. more :
G l. P h ilo x . 162, 1,3 g-i : dvap<|>ißoÄ,oi.
c o r g o - goreo inf. — G l. P h ilo x . 162, 1,
2 goreo : avap<j>r|ßoXoq (-ißoXcoq) : P au l,
diac. Fest. 33, 11 -o apud antiquos pro
adverbio, quod est profecto, ponebatur.
c o r i? - G l. P h ilo x . 221, 2, 10 -i et:
pá7TT8l.
c o r ig ia - v. A2 corrigia.
LEXICON
c o r iu m - -re- inf. — -us P a u l. d iac.
Fest. 53, 1. — Cortex, putamen : A n . e x div.
148, 3 (nocesicce) trita cum -reo suo umbelico posila lumbricus excludit.
c o r le a - v. Lx comeus.
c o m ic o p ia - v. A2 cornucopia.
c o r n ife r - in metaph., sanctitate clarus
(cf. Vulg. Ex. 34, 29s, de cornuta Moysis
facie) : T r a n s l. R e o . 238, 2, 57 dignetur ...
Christus ... in hoc loco -i potentiam demon­
strare sui Reguli martyris.
c o rn u - nom. sing, -us B r e v . H ie r o s . b,
110, 50. — De officio praefecti praetorii :
C a s s . Var. 350, 19 praefuit... -ibus secretarli
praetoriani. — Latus : O r d o R om . 140, 14
quern (scil. calicem) tenet (subdiaconus)
iuxta -u altaris dextrum. — Transl. : S a c r .
G r e g . 5, 16 inclinato super hunc famulum
tuum -u gratiae sacerdotalis benedictionis
tuae in eo effunde virtutem.
c o rn u a lis - d e e o q u o d c o m ib u s fit :
C a s s . Var. 3 5 , 9 v id e m u s la u ro s fe m in a s su as
- i c o n c e r ta tio n e d e fe n d e r e .
c o r n u c o p ia - -ni- G l . P h ilo x . 222, 1,5.
c o rn u s - v. Lx camosus.
c o ro n a - hon. tit. : Ep. L a n g . 712, 8
vestrae coangelicae -ae diffinitus est sermo.
— Episcoporum tiara : R a th . Prael. 260 A 9
quod autem terribilius invenir! potest signum
quam pontificale pedalum ? Perspicaciorem
quam desideras wiffam, quam earn quam
capite gestaut -am ? — Ecclesiastica
tonsura : R ath . Prael. 303 C 2 ut solo, ut ita
eloquar, barbirasio et -a, ...in nullo alio saecularibus videamur dissimiles.
c o r o n a tio - a ctu s c o r o n a n d i, c o r o n a e
im p o s itio : M ir . A n a s t .
236, 2 , 2 1
accepi
-e m .
c o r o n a to r - qui coronai, transi., de Deo :
Deus ... martyrum -r ...
concede ... temptationum nos esse victores.
c o ro n ea - G l . P hilox. 221, 2, 26 -a:
TTOVTiKéa. Cf. A2 corylus.
c o ro n o - transi., sensu christ., corona
martyrii praemiare : M a r t. H ie r . 73, 1, 35 hü
omnes famuli xpi sub antonino imperatore
sunt -ati. — De imperatoribus, regibus etc.,
-ari, potestatem accipere : Ep. L a n g . 701,33
Leone a Deo -ato magno imperatore,
c o ro p a la tis - v. Lx coropalates.
co r p o d ic in a - v. A2 corporicida.
c o r p o r a lis - de cognationis, propinquitatis vinculis : C a s s . Var. 332, 10 -ium patrum
L ib. S a c r . 1 0 8 , 1, 4 2
61
naturalis mos est de filiorum provectione
gaudere : A nast. Vita loh. El. 514, 2,23 uxorem -em legitime possidentes ... relinquere
... et alii copulati, a Deo et legibus prohibem u r.
e, -is, subst., linteum sacratum, in
liturg. eucharist. adhibitum: R ath. Opuse.
559 A 14 -e mundissimum sit, altare coopertum de mundis linteis : O rdo R om . 132, 26
stante acolytho cum calice et -i super eum,
levât (diaconus) calicem in bracchio ... et
porrigit diacono -em : 146, 27 ipse (scil. episcopus) vero super pallam, quae -is dicitur,
in altare confringit (particulam fermenti) :
M on . N eap. A rch. II, a. 985, 51, 6 ego ...
iohannes presbyter ibidem in ipsa hecclesia
dimictere debeo : idest una pianeta linea cum
horarium seu -em suum.
c o r p o r a lit e r - quantum ad corpus attinet: R ath. Opuse. 636 A 9 prorsus totum
nam cum pascere ille debeat gregem, et animaliter scilicet, et, opus si fuerit, -r, cui dic­
tum est : « Si diligis me, pasee oves meas »
(Io. 21, 17).
c o r p o r e u s - terrenus, ad hunc mundum
pertinens : I oh. viii 21, 18 et anima te saivari
et -is honoribus cumular! quesivimus et
optavimus: S teph. v 802 C 7 quia solis -i
radio oculorum retunditur intuitus, quanto
magis ineffabilis deitatis claritate terrena
mens retunditur.
c o r p o r ic id a - -podicina inf. — Qui cor­
pora caedit, lanius: G l . P hilox. 221, 2, 7
-dicina : paK8À,Xiir|ç.
c o r p u le n t a s - transi. : D ion . Gr. Nyss.
horn. 357 C 11 -iorem quidem efficaciam cor
appellans (Dominus), animam vero mediam
sedem tenere significans. — Corporalis (cf.
B laise 2): G l . B er. 362, 9 quod animus
noster non -o isto aere, sed pulcro ethere
pascatur.
c o r p u s - qur- M ediol . inscr . 6244, 10.
— Sing., nom. -e L ex R om . R aet. 372, 5,
gen. -e C hron. A lt. 22, 12, -es V erc. inscr.
6742, 11 : L ex R om. R aet. 387, 6, dat. -rpi
C onc. R om. 826 555, 1, acc. -e M ir.
A nast. 239, 33, abl. -a M art. H ier. 91, 1,
28 ; pl., nom. -as M on . N eap. A rch. I 2, a.
974, 230, 10, gen. -Q M art. H ier. 37, 3, 47 :
C hron. A lt. 13, 17. — Cum adi. masc.
coniung. M ediol. inscr. 6186, 6: 6244, 10.
— De astris : R esurr. 75, 146 rutilantia -a
caeli. — In re leg., de possessionibus :
S teph. iv 977 B 3 hos vero omnes praedictos
62
PASCHALIS SMIRAGLIA
fundos, vel uncías existentes ex -e patrimonii
nostri Sabinensis iuris sanctae Romanae ...
Ecclesiae, habentes. — De litterarum forma,
ital. formato : C ass. Inst. 23, 6 quae depicta
subtiliter lineamentis propriis in pandeóte
Latino -is grandioris competenter aptavi. —
De Ecclesia : Sacr. G reg. 8, 20 cuius (scil.
Christi) -s, ecclesiam tuam ... dilatali ... largiris. — De eucharistia : Pass. C yr. 6, 1, 63
participad sunt omnes -s et sanguinem
Domini : Form. M er. 692, 12 -s et sanguis
domini nostri Iesu Christi sit tibi hodie ad
probationem : O rdo Rom. 140, 36 fiat commixtio et consecrado -is et sanguinis ...
Christi : Lib. Sacr. 4 8 ,1 ,6 quaesumus omnipotens Deus, ut inter eins membra numeremur. cuius -i communicavimus et sanguini,
c o r p u s c o lu m - v. A2 corpusculum.
c o r p u s c u lu m - -sco- M art. Hier. 100,1,
13. — Nom. sing, -us M art. Hier. 100,3,7.
— De reliquiis sanctorum : Paul. diac. Hist.
Lang. 57, 3 nunc tarnen eins (scil. beati
Severini) -um Neapolim retinet : Rain. 892,
1, 24 sanctorum -a ... intromittuntur sarcophagum : V ita V a len t. Gen. 544, 2, 61 ut
egregi! v iri... -um panderetur.
co rr e c ta s - transi., sensu mor., de eo qui
paenitentiam suam explevit (cf. B la is e ) :
A n a st. Vita loh. El. 512, 2, 27 permansit is
qui ab eo (seil. Sancto) -us et sanus factus
est.
c o rrep te - G l. P h lo x . 221, 2, 17 -e:
ei)C7Tpô<]>coç, eùav<a>TÔ>.coç.
co rrep tiv u s - qui corripitur, vel contrah itur: G l. P h lo x . 222, 1, 10 -um: auveorTaXpévov.
c o rr ig ia - cori- inf. — Agri lingula vel
portio : Mon. Neap. Arch. IV, a. 1006, 31,10
promicto tib i... una cum sex uncías quod est
medietatem de integra clusuria de terra ... et
cum integra -as de terras : IV, a. 1006, 32, 4
et da quarta parte sunt -e de terra ecclesie
sancii petri ad lictorium : IV, a. 1014, 71,25
de altercationem que inter nos abuimus
propter finita qui est inter cori-a nostra de
terra et inter casalem vestrum.
co rr ig ib ilis - qui corrigi potest : Ps.
G reg. In I Reg. 434 C 11 -ia ... peccata portantur, quia postquam a delinquentis volún­
tate discedunt, purgati satisfactione salubriter possunt.
c o rr ig o - regere : C ass. Var. 87, 25 unde
perpende qualia de te videamur habere ludi-
cia, quando ad illos populos mitteris -endos,
quos nostris laudibus specialiter credimus
acquisitos.
c o r r ip io - transi., sensu mor., corrigere,
emendare : Pass . M artinae 14, 29, 5 Impera­
tor ... dicit ad earn : -uisti temetipsam iam, ut
conversa diis immoles benignis ?
c o r r o b o r o - conr- C od . C ar . 6 4 9 , 3 1 . —
Transi., sensu leg., auctoritate confirmare :
S te p h . IV 9 7 8 B 1 haec vero omnia a nobis -a
in perpetuum immutilata permanenda sancimus : S te p h . vin 1 0 9 1 A 9 libentissime ex
auctoritate sancii Petri apostoli et nostra
decrevimus -andum quidquid ipse post se de
suis monasteriis observandum censuit.
c o r r o s o r - maledicus, calumniator :
Rath . Prael. 238 D 3 nec desuní interea ...
etiam in episcopio -es, qui ... concinnent
nunc et adversus istum quoque quaedam
obloquia.
c o r r o tu n d o - conru- G l . P hilox. 218, 1,
40.
c o r r u o - seq. ad cum abl. (?) : Paul,
diac. Hist. Lang. 105, 7 ad terra -entes, spiri­
tual exalarunt. — Transi., f. incurrere : C ass.
Var. 17, 28 quia in vituperationem nostram
-unt quibus se publica vota subducunt. — In
metaph., sensu spirit. : Ps. G reg. Exp. 567
D 10 postquam divini colloqui! peccando
familiaritatem perdidit (primus homo), ... in
procellosos mundanae instabilitatis -it fluctus.
c o r r u p tib ilis - transi., qui corrumpit, fallax : C a ss . Hist. 54, 55 verisimilibus vero et
pomposis -em doctrinam suam velantes eloquiis attrahunt in deceptionem quemlibet
incautum.
c o r r u p tio - -nrupci- L ex R om . R aet.
320, 17. — Transi., ruina: A nast. Vita Bas.
295, 33 qui (scil. Basilius) Deo odibilis
Iuliani ... em oratione sua paravit.
c o r r u p tiv e - corrupte : B oeth. Top.
Arist. 991 C 1 si corruptio dissolutio sub­
stantiae, et corrumpere dissolvere, et -e dis­
solutive, si corruptivum dissolutivum sub­
stantiae, et corruptio substantiae dissolutio.
c o r r u p tiv u s - corrumpens, aptus ad corrumpendum : B oeth. Top. Arist. 981 C 12
nam contraria contrarii oratio erit, ... ut si
adiutivum quidem effectivum boni est, nocivum effectivum mali, aut -um boni ; subst. :
947 B 9 et in generativis vero et in -is, simi­
liter et in potentiis et usibus ... inspiciendum,
63
LEXICON
quemadmodum in generatione et corruptione diximus. — Sensu mor. : D ion . Gr.
Nyss. hom. 402 D 12 hoc ipsum vero doceat
quod avaritia quaedam -a sit passìo.
c o r r u p to r - transi., sensu spirit., de dia­
bolo : A nast. Vita Bas. 303 A 6 rursusque
ille -r animarum draco destinât daemones
fomicationi praepositos.
c o r r u p ta s - transi., sensu spirit. : L ib .
S ack. 166, 2, 26 renova in eo (scil. famulo)
... quicquid terrena fragilitate -urn.
c o r r u s c o - v .L x corusco.
c o r r u s p o r - conr- inf. — Paul . diac.
Fest. 54, 10 conr-ari, conquirere. Plautus
(inc. fgr. 23) : « conr-are tua consilia in pec­
tore ».
c o r te x - nom. sing, -icem A n. ex div.
149, 2.
c o r tic e lla - parva curtis : Ion. xn 1022 A
7 monasterium sanctae Barbarne et sancii
Anastasii cum -is duabus, una ante se, et alia
post se, cum casis et fundís atque casalibus
suis : R ath. Opuse. 609 A 13 contuli et -am
Paltiniaco dictam cum servis, ancillis, et
omnibus ad eamdem pertinentibus.
c o r tis - v. Zjc, A 1 et A2 curtis.
c o r u lis - v. A2 curulis.
c o r u lu s - v. A2 corylus.
c o r u m p o - v. Lx corrumpo.
c o r u sc o - transi., clarere, resplendere
(cf. B laise) : A nast. Vita Bas. 295, 38 qui
(scil. Basilius) et vivens et post obitum
magnis -avit miraculis.
c o ry b u s - v .L x corymbus.
c o r y lu s - -ru- inf. — G l. P h ilo x . 221,2,
26 -rulus : TcovxiKÉa.
c o s - nom. sing, -tis inf. — Transi. : G l .
P hilox. 2 1 2 ,1 ,2 6 cotis : ôpyf).
c o sc e n d o - v. Lx et A2 conscendo.
c o sc r ib o - v .L x conscribo.
c o sio - v. A2 cusio.
c o sm itto - Paul . diac . Fest. 59, 5 antiqui
... dicebant -ere pro committere.
c o sm o g r a p h ia - descriptio orbis terrae :
CASS. Inst. 6 6 , 7 -ae ... notitiam vobis percurrendam esse non immerito suademus.
co sm o g ra p h u s - descriptor orbis terrae :
C ass . Inst. 66, 6 -os legendos a monachis.
co so b rin u s - v. A2 consobrinus.
co ssta n tin u s - v. Lx constantinus.
co ssu s - cusus G l . P h l o x . 224, 1,3. —
Paul. diac . Fest. 36, 11 -i ab antiquis dice-
bantur natura rugosi corporis homines, a
similitudine vermium ligno editorum.
c o sta - transi., latus : M on . N eap. A rch.
II, a. 992, 119, 11 via ... qui ... transit per
ipsa clusuria mea per -e de sepe qui est at
memorata clusuria mea a parte orientis : II,
a. 996, 152, 29 et fecistis unum parium de
grade marmoree tue at -e de parietem qui est
de subtus meum et desuper est tuo.
co sto d ia - v. A2 custodia.
co su l - v. A2 consul.
c o t - v. Lx et A2 qui.
co th u rn u s - -tu- G l . P lac . 16, 2, 29. —
In metaph., superbia : C ass . Var. 14, 25 nullo
quippe ... elatus favore fortunae in -um se
magnae potestatis erexit.
c o tia riu s - q ui c o te u titur ad cu ltros
a c u e n d o s i G l. P h ilox.
222, 1 14
-u s et
sam iator : àKOvr|Tf|ç.
co tid i, co tid iae - v. Lx quotidie.
c o tid ia n a s - v. Al quotidianus.
co tid ie - v.L x et A l quotidie.
co tila - v. Lx cotyla.
c o tim elu m - v.L x coccymelum.
co tis - v. A2 cos.
co tr a - v. A2 contra.
co ttid ia e - v.L x quotidie.
co ttid ia n u s - v. Al quotidianus.
co ttid ie - v. Lx quotidie.
c o tu m iu m - cu- inf. — Paul. diac.
Fest. 44, 12 cu-um vas, quo in sacrificiis
vinum fundebatur.
co tu rn u s - v. A2 cothurnus.
co u sq u e - v. Lx quousque.
c o v e m o - v. Al gubemo.
c o v ersa tio - v.Lx conversado.
co v is, c o v it, covix - v.L x et Al quivis.
Fly UP